02
I/T

Zelforganisatie en zelfsturende teams

Zelforganisatie: Hoe werkt het? De rol van de leiding. Sturing geven aan zelfsturende teams.

Zelforganisatie: Wat is het en hoe werkt het? Zelfsturende teams: Voorbeelden, condities, succesfactoren & tips. De rol van de leiding. Sturing geven aan zelfsturing.

Wat is een zelfsturend team?

Een zelfsturend team is een vaste groep van medewerkers in een organisatie die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor een product of dienst, die aan een klant wordt geleverd. Zelfsturende teams zijn de bouwstenen van zelforganisatie en modern organiseren.

Zelfsturende teams: Wat is het en hoe werkt het? Daar zijn we inmiddels wel achter. Al twee generaties lang zijn we onder labels als autonome taakgroepen en unit-management hiermee in de weer. Waar gaat het naar toe?  Intrigerend want The next level' is al zichtbaar in de praktijk.

Kenmerken

  1. Het team is resultaatgericht, dit komt tot uiting in het met elkaar verbeteren van de prestaties.
  2. Het team regelt zelf met elkaar de onderlinge afstemming en coördinatie.
  3. Teamleden durven elkaar aan te spreken op houding en gedrag.

Hoe zelfsturende teams realiseren?

Veel leidinggevenden worstelen met het organiseren van zelfsturing, want je wilt als leidinggevende niet teveel sturen en daarmee het zelfsturend vermogen ondermijnen. Ondertussen wil je wel sturen want een team is niet vanaf het eerst moment gewend om zelf achter het stuur te zitten en dat kan de prestaties aantasten.
Het lijkt een duivels dilemma, want hoe geef je sturing aan zelfsturing?

Hoe zelfsturing ontwikkelen?

Voorbeelden 'Hoe zelfsturende teams creëren'

Zelfsturing en zelforganisatie in 1A4tje. 

Het helpt als men enig benul heeft van anders organiseren. Zie de volgende 3 condities

Zelforganisatie vereist 3 condities

  1. Is er een duidelijke team verantwoordelijkheid voor een klant- of doelgroep of is het 'ieder voor zich'? Soms vereist deze conditie enige aanpassingen in de manier van organiseren.
  2. Hoe ziet die 'team verantwoordelijkheid' eruit in termen van het te behalen resultaat. Is er voldoende feedback van klanten m.b.t. de geleverde producten of diensten? Is het team-resultaat ook uit te drukken in enkele indicatoren?
  3. Is het team wel een team? Regelt men zelf de onderlinge afstemming? Wordt men als team beoordeeld of als individu?

Hoe sturing geven aan zelfsturing?

Een duivels dilemma? Dat valt wel mee. De genoemde condities en de voorbeelden verduidelijken veel. De sturing drijft weg van toezicht en controle en raakt gericht op het stimuleren en faciliteren van de autonomie van het team en de verantwoordelijkheid en initiatiefkracht van de teamleden. We noemen dit niet voor niets Sturen op Verantwoordelijkheid. Een ander soort sturing dus.

Neemt de sturing af? De topdown sturing wellicht maar met de grotere autonomie en eigen verantwoordelijkheid komt de sturing van markt, klant en collega’s er bij. Per saldo zal de sturing zelfs vaak toenemen.

Persoonlijke vaardigheden en zelforganisatie

Zelfsturing vereist ook bepaalde individuele vaardigheden. Met name constructief omgaan met opmerkingen over eigen professioneel gedrag en houding. Dit staat hier zo simpel en meestal denkt men 'Oh daar heb ik geen moeite mee'. Toch wringt hier vaak de schoen. Was het maar zo simpel, want dan volgt de rest vanzelf wel. Zie  Werken in een zelfsturend team, is dat leuk?  

Zelfsturende en resultaatverantwoordelijke teams. Slagen of falen?

De volgende bijdragen tonen de meest voorkomende valkuilen, slaag- en faalfactoren.

Selectie van ervaringen, inzichten, voorbeelden en tips

Meer inzichten en voorbeelden in Innovatief Organiseren en Sturen op Verantwoordelijkheid. Meer over verwante onderwerpen in De Netwerkorganisatie en Bureaucratie.

Zie ook de selectie van artikelen als u op deze pagina naar beneden scrolt. U vindt daar ook The next level van zelforganisatie en zelfsturende teams met de Haier Casus.

Selectie van de Redactie

macht
Cover stories
Zelforganisatie en zelfsturende teams

Autonomie vraagt om het delen van macht

Betekenen zelfsturing en zelforganisatie ook verandering van de machtsverhoudingen?
Irene Sinteur
38566
9
coach
Actueel
Innovatief organiseren

Over veranderen in organisaties: klein maar fijn?

Tjipcast 028 met Hans Vermaak over het op gang krijgen van veranderinitiatieven in organisaties.
Tjip de Jong
58615
0
Competition-machine
Cover stories
Innovatief organiseren

De Haier casus. Nieuw Organiseren als Concurrentie-monster

Een virale zwerm van duizenden micro-ondernemingen! De organisatie van de toekomst?
Willem Mastenbroek
29899
7
twijfel
Cover stories · Cases
Sturen op verantwoordelijkheid

Hoe verander je een hiërarchische organisatie in een zelfsturende?

Hoe Familiehulp de piramide van TSN veranderde in een netwerk van 200 volkstuintjes.
Ronald van der Molen
29179
3
goed-brood
Cover stories
Sturen op verantwoordelijkheid

Waarom investeren in zelfsturing en intern ondernemerschap?

Hoe gaat zo'n transitie? Casus: de grootste ambachtelijke bakker van Nederland.
Ronald van der Molen
16233
3
omgekeerde-weerstand
Cover stories
Innovatief organiseren

Veranderen? Als we nu eens beginnen bij de vakmensen!

Over omgekeerde weerstand, leiding geven en 'whole system in the room'.
Jaap Peters
14817
6
sturen
Columns
Leidinggeven

De rol van midden management bij zelfsturing

Agile en meer zelfsturing! Hoe werkt dat? Help het team gedijen en geef sturing aan de top!
Freek Hermkens
11015
8
dialoog
Cover stories · Cases
Innovatief organiseren

Gemeente Nijkerk schakelt over op zelfsturing en dialoog met inwoners

‘Er is geen blauwdruk, bij het ene team gaat het soepeler en sneller dan bij het andere'
Walter van Hulst
31171
13
leraar
Cover stories
Innovatief organiseren

‘De tijd voor zelfsturing is pas rijp als de docenten het echt willen’

Gesprek met Susanne Winnubst, mbo-docent, Leraar van het Jaar en nu onderwijsmanager
Paul Groothengel
10697
2
smart
Columns
Sturen op verantwoordelijkheid

Sturing geven aan zelfsturing

Een duivels dilemma?
Sander Boon
13819
0
help
Cover stories
Sturen op verantwoordelijkheid

‘Meer sturen om zelfsturing te stimuleren’

Forse financiële doelen voor kleine, zelfstandige teams
Paul Groothengel
13403
3

Tips & Tricks

autonomie
Columns
Innovatief organiseren

Autonomie, zelforganisatie en zelfsturing

Een pleidooi voor passende autonomie
Erik Greven
7055
1
zelfsturend
Columns
Zelforganisatie en zelfsturende teams

Drie inzichten over krachtige zelfsturende teams

De hype voorbij. Durf nu de stap te zetten om de traditionele baas-medewerker verhouding te verbreken.
Rick Willemsen
9196
2
slak
Columns
Team ontwikkeling

Wat zelfsturende teams kunnen leren van parende slakken!

Zelfsturende teams floreren alleen bij de gratie van onderlinge verschillen
Eric de Blok
12644
1
GOLF-wave
Columns
Leidinggeven

Hoe een zelfsturend team ontwikkelen en managen?

Het nieuwe golf voor managers
Haiko Neidig
7473
0
Het Nieuwe Werken goed voor de prestaties? - Hoe een goede balans tussen sturing en zelforganisatie ontwikkelen?
Columns
Innovatief organiseren

Betrokkenheid, verantwoordelijkheid, geluk en liefde

Semco-stijl in Nederland
Willem Mastenbroek
15725
10

Auteurs die meeschrijven aan Zelforganisatie en zelfsturende teams

Zie alle