Channels

In 2010 publiceerde ManagementSite twee artikelen van Nico Beenker ‘Falende IT-projecten een schande voor de (IT)adviesbranche? en ‘Opdrachtgever grootste risico bij IT-projecten’. Deze artikelen geven een weinig rooskleurig beeld van van de manier waarop ICT projecten verlopen in het bedrijfsleven. Is het bij de overheid nog een graadje erger?

Hier volgen een paar passages uit het interview met René Veldwijk in de Volkskrant 15-10-11, over de ICT- chaos bij de overheid. Veldwijk is bedrijfseconoom, databankexpert en gepromoveerd in deze discipline. Hij is ook systeembouwer en zit al 25 jaar in de ict.

 Automatisering en ICT -projecten zijn een chaos

‘Alle grote ict-projecten van de overheid zullen mislukken of financieel extreem uit de klauw lopen. Die tendens wordt alleen maar sterker.’

‘Iedereen in de sector weet het. En bij de overheid weten ze het ook. Maar iedereen houdt zijn mond. Ik niet. Niet omdat ik een beter mens ben, maar omdat ik geen deel wil uitmaken van de ict-faalindustrie.’

De ict-faalindustrie?

‘De overheid let niet op de centen. Ik werk momenteel aan een project voor een bedrijf. Mijn inkomsten zijn hun kosten. Dat doet hen pijn en die pijn leidt ertoe dat zakelijke keuzes worden gemaakt.’

Lees ook:

Toenemende complexiteit IT maakt communicatie steeds belangrijker

‘Bij de overheid is er voor grote ict-projecten geen pijn. Den Haag levert de gelden aan bijvoorbeeld het UWV. Die geven een derde van het geld uit aan opdrachten voor Capgemini en Logica en maken tweederde zelf op. Als het project uitloopt, komt er meer geld. Want liever geldverlies dan gezichtsverlies. Zo ontstaat een beweging waarin falen in ieders belang is en projecten nooit afkomen.

‘In het toeslagensysteem van de Belastingdienst is inmiddels een half miljard geïnvesteerd. Het werkt nog niet. De meerkosten om de feilen eruit te halen zijn gigantisch. Talloze ambtenaren zijn nodig om de foutief verleende toeslagen of niet-verleende toeslagen te corrigeren. Zo houdt iedereen iedereen aan de gang.’

 Iedereen wint

De essentie ervan is dat iedereen wint. Voor de ict-bedrijven bestaat de winst uit meerwerk. Gammele systemen dragen bij aan werkgelegenheid en enorme ict-afdelingen.

‘Neem het het ict-systeem voor de uitkeringen van het UWV. Het is in 2008 stopgezet. Officiële schade: 89 miljoen euro. Er is nooit een systeem gebouwd. Zelfs de fundamenten van een systeem hebben er nooit gelegen. Men deed alsof. Of genuanceerder: er ligt heel veel software-code, maar iets dat zou kunnen werken heeft er nooit gelegen. Als er nu eens op een tijdig moment toen iedereen wist dat het niet zou lukken, was gezegd: oké, met dat UWV-project stoppen we. Was er misschien veertig, vijftig miljoen door het putje gegaan. Maar de ict-staf is tot het einde toe positief, want het salaris komt uit de projectbudgetten. En de UWV-voorzitter wil niet met een mislukking naar de minister. En de minister wil niet met een mislukking naar de Kamer. En de politiek kan de sociale zekerheid niet meer overhevelen naar de gemeenten, want niemand durft nog te werken met het oude ict-systeem. De moraal? Win, win, win!’

Hoe lang gaat dit nog door?

Kees Stuurman in het artikel van Beenker ziet het als volgt: “Ik zou leveranciers willen aanmoedigen strenger te zijn voor klanten, en bijvoorbeeld geen genoegen te nemen met een slechte voorbereiding en een gebrekkige organisatie aan klantzijde. Dat is uiteindelijk ook in het belang van de klant. En als projecten door een zwakke performance aan klantzijde mislukken (en ik denk dat dát één van de belangrijkste faalfactoren is) dan benadelen leveranciers uiteindelijk ook zichzelf; het tast hun reputatie aan. Op de lange termijn benadelen ze zichzelf, want hun reputatie wordt almaar slechter. Anderzijds houden ze het al tientallen jaren zo vol en lijken ze van een teflon laagje voorzien. De grote namen hebben allemaal zo hun mislukkingen en komen er allemaal mee weg. Dat is een wonderbaarlijk fenomeen. Er staan iedere keer weer generaties managers klaar met enorme bakken geld om dat weg te gooien. Zo houden we die business zo.”

Tja, zolang iedereen ermee wegkomt …..

Onderzoek waarbij de Algemene Rekenkamer in 2008 vijf grote IT-projecten onderzocht, leidt tot de conclusie dat de projecten fors meer kostten dan verwacht, geen enkel project op tijd klaar was en dat de systemen die werden opgeleverd beduidend anders waren dan bedoeld. Chris Verhoef, hoogleraar informatica aan de Vrije Universiteit, schat in dat het bij de overheid ruwweg twee keer zo vaak misgaat als in het bedrijfsleven.

De rubriek ACTUEEL informeert u over recent verschenen berichten in andere media. In elk bericht vermelden wij de oorspronkelijke bronnen. Bronnen:  Jan Tromp, Volkskrant, 15-10-11 en Nico Beenker, ManagementSite, mei en september 2010

Kennisbank onderwerpen:

Kennisbank onderwerpen:

 

Reageer

Na het plaatsen kunt u uw reactie nog 30 minuten aanpassen.

Reacties

Dit beeld is mijns inziens écht te somber. Er is in de afgelopen 3 jaar fors geinvesteerd om dit tij te keren, wetende dat ICT dé enabler is om vernieuwingen binnen de overheid te realiseren. Denk daarbij maar eens aan de CIO ontwikkeling binnen het Rijk, de opzet van I-Interim Rijk en de Gateway reviews. Denk ook maar eens aan de aandacht die de TK besteed aan dit onderwerp. En dat werpt echt z’n vruchten af!

IT is een middel, geen doel.
De door Dirk-Jan genoemde argumenten zijn daardoor grotendeels ineffectief. Grote investeringen om van nature falende structuren te implementeren. Het probleem bij de overheid-ICT (maar ook buiten de overheid) is opdrachtgeverschap; zien dat ICT slechts een middel is. Versterking van interne leveranciers door CIO’s en de ICT gerichte opzet van de Gateway Reviews maakt de problemen alleen maar erger, zoals ik elders op deze site ook stel. Zie: http://www.managementsite.nl/21651/ict-internet/falende-ict-projecten.html

ICT dé enabler is om vernieuwingen binnen de overheid te realiseren? Middel en doel verwarren. En een schromelijke overschatting van ICT.

Wat een ongelofelijk slecht stuk is dit zeg. Het lijkt er op of alle stuurlui aan de wal precies weten wat er fout gaat en dat alle mensen die betrokken zijn ziende blind zijn. Wellicht klopt de stelling dat niemand er baat bij heeft om het tij te keren.
Laat ik voorop stellen dat de overheid gewoon veel geld kost. Daar kunnen we kort of lang over debatteren maar dat is gewoon zo. Daarnaast werken er bij de overheid veel zekerheidszoekers ofwel mensen met een groot gevoel voor onzekerheidsreductie. Ook dat is een groot goed, want ik moet er niet aan denken dat de bankiers van dit moment risicovol binnen de overheid gaan beleggen. Die zekerheidszoekers gaan voor de perfecte oplossing die niet bestaat. In dit geval zou wat meer ondernemerschap op zijn plaats zijn. Maar oh jee als de overheid een fout maakt staat het hele land op zijn kop. Overheid mag niet falen en mag ook niets kosten.

We kunnen best een aantal zaken anders doen. Maar dat gaat dan wel ten koste van bijvoorbeeld privacy bescherming. We verwachten van de overheid systemen als LinkedIn, en Facebook maar dan volledig veilig omdat je mee moet doen. Miljoenen gebruikers en het moet allemaal gratis (of heel goedkoop). Wellicht is het een idee om het DigId open te zetten voor reclame. Nee zonder gekheid, het moet, en kan anders.

ICT is duur, en we hebben een gebrek aan hoog opgeleide goede IT-ers. En er moet bezuinigd worden op onderwijs. Ik zie wel wat in een apart ministerie van IT met daaronder een pracht opleiding voor ambitieuze IT-ers, die onder aansturing van een aantal ouwde rotten in het vak die geen trek meer hebben in de ratrace van de consultancy praktijk les geven in ICT en tegelijkertijd mooie nieuwe systemen bouwen voor de overheid.

Oh ja en dan nog iets, zou het ICT bedrijf niet los moeten komen te staan van de politieke agenda, om de twee a vier jaar volledig van koers veranderen kost ook heel veel geld.

De marktwerking in de automatisering moet anders. Momenteel gaat de klus naar het bedrijf waar de meeste vriendjes zitten en/of het bedrijf dat de laagste prijs vraagt (exclusief “meerwerk”). Meestal is het Cap Gemini, Logica, Atos Origin of Accenture. (Ik begrijp trouwens niet waarom overheidsinstellingen zaken doen met een bedrijf met een hoofdkantoor op Mauritius).

Je moet voor zo’n automatiseringsproject gewoon meerdere bedrijven inhuren met kortdurende contracten. En vooral niet kijken naar debiele slogans als “leading in business satisfaction”, “professionalism in IT” en allerlei stompzinnige certificeringen. Dat soort dingen is meestal verdacht.

De bedrijven die je inhuurt (gewoon een handjevol techneuten en wat mensen die in staat zijn te verzinnen hoe een systeem eruit moet gaan zien) moeten bijvoorbeeld elke maand iets werkends opleveren. Dus niet na een maand een vage powerpointpresentatie, maar gewoon werkende software. Dat kan prima. Gebruikers, systeembeheerders en testers mogen vervolgens stemmen wat ze het beste vinden werken.

Op deze manier gaan de leveranciers concurreren op kwaliteit, niet op uurtarief of gebakkenlucht en leugens van verkopers. De prutsers stuur je gewoon naar huis. Aan mooie praatjes over “Enterprise Solutions” hebben we niets. Dat je het lang vol kunt houden in de automatisering door je slechts bezig te houden met vergaderen en het afleveren van Excel-sheets, stoplichtrapportages en pie-charts, moge duidelijk zijn. Maar daar zitten we dus niet op te wachten.

Amateuristisch of te kort door de bocht? Welnee. Er zijn meer ontwerp-, ontwikkel- en projectmanagementmethoden de vuilnisbak in gegaan dan dat er succesvolle software mee is geconstrueerd. Dat lijkt me eerder amateuristisch. Al is het pak nog zo mooi en het “white paper” nog zo overtuigend.

Is ICT tegenwoordig complexer dan vroeger en faalt het daarom? Welnee.. Het is allemaal precies hetzelfde als 20 jaar geleden. Er zijn alleen steeds meer mensen bijgekomen die totaal geen affiniteit hebben met techniek en die zich er toch mee zijn gaan bemoeien.

[…] te opereren. Kijken we nu naar ons eigen ambtenarenapparaat & memoreer ik ‘slechts’ de miljarden die er inmiddels zijn besteed aan ICT-projecten c.q. de jarenlange lijdensweg van de samen-te-voegen Rijks Audit Dienst, dan kan de conclusie zijn […]

Toon alle 5 reacties
x
x