Organisatiestructuur en organisatieontwerp

Definities

Organisatieontwerp omvat meer dan organisatiestructuur. Het omvat alle aspecten van het organiseren zoals strategie, structuur, systemen en cultuur én hun onderlinge samenhang. Het omvat ook de filosofie achter het ontwerp. Denk aan ideeën over 'de menselijke maat', concurrentiekracht, ondernemerschap, betrokkenheid, minder regelzucht, reductie van complexiteit, innovatie, duurzaamheid, 'het Rijnlandse Model' en sociale innovatie.

Trends Organisatieontwerp

Uw organisatieontwerp slim inrichten wordt steeds belangrijker.

Elk ontwerp kent een eigen dynamiek. Laat die dynamiek voor u werken als fundament voor betere resultaten. Het betreft soms disruptieve organisatievormen die de concurrentiekracht aanjagen. De volgende 5 trends zetten u op het goede spoor.

De vijf trends overlappen elkaar. Er zijn ook organisaties die op de golven van meerdere trends veel succes boeken. Booking.com en menige platform organisatie zijn daar goede voorbeelden van.

1. Organisatieontwerp en sociale innovatie

Vraagstukken van 'meer verantwoordelijkheid bij de uitvoering', 'grotere resultaatgerichtheid van onderdelen' en 'meer wendbaarheid', leiden steeds vaker tot een ander organisatieontwerp. Een samenvatting van de inmiddels vergaarde inzichten en ervaringen vindt u onder Innovatief organiseren.

2. De online media en organisatieontwerp

De grenzen tussen organisaties vervagen. De nieuwe media beïnvloeden de communicatie binnen en tussen organisaties. De volgende items laten iets zie van onze experimenteerdrift en de nieuwe mogelijkheden.

3. Innovatie en organisatieontwerp

Startende ondernemingen bekommeren zich doorgaans heel weinig om het organisatieontwerp. Al doende ontstaan bij de 'overlevers' vormen van ordening en sturing die inspireren voor een werkzaam organisatieontwerp speciaal voor organisaties die sneller en beter willen groeien en innoveren.

4. Organisatieontwerp en design.

Het is zover. ‘Design’ slaat nu definitief over naar organisaties. Het claimt een breed terrein van toepassingen vanuit de principes 'Alles draait om de klant' en 'Alleen de eindgebruiker telt'.

5. Zelforganisatie én sturing versterken met het organisatieontwerp

We willen een organisatieontwerp waarin structuur, cultuur, systemen en strategie elkaar aanvullen. En wel zodanig dat én zelforganisatie én samenwerking versterkt worden. In kleine organisaties wil dat nog wel eens lukken. Zodra organisaties groeien zien we dat men hier niet goed op let. Drie voorbeelden: 1. Men pleit voor samenwerking maar individuele beoordelingen en individuele targets zetten de toon. 2. Een technisch bedrijf legt de besluitvorming lager in de organisatie maar richting en kaders zijn vager dan ooit. 3. Een zorginstelling voert zelfsturende teams in maar houdt de managementfunctie ongewijzigd in stand.

Kortom: de samenhang in het ontwerp is zoek of zelfs strijdig. De consistentie ontbreekt. De samenwerking en coördinatie staan onder druk. en de mensen geloven het wel of worden cynisch. Dit haalt veel kracht uit de organisatie.

De volgende 3 artikelen verschaffen inspirerende concepten en ervaringen om dit te voorkomen.

Disruptieve organisatievormen

Er zijn organisatievormen die verstarring en demotivatie oproepen. Andere organisatievormen leiden tot een dynamiek van resultaatverbetering en grotere concurrentie-kracht. Dit heeft alles van doen met de kwaliteit van de verticale en horizontale relaties in de organisatie. De menselijke relaties wel te verstaan!

Sommige organisaties maken een zodanig gebruik van de hierboven beschreven trends dat hun positie steeds sterker wordt. Opvallend zijn in dit verband de bedrijven die aandacht trekken met disruptieve technologie zoals Booking.com, Google en AirBnB. Maar het onderliggende organisatieontwerp speelt ook een rol. Zo'n grote rol dat organisaties die zich niet onderscheiden door disruptieve technologie wel degelijk over een disruptieve kracht kunnen beschikken. Het is dan de organisatievorm die het hem doet. Dit zijn organisaties gekenmerkt door een krachtige dynamiek naar een steeds sterkere positie in hun markt. In de zorg is Buurtzorg.nl een voorbeeld, in de industrie VDL.  Meer voorbeelden zijn te vinden bij Innovatief organiseren en Sturen op Verantwoordelijkheid. Zie ook: Uw organisatie voldoende wendbaar?

Je zou denken dat dergelijke organisatievormen razendsnel overgenomen worden. Vergeet het maar. Met een nieuwe technologie aan de gang gaan wil nog wel lukken; een nieuwe organisatievorm vereist ander gedrag. Dat is andere koek.

Organisatie-ontwerp: inzichten, voorbeelden, tips

Op deze pagina vindt u een selectie van artikelen over de hierboven genoemde onderwerpen. Ook de meest recente bijdragen uit het ManagementSite Netwerk, de artikelen met de meeste reacties en de Tips & tricks. De 'related items' aan het slot van de artikelen verschaffen achtergrond informatie.
De kennisbank-pagina Netwerkorganisatie verschaft aanvullende informatie. Immers veel organisaties vernetwerken. Zelfs tot over de grenzen van de eigen organisatie heen tot diep in de afhankelijkheids-ketens waarbinnen de organisatie functioneert. In dit verband past ook een kijkje op de pagina Samenwerking tussen organisaties.