Besturing

Definitie, succesfactoren en valkuilen. Bestuurlijke wijsheid, inzichten en voorbeelden. Hulpmiddelen voor effectieve besturing van bedrijven en instellingen. Besturing verandert: trends en tips.

Definitie

Besturing gaat over de richting van de organisatie en wat dat betekent voor de mensen. Het betreft de manier waarop de mensen inhoud geven aan strategie, structuur, cultuur en systemen om de organisatie te versterken.

Succesfactoren en valkuilen

Bestuurders zijn van oudsher vooral bezig met de strategie en structuur. Cultuur en systemen worden vaak overgelaten aan de specialisten van HRM, ICT en Finance. Goede besturing houdt in dat de vier aspecten in hun samenhang worden overzien en bestuurd. Dat dreigt er wel eens bij in te schieten.

Over het algemeen wordt er met het cultuurelement onhandig, zo niet verkeerd, omgegaan. Daarbij komt nog dat de verwarring over cultuurverandering onder specialisten groot is. Talloze mislukte cultuurtrajecten getuigen van ‘the state of the art’.
Bij elk systeem is de hamvraag: Versterkt dit systeem daadwerkelijk mens en organisatie. De ICT legacy baart veel bedrijven grote zorgen; de effecten van nieuwe ICT-ontwikkelingen zijn lang niet altijd te overzien.
De rimram van beoordelingssystemen en functioneringsgesprekken wordt al door sommige bedrijven afgeschaft. Het performance management met de talloze indicatoren kraakt. Velen klagen steen en been over systeemdwang en regelzucht.

Hiermee zijn in kort bestek al een paar stevige besturingsvraagstukken geschetst. Aanpakken dus!

De snelheid van verandering noopt tot actie; de besluitvorming is altijd te traag en slaat te vaak de plank mis. In die onderdelen van de economie waar verandertempo en concurrentiedruk het hoogst zijn, heeft men al ervaring met andere manieren om de talloze problemen die hier liggen op te lossen. Lees over de trends die voor bestuurders belangrijk zijn in de volgende sectie.

Besturing: trends en tips

Besturing verandert

Wat zijn de trends? Zie de volgende bijdragen:

Anders organiseren

Bij de trends leest u over beter en anders organiseren. Daarmee is veel winst te behalen. We willen betrokkenheid, binding, initiatiefkracht en motivatie. Ook factoren als de menselijke maat en versterking van de verantwoordelijkheid van de professionals in de uitvoering blijken belangrijk. Hier ligt ongetwijfeld een gebied dat buitengewoon interessant is voor bestuurders omdat het rechtstreeks verbonden is met concurrentiekracht. Zie de voorbeelden in Sturen op verantwoordelijkheid.

Hierbij past het vraagstuk van de samenhang tussen strategie, structuur, cultuur en systemen. De volgende 2 artikelen verschaffen inspirerende inzichten en ervaringen.

  • Nieuw organiseren
    Hoe is het met de wisselwerking tussen technische, organisatorische en andere factoren. Werken ze elkaar tegen of versterken ze elkaar juist?
  • Concurrentiekracht en innovatief organiseren
    Hoe organiseren zodat strategie, structuur, cultuur en systemen elkaar aanvullen en versterken in hun uitwerking op gedrag en houding.

Bestuurlijke ellende of bestuurlijke wijsheid

We moeten onder ogen zien dat cynisme en demotivatie in veel organisaties aan de orde van de dag zijn. Ook zaken als  onverschilligheid, onderhuidse conflicten en een gebrek aan betrokkenheid spelen. Zie de volgende bijdragen in de selectie op deze pagina:  'Bestuurlijke ellende, de managers hebben het gedaan', 'De wet op behoud van bestuurlijke ellende' en 'Korte metten met Bestuurlijke Ellende'. In deze drie columns de nodige inzichten en tips om de narigheid te doorzien en terug te dringen.
Nog grotere narigheid staat beschreven in 'Beter bestuur of verhuftering' Of dit type van verloedering voortkomt uit het ontbreken van moreel kompas of aangezwengeld wordt door 'groupthink' & 'tunnelvisie' blijft een belangrijke vraag. Geen wonder dat er veel aandacht is ontstaan voor tegenspraak en moreel kompas.

Besturing:  inzichten, voorbeelden, tools en tips

Een bestuurder kan zich niet met alles bezighouden. Focus is belangrijk. Toch nog drie gebieden die bijna onvermijdelijk het pad van de bestuurder zullen kruisen: Samenwerken met andere organisaties, Digitale transformatie en Duurzaam ondernemen.