Strategie: definitie en betekenis. Tips voor strategie ontwikkeling. Ervaringen met strategiemodellen. Valkuilen en succesfactoren bij verschillende benaderingen. Hoe zorg je voor draagkracht en de daadwerkelijke uitvoering van de strategie? Principes en vuistregels. Strategie nieuwe stijl: trends en tips.

Strategie

Definitie en Betekenis

Drie definities

  • Het plan om de doelstellingen van de organisatie te realiseren.
  • Het beleid en de aanpak voor de eerstvolgende 3 tot 5 jaar zoals door het management uitgewerkt om de gestelde doelen te realiseren .
  • Planmatige inzet van mensen en middelen om de visie en missie van de organisatie en de daaruit afgeleide doelen te realiseren.

Betekenis

Strategie geeft houvast voor handelen. Wat willen bereiken, hoe gaan we ons verder ontwikkelen, welke prioriteiten stellen we, op welke terreinen willen we scoren met innovaties, welk rendement willen we behalen. Hoe gaan we dit rendement verhogen. Overwegen we schaalvergroting, acquisities of fusies.

De mogelijke onderwerpen en beleidsvoornemens voor de strategie zijn te veel in aantal om op te noemen. Doorgaans streeft men naar een compact document met de belangrijkste punten. De strategie is niet alleen intern bedoeld. De identiteit, het merk en de eigen reputatie naar buiten toe zijn ermee gebaat.

Strategie: succes- en faalfactoren. De trends

Te vaak blijkt de strategie een papieren verhaal dat in de bureaula’s verdwijnt. Wat kunnen we daaraan doen?

Strategie ontwikkeling

Al in de fase van strategie ontwikkeling is het van belang om aandacht te geven aan draagkracht en uitvoering door de organisatie. Deze vijf tips helpen.

De inhoud van de strategie

Sommige bedrijven hebben het strategische verhaal zo goed als afgeschaft. En niet de minste. De CEO van de meest succesvolle airline van de VS beperkt de boodschap tot slechts negen woorden. Zie 'Strategie en beleid' Goed bedoeld maar te veel en nog fout ook!  Zie ook de bijdrage van Henry Mintzberg waarin hij ‘strategievorming’ en ‘management’ in enkele woorden weet terug te brengen tot de essentie.

De trend is duidelijk. Op lijvige documenten zit niemand te wachten, bovendien is het tempo van verandering in sommige sectoren zo groot dat tegen de tijd dat de strategie op tafel komt het verhaal al achterhaald is. Om toch richting te geven aan de organisatie zoekt men het in de visie of missie. Zie Missie, visie, kernwaarden. De trend is 'Right on target!'

De realisering van de strategie

De strategie dient houvast te verschaffen niet alleen aan de top maar ook aan de onderdelen van de organisatie. Daar blijkt wel wat voor nodig.

  • Een strategie, missie of visie zonder realisatieplan is ‘bellen blazen’. Het ziet er soms mooi uit maar het verdampt of spat meteen al uit elkaar
  • Het is niet genoeg dat de onderdelen van de organisatie op de hoogte zijn van de strategie, visie of missie. Wat verwacht men van de onderdelen, welk gedrag van medewerkers wil men zien? De hamvraag is wat doen de teams en units om aan de realisatie bij te dragen. Als bijvoorbeeld ‘Klantgerichtheid’ een speerpunt voor de organisatie is, zijn er verschillende simpele manieren om mens en organisatie daadwerkelijk in beweging te krijgen. Met een paar simpele uitgangspunten kom je verder.

Strategie en performance management

Enkele decennia is er hard gewerkt om strategische doelstellingen te vertalen in kritieke succesfactoren, prestatie indicatoren en daarvan afgeleide targets voor de onderdelen van de organisatie. De balanced scorecard en performance management systemen, ondersteund door indrukwekkende software pakketten, deden hun intrede. De ervaringen hiermee zijn doorgaans niet positief. ‘Een boel gedoe maar het schiet niet echt op!’
Langzamerhand is precies aan te geven wat je wel en niet moet doen om het werken met prestatie indicatoren een goede kans te geven. Zie hiervoor de kennisbank-pagina’s Performance Management en Prestatie Indicatoren.

Strategie nieuwe stijl

Strategie, missie en visie worden bondiger met een focus op een inspirerende boodschap, richting of bedoeling. Tevens is er een gedrang van 'nieuwe' onderwerpen als digitale transformatie, wendbaarheid en duurzaam ondernemen.

Strategische planning

Er ontstaat een andere kijk op strategische planning en verwante onderwerpen als ondernemingsplan, businesscase, verdienmodel en businessmodel. Over al dit soort zaken is de manier van werken in de meest dynamische bedrijven en instellingen reeds totaal anders dan 10 jaar geleden. Wendbaarheid is alles. Beperk het plannen tot enkele richtlijnen. Zie elk plan als een Betaversie dat al doende verbeterd wordt. “De wijsheid zit in het doen!”

Businessplanning nieuwe stijl rekent af met ingewikkeld gedoe, papierwerk en eindeloos overleg. Begin met een inspirerende doelstelling. Richt vervolgens de energie om stap voor stap dichterbij te komen. Zichtbare voortgang is belangrijker dan targets.

De digitale transformatie

In deze tijd mag een digitale strategie niet ontbreken. In de kern is een digitale transformatie niet ingewikkeld maar het betreft wel alle activiteiten van de organisatie. De hamvraag is wederom: Hoe maken we meters? Het stimuleren van 'learning by doing' is vaak de beste manier.  Zie de Checklist digitalisering van uw organisatie. Wat en hoe?, op de pagina over digitale transformatie.

Kwetsbaar voor disruptie?

Gebruik de disruptie-checker als u wilt weten of uw bedrijf of sector rijp is voor disruptie. En hoe staat het met de disruptieve kracht van uw eigen organisatie?

Wendbaarheid en innoveren

Het tempo van verandering en de toenemende concurrentie dwingen tot een grotere wendbaarheid en sneller innoveren. De start-up methode en recente manieren van innoveren wijzen de weg. RITUALS, in 2016 het snelst groeiende bedrijf van NL, laat zien hoe Big Data, wendbaarheid en een strategie van al doende leren, tot succes leiden.

Anders organiseren

De hierboven vermelde ontwikkelingen dwingen tot een kritische blik op het organisatieontwerp. Veel organisaties ervaren dat top down sturing en controle minder effectief worden. Meer regelgeving en systeemdwang werken contraproductief. Men wil toe naar een transparante organisatie opgebouwd uit resultaatverantwoordelijke eenheden met een grotere mate van autonomie. Een soort netwerkorganisatie dus.

Naar buiten toe is er de ervaring dat de eigen organisatie in toenemende mate verbonden en verknoopt raakt met andere organisaties. Onderlinge afstemming en coördinatie worden  bepalend voor succes. Hoe men het beste kan omgaan met de samenwerking tussen organisaties komt vroeg of laat vanzelf op de agenda.

Strategieontwikkeling: inzichten en ervaringen

Op deze pagina vindt u een selectie van artikelen. Ook de meest recente bijdragen uit het ManagementSite Netwerk, de artikelen met de meeste reacties en de Tips & tricks. De 'related items' aan het slot van de artikelen verschaffen achtergrond informatie.