Disruptie: definitie en betekenis

Disruptie betekent dat markten worden opgeschud door organisaties met verrassende producten en diensten, innovatieve businessmodellen, agressieve marketingstrategieën en innovatieve manieren van organiseren & managen.

Drijfkrachten zijn: nieuwe technologie, een grotere wendbaarheid en anders organiseren & managen.

Gevestigde namen krijgen het moeilijk en vallen steeds vaker om. Voorbeelden: Nokia, Kodak, Digital, Free Record Shop, Polare, Hyves, V&D. Veel bedrijven hebben er op zijn minst (flink) last van zoals Shell, Hema, Telegraaf Media Groep (TMG), hotelketens, taxibedrijven, zorginstellingen.

Voorbeelden van disruptieve organisaties

Denk aan bedrijven als Tesla, Uber, Airbnb, SnappCarr, Nextdoor, Waze, Spotify, Picnic, HelloFresh, Zalando, Booking.com, Virgin en Amazon.

Disruptie en wendbaarheid

Disruptie en wendbaarheid zijn in de praktijk nauw verbonden. Geen wonder want wendbaarheid is bepalend voor concurrentie-kracht. In hoofdlijnen zijn er vier bouwstenen voor het ontwikkelen van wendbaarheid. Ook zijn er bepaalde  Competenties om wendbaarheid te cultiveren.

Disruptieve organisatievormen

Disruptie wordt meestal verbonden met het ontwikkelen en aanwenden van nieuwe, slimme technologie door start-up bedrijven. De werkelijkheid is anders. Start-ups en nieuwe technologie spelen niet altijd de hoofdrol. Voorbeelden zijn Buurtzorg.NL in de zorg en VDL in de maakindustrie. In de zo zwaar geteisterde detailhandel zijn goede voorbeelden Action, Cool Blue, Zara en Rituals. In de luchtvaart hebben we de Low-cost carriers. Disruptie wordt dan veroorzaakt door een slim businessmodel en een grotere wendbaarheid vaak verbonden met slimmer organiseren en managen.

Kenmerken van zo'n disruptieve organisatievorm zijn: 1. Klein hoofdkantoor, weinig staf. 2. 'Klein binnen groot' met een eigen resultaatverantwoordelijkheid van de onderdelen. 3. Meer autonomie en betrokkenheid van de professionals in de uitvoering 4. Soms ook een grote mate van flexibilisering door ‘staff on demand’. Zo’n ontwerp is rechtstreeks verbonden met wendbaarheid. Meer informatie over deze vorm van organiseren en managen in Organisatie-ontwerp en Sturen op verantwoordelijkheid.

Daar waar organisatieontwerp en nieuwe technologie elkaar versterken, ontstaat  een zeer krachtig businessmodel. Voorbeeld: Booking.com - een marketing bedrijf met 100 startups.

Uw organisatie rijp voor disruptie?

Wanneer is uw organisatie aan de beurt om gedisrupt te worden?
De disruptie-checker - Check de kans op disruptieve nieuwkomers die u uit de markt drukken.
U kunt er ook mee checken hoe gevoelig uw branche is voor disruptie.

Disruptie-model

De disruptie-checker is gebaseerd is op 6 typen van kwetsbaarheid. Met elkaar vormen ze een compact disruptie-model. We noemen er hier twee:

  • Als een sector weinig transparant is over de kwaliteit van de geboden diensten, de betrouwbaarheid van de aanbieders of de geleverde prijs/kwaliteitverhouding.
  • In veel sectoren is het aanbod waaruit klanten kunnen kiezen onnodig uitgebreid of zijn klanten veroordeeld tot een one-stop-shop.

Met de disruptie-checker  krijgt u een beeld van uw kwetsbaarheid. U kunt ook zien waar voor uw organisatie wellicht kansen liggen.

Exponentiele organisaties

In welke mate disruptieve organsaties het economisch leven gaan beheersen is niet te voorspellen. Sommigen zien in snel tempo een totaal ander economisch stelsel ontstaan. Neem de volgende voorbeelden:

Air BNB heeft binnen een periode van 5 jaar 90 keer meer meldingen per werknemer. GitHub heeft 109x meer softwareopslag per medewerker. Local Motors maakt auto’s die 1000x goedkoper zijn om te produceren dan een paar jaar geleden. Tesla heeft 30x meer marktkapitaal per werknemer. En de Canadese Tangerine bank heeft 7x meer klanten per werknemer en 4x meer stortingen per klant.

In veel traditionele organisaties wordt gepraat over disruptie en innovatie. Maar wat doen deze trado’s? ‘De orde van de dag’ en 'Business as usual’ maken de dienst uit. In feite zitten velen nog te suffen. Het idee dat gevestigde organisaties verpletterd worden zou wel eens terecht kunnen zijn. Tal van gevestigde organisaties hebben de grootste moeite om aan te klampen. Een gebrek aan wendbaarheid en dus te weinig innovatie zijn de grootste boosdoeners. Zie: