Team ontwikkeling en team functioneren

Teams zijn de bouwstenen van organisaties. In teams worden organisatiedoelen omgezet in concrete resultaten. Wat bepaalt de kwaliteit van de samenwerking? Wat is de kern van een sterk team?

Op deze pagina vindt u:
- Teamfunctioneren en de samenwerking verbeteren
- Teamontwikkelingsmodel, inzichten en interventies.
- Praktijkervaringen met teamontwikkeling en teamcoaching.
- Valkuilen, vuistregels, trends en tips

Team functioneren en beter samenwerken

Iedereen wil werken in een goed functionerend team. Goed met elkaar samenwerken in het team is dan een eerste vereiste. Echter:
-  Goede samenwerking is er niet vanzelf
- ‘Elkaar aanspreken op missers? Tja, dat doen we hier niet’

Zelfsturing en teamontwikkeling

In toenemende mate hebben teamleden hun team zelf in de hand. Zelfsturende teams zijn ‘hot’. De slaagkansen zijn niet bij voorbaat gegarandeerd. Vaarwel zelfsturende teams? Onderhuids kunnen allerlei wrevels in een team spelen. Daar moet je dan wat mee. Soms met behulp van een buitenstaander. Zie: Veranderen van de onderstroom in teams. Maar je kan ook een boel zelf. Zie Zelfcoaching voor succesvolle teams.

Ingewikkeld? Dat niet, maar het doet wel een beroep op de vaardigheid tot samenwerken.

De tijd van met elkaar wat grommen over de leiding en elkaar verder met rust laten, is voorbij. Elkaar kunnen aanspreken op gedrag is de kern van een goed functionerend team.

Feedback is de basis voor persoonlijke- en team ontwikkeling.

Leidinggeven en teamfunctioneren

Zelfsturende teams hebben vaak nog een leidinggevende. Als de samenwerking stagneert mag van hem of haar verwacht worden het teamfunctioneren aan de orde te stellen. Van de teamleden mag verwacht worden dat zij daarvoor open staan.

Ook de teams in gevestigde organisaties evolueren steeds vaker de kant uit van meer zelfsturing en autonomie. Men moet wel want er is de tendens dat teams een eigen resultaatverantwoordelijkheid toebedeeld krijgen; zie: De dwang naar een aanspreekcultuur. De noodzaak om ook in deze teams iets te doen aan verstoorde verhoudingen, geklaag of passief gedoe neemt dan meteen fiks toe. Meerdere titels onderaan deze pagina besteden daar aandacht aan.

De stijl van leidinggeven is een belangrijke factor voor de samenwerking in het team. Zie Het nieuwe leidinggeven. Inzicht in de eigen stijl is het begin. Het vermogen om teamleden op een constructieve manier aan te spreken op hun verantwoordelijkheid is stap twee. Zie hierover: Kwaliteit en sturen op verantwoordelijkheidSturen naar meer zelfsturing. Hoe doe je dat?

Team ontwikkeling is met elkaar leren en verbeteren

Trends zijn: een grotere verantwoordelijkheid voor resultaten en meer zelfsturing. Teams worden ook in toenemende mate aangesproken op continue resultaatverbetering. Het spreekt niet vanzelf dat teams dit met gemak oppakken. Programma's zoals Lean, Agile/scrum, Six Sigma  en trainingen in beter samenwerken en besluitvorming worden soms aangewend. De ervaringen daarmee zijn gemengd. Te vaak toont de lijn-organisatie te weinig betrokkenheid. Vaak ook is de relatie met het dagelijks werk te onduidelijk.  'Het met elkaar continu leren en verbeteren op het werk'  heeft de toekomst. Of wat duidelijker geformuleerd: “Leren we niet met elkaar op het werk dan is er geen toekomst!”

Ad hoc teams

Teams, zoals projectgroepen en interdiscipinaire task-forces moeten meteen presteren. Dit stelt eisen aan het niveau van zelfsturing en professionele verantwoordelijkheid. Scrum kan helpen om het gewenste niveau snel te bereiken. Bij teams waarvan de deelnemers het gewenste niveau al in huis hebben, gaat Agile werken vanzelf.

Teamontwikkeling: conclusies

Teams zijn de bouwstenen van uw organisatie. Waarop letten? Wat vooral ontwikkelen?

  1. Focus op het werk. Waar staan wij voor, waar sta ik voor? Kent elk teamlid het teamdoel en de individuele verantwoordelijkheden.
  2. De kwaliteit van de werkrelaties. Is er respect, wederzijdse ondersteuning, luistert men naar elkaar. Durft men elkaar aan te spreken op gedrag. Geen ‘prima donna’ gedrag; elk teamlid doet mee en komt aan bod. Zie ook Het perfecte team volgens Google over het Google onderzoek.

Het organisatieontwerp blijft een belangrijke conditie. Heeft het team zicht op de behaalde resultaten. Heeft het team genoeg ruimte en autonomie om zelf problemen op te lossen en resultaatverbetering te realiseren. Zelfsturing en zelforganisatie zijn soms nog dun gezaaid in organisaties evenals de hierbij passende sturing op verantwoordelijkheid.

Deze 2 punten hebben grote gevolgen voor Training en Opleiding: 'Het met elkaar continu leren en verbeteren op het werk'  heeft de toekomst.  Zie Trends Opleiding en Training - Naar continu verbeteren en een lerende organisatie.

Selectie van voorbeelden en ervaringen

Inzichten en praktijkervaringen in de 'Selectie van de redactie' hieronder. Op deze pagina vindt u ook de meest recente bijdragen over teamontwikkeling in het ManagementSite Netwerk. Apart ziet u de 'Tips en tricks' en de bijdragen met de 'meeste reacties van lezers'.