Lean werken en lean management: succesfactoren en valkuilen. Ervaringen, inzichten, voorbeelden en tips

Lean werken en lean managen

Lean betreft een een managementfilosofie erop gericht om maximale waarde voor de klant te realiseren met zo min mogelijk verspillingen. 

De volgende onderwerpen komen op deze pagina aan de orde:
-  Wat zijn de ervaringen met lean en continu verbeteren
-  Welke methode of aanpak werkt het best?
-  Voorbeelden van lean management, lean thinking, lean leiderschap en lean six sigma.
-  Succesfactoren en valkuilen
-  Trends en tips

Ervaringen met Lean: succesfactoren

De ervaringen met Lean maken twee succesfactoren glashelder

  1. Lean management en lean werken beschikken over een krachtige toolkit met inzichten en technieken. Daar zal het niet aan liggen Het is de daadwerkelijke betrokkenheid van de lijnorganisatie d.w.z van bazen en managers die de doorslag geeft. Van Push naar Pull als veranderstrategie Borging van Lean door het Lean-programma uit te rollen? Werkt niet! Hoe dan wel?
  2. De instrumenten en voorschriften in de toolkit  zijn hulpmiddelen. Het waarmaken van de Lean-filosofie is het doel. Maximale waarde voor de klant met zo mijn mogelijk verspilling. 'Begin bij het eind!'  Elk team dat dit onderwerp op de agenda weet te houden en regelmatige concrete acties uitvoert om dit te realiseren is Lean. Het gaat om het creëren van onderling respect, samenwerking en betrokkenheid waardoor dit mogelijk wordt. Implementeer de filosofie van continu verbeteren, niet de tools

Lean organiseren

Een valkuil is het streven naar systeem- en proces- perfectie. De processen binnen bedrijven worden vaak verstoord door leveranciers en afnemers. Het betreft verstoringen die je lang niet altijd kan elimineren. Omdat de afhankelijkheidsketens binnen en tussen organisaties steeds langer en dichter worden, neemt de kwetsbaarheid voor verstoringen alleen maar toe. Lean betekent dat de professionals dichtbij de verstoring in staat zijn de problemen op te lossen en erger te voorkomen.
Dit vereist een organisatie ontwerp waarbij de mensen op operationeel niveau over genoeg autonomie, verantwoordelijkheidsgevoel en expertise beschikken om direct te handelen. 'Proces perfectie' wordt dan 'Anders organiseren' gericht op vermindering van de complexiteit. Zie De agile ketengerichte organisatie.

Zo’n organisatieontwerp vereist ander gedrag en een andere houding van managementlagen en staven. Dit gaat pas lukken als de top van de organisatie er vierkant achter staat. En als de professionals in de uitvoering weten dat ze die ruimte en mogelijkheden hebben. Zie: Lean… en dan? Professionaliseer op verstoringen! De auteurs stellen terecht dat organisaties die dit vermogen hebben opgebouwd hun concurrentie-kracht aanzienlijk versterken.

Trends en tips

Tempo van verandering en toenemende onvoorspelbaarheid dwingen tot continu verbeteren in korte iteratieve fases. Hierbij is er veel ruimte om per fase bij te sturen. Dit heeft als grote voordeel dat je beter kan inspelen op niet verwachte maar noodzakelijke aanpassingen. Dit werken in korte oplossingsgerichte sprints past bij Lean en zien we ook bij Agile/scrum.

Er zijn al situaties waar het lean- of agile- of scrum- of oplossingsgericht managen en werken tweede natuur van de verantwoordelijke professionals zijn geworden. De technieken en instructies zijn niet langer de leidraad. Al naar het uitkomt maakt men er gebruik van. De achterliggende filosofie is geïnternaliseerd in de mentaliteit van de betrokkenen. Zie de Casus Agile Werken. Ook de interventies en oplossingen in de volgende 2 artikelen zijn losgezongen van de lean instrumenten maar wel naadloos verbonden met de lean filosofie.

Is dit de toekomst? Het zou heel goed kunnen. We beginnen met een handboek vol met instructies en technieken. Door uitproberen, oefenen en leren in de praktijk, komen we vervolgens tot ogenschijnlijk spontaan meesterschap. Dat is vaker gebeurd.

Meer over Lean werken en Lean managen

Inzichten en praktijkervaringen in de 'Selectie van de redactie' hieronder. Apart ziet u de 'Tips en tricks'. Op deze pagina vindt u ook de meest recente bijdragen over Lean in het ManagementSite Netwerk. De bijdragen met de 'meeste reacties' verschaffen  u de ideeën van de lezers.