Channels

Airbnb is de lieveling van menig managementgoeroe. Het is bewijs voor de werking van disruptieve innovatie, een toonbeeld van de deeleconomie en een inspirerend en prachtig bedrijf. Drie keer fout, zegt onderzoeker Richard Engelfriet. De feiten laten een heel ander beeld zien.

Mythe 1. Airbnb is disruptief

Managementgoeroes zijn er dol op: Airbnb neerzetten als disruptief bedrijf. Je ziet dan indrukwekkende Powerpointslides waarop we kunnen lezen dat een klassieke hotelketen als Hilton er 93 jaar over heeft gedaan om in 88 landen 610.000 kamers te bouwen. Airbnb deed er slechts 4 jaar over om 650.000 kamers in 192 landen aan te kunnen bieden. Lekker puh Hilton, met je ouderwetse manier van bouwen. Airbnb gooit jullie omver en je kunt er niks tegen doen. Disrupt or be disrupted!

Lees ook:

Online reviews. Airbnb en handel in vertrouwen

De werkelijkheid is anders. Het gaat gewoon heel goed met de hotelbranche. Het klopt dat Airbnb een grote speler is, maar er klopt niets van de claim dat traditionele hotels disrupted worden en moeten vrezen voor hun voortbestaan.

Wie kijkt naar de cijfers, leert dat de hotelbranche een groeibranche is. In 2012 waren er 35.5 miljoen hotelovernachtingen in Nederland, in 2016 waren dat er al 44.4 miljoen. De totale omzet van de hotelbranche bedraagt ongeveer 4 miljard euro per jaar en stijgt jaarlijks met ongeveer 5%. Ik weet niet hoe het u vergaat, maar als ik 4 miljard draai en allerlei groeicijfers zie, zou ik niet de indruk hebben dat een ander mij aan het disrupten is.

Benieuwd wat Airbnb daar tegenover zet? In 2016 boekten 1,4 miljoen mensen een verblijf in Nederland via de website. En dan het aantal kamers: in Nederland staan er ongeveer 31.000 kamers op Airbnb. Over bezettingsgraden van die kamers doet Airbnb geen uitspraken. Daar staan 118.121 kamers van hotels tegenover. En voor alle goeroes die graag ‘concrete voorbeelden’ willen: breng binnenkort eens een bezoekje aan Amsterdam. Daar stampen ze het ene hotel na het andere uit de grond.

ArrayKortom, Airbnb heeft nog geen disruptief deukje in een pakje hotelboter geslagen. Vertelt u dat even aan de eerstvolgende managementgoeroe die u tegenkomt?

Mythe 2. Airbnb is onderdeel van de deeleconomie en is innovatief

Bezoekers van allerhande seminars en webinars krijgen de boodschap er ingeramd dat Airbnb onderdeel uitmaakt van de deeleconomie. Dat is een pertinent misverstand. De deeleconomie betekent dat ik de sneeuwschuiver van mijn buurman leen. Je zolderkamer verhuren voor geld noemen we…verhuren. Da’s geen deeleconomie, maar de ‘gewone’ economie.

ArrayEen vergelijkbaar riedeltje blijft ook hardnekkig: Airbnb is innovatief omdat het gebruik maakt van het principe dat ‘toegang tot belangrijker is dan bezit’. Ja mensen, het klopt dat Airbnb geen hotelkamers bezit, maar wel toegang biedt tot een bed. Maar is dat nou zo’n revolutionaire en vernieuwende trend? Dat principe is al heel oud. Denk maar aan een uitzendbureau die hun mensen ook niet in bezit heeft. Same story bij een reisbureau, een assurantietussenpersoon en een voetbalmakelaar. Die bezitten ook niets. Bij een bibliotheek kunnen ze u er ook meer over vertellen.

Ik zie niet zoveel innovatie bij Airbnb. Ja, ze hebben een website waar je op kunt zoeken en allerlei vinkjes kunt aanzetten of u een bubbelbad of toch een jacuzzi wilt, maar is dat nou een innovatie van de orde penicilline, de stoomtrein en de microchip?

Mythe 3. Airbnb is een prachtig en inspirerend bedrijf waar we veel van kunnen leren

Ik heb u bij mythe 1 verteld dat Airbnb niet disruptief is. Dat moet ik nu toch enigszins nuanceren. Airbnb ontwricht wel degelijk. Het ontwricht hele wijken en steden. Steeds meer binnensteden zijn totaal onbewoonbaar geworden. Bewoners in hartje Amsterdam kunnen erover meepraten: normale buren hebben plaatsgemaakt voor kotsende, spuitende en feestende toeristen.

En dan nog iets. Als er binnenkort weer eens een goeroe vertelt wat voor prachtig bedrijf Airbnb wel niet is, vraag dan even wat die goeroe denkt van de enorme protesten in steden als Barcelona, San Francisco en Venetië. Daar ging een mensenmassa de straat op om te protesteren tegen de overlast die het ‘sociale platform’ veroorzaakt. Of wat dacht u van het initiatief Stolen Homes, dat protesteert tegen het aanbieden van kamers op Airbnb door illegale kolonisten in bezet Palestijns gebied?

ArrayHet antwoord van Airbnb is vrijwel altijd hetzelfde: stilzwijgen. Ze hebben, net als Facebook, geen woordvoerders die je een vraag kunt stellen of bestuurders die je ter verantwoording kunt roepen. Ook in Nederland kennen we dit probleem: omdat Airbnb niet in Nederland gevestigd is, kan de Belastingdienst geen cijfers inzien en dus niet controleren wat er precies aan wie wordt verhuurd. Naar eigen zeggen gelooft Airbnb in ‘free speech, transparency, and clear communication’. U mag zelf bepalen of ze deze mooie woorden in de praktijk waarmaken.

Gelukkig ben ik niet de enige die zich verwondert over de vraag waarom we toch zo hoog opgeven van een bedrijf dat kamers verhuurt maar zich niet wenst te houden aan de spelregels voor hotels, zorgt voor overlast en zich hier amper op laat aanspreken. Ook Arjen Lubach wond zich er in ‘Zondag met Lubach’ over op:

Conclusie: Airbnb is een lelijk sprookje

Ik ben benieuwd of er nog steeds goeroes zijn die Airbnb een inspirerend voorbeeld vinden. Ik zou werkelijk niet weten waarom. De cijfers laten nu niet bepaald een disruptief beeld zien, er is weinig innovatiefs aan het businessmodel en bovenal is het een bedrijf dat weinig moeite doet de wereld daadwerkelijk een beetje mooier te maken. Inderdaad, een heel lelijk sprookje.

Kennisbank onderwerpen:

U heeft een gratis lidmaatschap

Upgrade naar een PRO-abonnement voor € 4 per maand of € 30 per jaar en ontvang:

  • onbeperkt toegang tot alle artikelen.
  • geen commerciële emails en geen reclame op de site.
  • de keuze of u wel of geen nieuwsbrief wilt ontvangen
  • het E-book: Negotiating as emotion management t.w.v. €8.00
UPGRADE NAAR PRO-ABONNEMENT >>

Kennisbank onderwerpen:

 

Reageer

Na het plaatsen kunt u uw reactie nog 30 minuten aanpassen.

Reacties

Jammer dat Airbnb hier neergezet wordt als lelijk sprookje. We maken zelf regelmatig gebruik van Airbnb. Je vindt er hele leuke plekjes door die wel degelijk het gevoel van “living like a local” versterken. Daarnaast brak het het monopoly van de hotelbranche en maakte het reizen weer wat meer betaalbaar. Ik pleit niet voor misbruik, niet bij aanbieders bij Airbnb, maar ik ben ook niet gek op die te dure of shabby onpersoonlijke hotels die niet leveren wat ze moeten. Uiteindelijk “overleven” alleen de leuke plekjes op Airbnb en de echt leuke, goede hotels. Keuzevrijheid heet dat en zo moet het ook!

Goed genuanceerd verhaal. Het punt van de deeleconomie mag echter nog wel wat scherper. De mythe dat Airbnb tot de deeleconomie behoort is hardnekkig maar vooral een marketing truc om modern te lijken. In werkelijkheid is het een aangepast verdienmodel van de hotelbranche. Niks deeleconomie, gewoon verdieneconomie met een hippe framing.

Airbnb is compleet weggedreven van waar het (in mijn beleving) ooit was begonnen. Het was toen sympathiek, toen het nog ging over het vinden van een logeerplek (gratis of tegen symbolische vergoeding) in de huiselijke sfeer bij vrienden, kennissen of onbekenden, op basis van een wederzijds vertrouwen. Waarbij het ging over de kans om met locals samen de plaats te ontdekken.
Nu is het niet meer dan een administratief platform voor eenieder die met 1 of meer kamers / apartementen zelf hotelletje wil spelen zonder al teveel regels van de plaatselijke overheid die hierop nauwelijks goed beleid kunnen maken. Het persoonlijke aspect van de ruimte delen met je gastheer is er volgens mij nauwelijks meer bij, en de prijzen zijn ook niet symbolisch te noemen. De peer-review vervangt het wederzijds vertrouwen door een dystopisch wederzijds gebedel om likes dat meer zegt over hoe goed eenieder zijn digitale straatje kan schoonvegen dan over de werkelijkheid.
Ik denk evenwel dat deze verschuiving van hoe het platform gebruikt wordt, onvermijdelijk was.

Bij het toepassen van het begrip “disruptie” zijn vaak vraagtekens te plaatsen, zoals Clayton Christenen zelf schrijft (https://hbr.org/2015/12/what-is-disruptive-innovation).

Het innovatieve van Airbnb is dat het privé huiseigenaren in staat heeft gesteld hun huis op eenvoudige wijze voor vakantiegebruik te verhuren. Daarmee hebben ze een bestaande overcapaciteit toegankelijk gemaakt voor een nieuwe groep afnemers. Met minder winst per transactie dan wanneer ze zelf de woningen zouden bezitten, maar uiteindelijk (veel) meer door de grote volumes. Dit is klassiek ondernemen in de geest van Kirzner: gebruik maken van imperfecties in de markt en het combineren van middelen zonder zelf iets te bezitten.

Ondertussen is Airbnb voor klanten een bijna gewone aanbieder geworden. Je vult de reisdata en het aantal personen in en je maakt een keuze uit het aanbod. Ook daar weinig innovatiefs.

Tot zover ben ik het eens met de schrijver. Je kunt Airbnb echter moeilijk kwalijk nemen dat de media en allerlei “experts” een hype creëren waarin allerlei beweringen worden gedaan. Ook niet dat het businessmodel van Airbnb moeilijk te reguleren is, of dat er excessen ontstaan die vooraf niet te voorzien zijn. Bedrijven als Airbnb ontstaan omdat ze kunnen ontstaan door de mogelijkheden van het internet. De reden dat mensen snel naar het begrip disruptie grijpen is dat de ontwikkelingen zo snel gaan dat overheden en concurrenten er geen grip op hebben. Het valt niet te ontkennen dat de gigantisch snelle groei van bedrijven als Uber en Airbnb bijzonder is, daarom is het ook niet verwonderlijk dat de guru’s over elkaar vallen om er wat van te vinden.

Hallo Heer Engelfriet,
Ik heb Uw commentaar mbt van het disruptieve karakter van Airbnb gelezen en vind dat U Airbnb niet op waarde schat.
Een vergelijk met de hotel branche is denk ik niet juist. Als Airbnb dat zelf initieert is dat ook onjuist. De Hotel business is eenvoudig een volledig ander segment.
Maar als we Airbnb in de Bed and Breakfast business situeren is het wel degelijk een disruptive technologie. Zo eenvoudig een kamer in Barcelona, Tarragona of Berlijn (ver) huren was nog niet eerder mogelijk. Het bewijs daarvan geeft U zelf in het behandelen van de negatieve aspecten dit deze plotselinge ontwikkeling, helaas ook met zich mee bracht.
Airbnb is een inspirerend voorbeeld hoe ICT en Internet, zakelijke communicatie, over het op afstand huren van een kamer ( B&B) disruptief heeft veranderd met positieve ( veel kamer verhuurders gebruiken Airbnb) en negatieve aspecten waar vooral de verhuurders debet aan zijn.
Hoe daar in de toekomst verder mee te gaan is een ander issue, maar Uw reactie zal Airbnb noch het disruptieve karakter van deze technologie, tegen houden, cq van richting doen veranderen.
Met vriendelijke groeten
Herman Ahrens

Tsja, men wil graag een verhaal over de bühne brengen d.m.v. een klinkend (strategie)succes gekoppeld aan een klinkende bedrijfsnaam.

Is de organisatie erg bekend? Pas dan hetgeen jij probeert te verkopen (bv management-term of strategie-model) in in die organisatie. Soms gewoon even creatief nadenken, maar dat kunnen we goed.

In mijn (oude) marketingstudieboeken kwamen áltijd dezelfde organisaties naar voren als (bewezen) voorbeeld van hoe het moest. Unilever, Nestlé, Coca Cola, IBM, Shell, McDonalds, Pizza Hut (want Amerikaans marketing boek).
Als je deed wat zij deden, dan deed je bijvoorbeeld goed aan (toen populair) massamarketing.

Veel plaatjes ook altijd van allerlei bekende merken.

En natuurlijk had je als kleinere concurrent de commercial spending power niet en moest je doen aan marketing warfare tactieken als flanking tactics of zelfs guerrilla marketing. Dat was dan iets wat de grote nr 1 niet verwachte, en zou je nu disruptief noemen.

Maar wat de verkopers van de Amerikaanse marketing studieboeken deden is gewoon met klinkende namen hun boeken aan universiteiten en studenten verkopen.

‘Het waren goede strategieën omdat ze waren uitgevoerd door succesvolle/bekende bedrijven’. En wij maar horen dat dit goede auteurs waren en goede boeken.

De verpakking (plaatjes) was mooi. Maar dat zegt niets over de kwaliteit van de inhoud).

Richard, ik zie dat jij met je artikel ook de vinger op een pijnlijke plek hebt gelegd. Gooi Airbnb er in en zo worden drogredenen onzichtbaar gemaakt, doordat je de mythe al geloofd door de naam van de succesorganisatie.

Goed stuk, dank je!

Dit betoog begint overtuigend. Airbnb lijkt inderdaad veel minder disruptief voor de hotelbranche dan vaak verondersteld wordt. Maar bij mythe 2, het argument van de deeleconomie, begint het te haperen. Er is sprake van een financiële transactie dus is dit geen deeleconomie. Van woningen die constant verhuurd worden kan dat gesteld worden. Maar een woning door iemand anders laten gebruiken omdat je op op vakantie bent is wel degelijk deeleconomie. Hier wordt eigendom, wat enkele weken niet gebruikt wordt, beschikbaar gesteld aan anderen. Zo ontstaat “verdichting” van het gebruik van schaarse goederen etc. Dat bij die transactie geld gebruikt wordt doet daar weinig aan af.
Bovendien gebeurt er sociologisch ook het nodige. Het vertrouwen dat nodig is om een onbekende de huissleutels van jouw compleet ingerichte woning te geven wordt online georganiseerd. De schaal waarop dit gebeurt is absoluut uniek te noemen. En je kijkt als toerist letterlijk in de keuken bij een andere cultuur. Dat kan ook een verrijking zijn.
Bij mythe drie vliegt de schrijver helaas uit de bocht en komt de eigenlijke reden van zijn betoog op tafel. Het gaat hier volgens mij niet om een bijdrage over disruptieve innovatie. De motivatie lijkt vooral ergernis over de impact op de binnenstad van Amsterdam. Citaat ” bewoners in hartje Amsterdam kunnen erover meepraten: normale buren hebben plaatsgemaakt voor kotsende, spuitende en feestende toeristen.”
Er gaan zeker zaken mis, maar als bewoner van Amsterdam en dagelijkse gebruiker van het centrum herken ik dit beeld helemaal niet. En nee ik verhuur mijn huis niet via Airbnb maar ruil zonder geld via HomeExchange.
Het zou goed zijn als de critici van Airbnb hun heilige verontwaardiging afleggen en met goede argumenten (en die zijn er ook) en op de juiste plek het gesprek aangaan. alleen op die manier kunnen we met z’n allen tot werkbare afspraken komen.

Dag Richard,

Los van alle termen en begrippen die je gebruikt, onderstaande cijfers mogen niet ontbreken in je analyse.

“Het aantal Airbnb-overnachtingen in Amsterdam is in 2016 ruim verdubbeld naar 1,7 miljoen. Dat is een stijging van zo’n 125 procent ten opzichte van 2015. De gemiddelde prijs voor een overnachting in de stad steeg met 3 procent naar 140 euro. Het aantal overnachtingen in normale hotels steeg met 7 procent naar 13,9 miljoen.”

Zie link:
http://www.nu.nl/reizen/4661751/airbnb-overnachtingen-amsterdam-ruim-verdubbeld-17-miljoen.html

Vriendelijke groet,
Leon Dohmen

Goede analyse en een mooi stukje.

Mijn complimenten Richard

Goed stukje. Mwah. Het is gewoon linksom ipv rechtsom. Airbnb is wel degelijk een mooi concept. En maakt wel deel uit van de deeleconomie. Ik huur een huis midden in een wijk, heel persoonlijk, de koelkast lag bij mij vol met kleine verpakkingen jam en echte boter, leuk briefje op tafel. Een kijkje in iemands leven. Dat is iets wat een hotel niet kan bieden. Vond het super! Dat airbnb gehyped wordt daar kunnen zij niets aan doen. En ik betaal nog altijd minder voor 4 personen dan in een hotel. Ik ben fan!

AirBnB is een internet platform voor “underground” kamer verhuur. Het is hierdoor makkelijker geworden dan de vele lokale websites in het verleden. Er zitten hierdoor veel positieve kanten aan. Dat is niet noodzakelijk innovatief. Ook niet disruptief. De B&B’s (niet hotels want andere doelgroep) doen zaken op een voordeliger manier dan het inhalige booking.com dat 15% vraagt per boeking. Dat het door veel huisjesmelkers misbruikt wordt en de huurmarkt ontregelt kunnen veel studenten in Utrecht en Arnhem van meepraten. Ook zijn de protesten in sommige steden nieuws geweest. Niet voor niets wil de gemeente actie nemen. De gewone verhuurders met de leuke attenties zullen daar de dupe van zijn. Dat AirBnB niet aanspreekbaar is vind ik zeer kwalijk.

Toon alle 11 reacties
x
x