Definitie businessmodel

Het businessmodel beschrijft kort en krachtig hoe een organisatie waarde creëert, levert en behoudt. Simpel gesteld: hoe een bedrijf zijn activiteiten heeft georganiseerd en klanten van dienst is.

Het businessmodel is te definiëren met de volgende vier vragen: wie zijn je beoogde klanten (segment), wat bied je je klanten aan (waardepropositie), hoe produceer je het aanbod (waardeketen) en waarom levert het winst op (verdienmodel)?

Het zogenoemde ‘Business Model Canvas’ heeft negen bouwstenen; Klantsegmenten, Waardepropositie, Kanalen, Klantrelaties, Inkomstenstromen, Key resources, Kernactiviteiten, Key Partners en Kostenstructuur.

De hierboven vermelde bouwstenen en vragen zijn hulpmiddelen. Maar ze kunnen ook op het verkeerde been zetten. Je kan er lange tiijd met vele anderen mee aan de gang gaan en, na veel onderzoek en vergaderen, indrukwekkende documenten produceren maar dan heb je nog niets. Het moet zich nog gaan bewijzen in de praktijk. Zie op deze pagina Praktijk-lessen bij het business model nieuwe stijl.

Vernieuwing van het business model

In de geselecteerde titels op deze pagina is het 'dynamisch, nieuw, innovatief,  flexibel en innovatief' wat de klok slaat. Overdreven? Zeker niet. Het zijn de tekenen van het doorzetten van een andere visie bij het plannen en opstellen van een verdien-, bedrijfs- of business model. Zo anders dat termen als ‘plannen en opstellen’ achterhaald raken.

Elk bedrijfsmodel is kwetsbaar

De acceleratie van verandering, aangedreven door de globalisering en de ICT mogelijkheden, zet menige business op zijn kop. De hotelbranche, reisorganisaties, de muziekbranche, de detailhandel, uitgevers, taxiondernemingen; in snel tempo kalven bestaande businessmodellen af.

Ze worden doorgaans onderuit gehaald door start-ups die, aanvankelijk met heel weinig middelen, sterke posities weten de veroveren.

Hebben nieuwkomers en start-ups een business model?

Het business model krijgt  bij menig startend bedrijf een ander karakter. Een goede typering is: ‘Het businessmodel als Betaversie’. En nog beter: ‘Act fast, fail fast, learn fast’.

Kenmerken:

  • Het verdienmodel is continu in beweging.
  • De les is tekens weer: snel beginnen en al doende leren.
  • Wacht niet. ‘Ship early, ship often!’

Praktijk-lessen bij het business model nieuwe stijl

“Vermijd gevestigde bedrijven! Die ‘killen’ het ondernemerschap. Stap eruit en blijf ervandaan!”  De serial internet entrepreneur Boris Veldhuijzen van Zanten, komt met enkele praktijk-lessen:

“Je moet incrementeel denken en vooral doen. Welnu dat is een andere wereld voor de meeste gevestigde bedrijven. Men wil van te voren een uitgewerkt businessplan met een budget en een businesscase.”

“De trend is alles! Wendbaarheid, technisch vernuft en gevoel voor klant of doelgroep; dat zijn de factoren die bepalen of je stap voor stap verder komt. Budgetten ramen, businessplannen opstellen en met veel experts en belangrijke mensen hierover vergaderen: allemaal tijdverspilling! Nog erger: het zijn garanties om te falen. Het elan, de fut, de inspiratie, de wendbaarheid, de creativiteit, de daadkracht en de bevlogenheid werk je hiermee het raam uit.”

Zie ook het Dossier On-line ondernemen.

Businessplan en businessmodel als handicap?

Moet we schrikken van de beschreven trend? Welnee! Het kan de ogen openen. En het werkt bevrijdend voor het ondernemerschap. Laat de concurrent zijn tijd maar verspillen met businessplanning en vergaderen over het business model. Ondertussen slaat de ras-ondernemer toe. Weliswaar zonder doortimmerd plan of model maar hij pakt de hoofdprijs.

Deze trend kan ondernemers alleen maar stimuleren. Ondernemers hebben van oudsher een hekel aan ingewikkeld gedoe, papierwerk en eindeloos overleg! Eindelijk: nieuwe mogelijkheden nieuwe kansen! Laat anderen maar jammeren en klagen. Churchil zei al: ‘A pessimist sees the difficulty in every opportunity; an optimist sees the opportunity in every difficulty.’

Nadenken over de toekomst?

Hoeven we dan niet meer na te denken over de toekomst? Natuurlijk wel maar anders, niet meer op de klassieke manier. Ook business model canvas lijkt eerder op iets minder van hetzelfde dan op een andere aanpak. Obeng  stelt ‘de verandering gaat sneller dan we leren’. Dus alles wat je vastlegt is al achterhaald voordat het verspreid kan worden. Dat wil niet zeggen dat het verstand op nul gezet wordt. Integendeel. Doen en leren volgens ‘Act fast, fail fast, learn fast’; en voortdurend nadenken over 'Hoe verder en wat nu?'  Dat heet 'Incrementeel en iteratief aanpassen'. Of in een paar worden 'Al doende leren'. Daarbij kunnen de bouwstenen voor een businessmodel af en toe op ideeën brengen.

Exit business model en businessplan?

Voor de producten en diensten die niet of nauwelijks veranderen gaat het bovenstaande niet op. Maar ho, ho! Hoe weet je dat. Op dit moment worden zelfs bolwerken als de banken en verzekeraars belaagd door nieuwe aanbieders. En maar vergaderen en plannen? Ach, voor gevestigde branches is er nog een uitweg: Ze kunnen het beste het zogenaamde Hollywood-model gebruiken: 'Heb oog voor de bedrijfjes die met  innovaties komen waar je wat in ziet; schakel ze in of koop ze op!'  Is dit zinnetje niet meteen een goed tekstje voor het businessplan of business model van gevestigde bedrijven?