Oplossingsgerichte zelfcoaching maakt zelfredzaam

Cover stories

Problemen genoeg die vragen om een oplossing! Zelfcoaching met een oplossingsgerichte aanpak is een goed alternatief. 4 stappen en 5 tips.

Martin is een manager in een commerciële organisatie en zijn carrièremogelijkheden bij het bedrijf zijn te beperkt naar zijn zin. Omdat het bedrijf binnen een jaar overgenomen gaat worden door een grotere organisatie wil Martin goed nadenken over zijn loopbaan. Hij start een coachingstraject met een coach. Deze coach voelt dat Martin dieper liggende problemen heeft dan zijn loopbaanvraag en deelt zijn intuïtie met Martin: ”Ik krijg de indruk dat er iets niet goed in jouw relatie met je vrouw en dat dat jouw dieper liggende probleem is…”. Martin veegt deze opmerking van de coach van tafel. Maar op weg terug naar huis denkt hij er toch over na. Er schiete...

martine
Leuk de invalshoek over zelfcoaching, en oplossingsgericht werken werkt heel vaak.

Maar wat een debiliserende eerste alinea's over coaches die onterecht (en op intuitie, bah!) relatieproblemen suggereren als Martin voor een loopbaanvraagstuk komt.... Nee, beste mensen, blijf weg bij coaches, het zijn de heksen van de 21e eeuw, brrr.

Graag in tweeen knippen dit artikel, eerste helft weggooien, andere helft boven je bed ophangen.

Martine Vos
Amalia Deekman
Als oplossingsgerichte coach en trainer ben ik het hier helemaal mee eens (: vooral het stuk over zelfcoaching. Dit haalt coaching uit de therapeutische sfeer en maakt het tot iets normaals wat ieder mens weleens nodig kan hebben, maar vooral zelf (eerst) kan doen.
Michael Vrijhoef
Beetje vaag is het wel:

Ten eerste: Als je coach je problemen erger maakt (induceert) dan heb je de verkeerde coach! (Als ik mijn auto met een haperend knipperlicht naar de garage breng en ik 'm terugkrijg met startproblemen, zit ik tenslotte bij de verkeerde garage)

Ten tweede: Dit artikel en het "zelfcoachingshulpmiddel" is OOK coaching, welbeschouwd.
Dus ook de daarin gedane opmerkingen en adviezen moet je dan terzijde leggen.

Ik ben voorstander van het idee dat de meeste mensen veel méér zelf kunnen dan ze doorgaans doen. We hélpen te graag met oplossingen, niet met het pad ernaartoe. De tendentieuze opmerking aan het begin (coaching ka'n het probleem verergeren) lijkt me niet nodig. Aanreiken dat er voor sommigen iets als zelfhulp bestaat is prima, maar liever gedragen door argumenten, niet door bangmakerij.

Michael
René van Zandwijke
Een coach is niet meer van deze tijd een mentor daarin tegen wel.

Houdt een coach zich ook bezig met de ondernemer, een mentor is alleen met het bedrijf bezig en is continu opzoek samen met de ondernemer hoe het bedrijf te innoveren.

Een mentor kan terugvallen op jarenlange ervaring als ondernemer in goede en slechte tijden en is daarom een ideaal klankbord/sparringpartner voor een ondernemer.
Tim Theeboom - Impuls organisatieadvies/Universiteit van Amsterdam
Een goed artikel waarin ik mij als oplossingsgerichte coach/trainer volledig kan vinden. Leuk om te lezen.
Erik Sons
Gwenda, ik vind je opzet om mensen zelf aan de slag te laten gaan met oplossingsgericht werken heel erg goed. Laagdrempelig en behulpzaam. Wel heb ik erge moeite met jouw introductie van het effect van coaching, namelijk alsof coaches hun coachees problemen aanpraten (door hun intuïtie, projectie of iets dergelijks). Daarmee doe je coaches tekort, althans de goede. Heb je zelf ervaringen die tot deze conclusie hebben geleid? Ik ben benieuwd wat andere coaches hiervan vinden.
Annemarie (AM) aVos
Het eerste voorbeeld is me uit het hart en uit mijn eigen ervaring gegrepen: precies de reden waarom ik nimmer zelf coach wilde worden. Na de opleiding bij jullie ben ik er anders tegenaan gaan kijken: oplossingsgerichte vragen helpen mensen idd vooruit en je kunt het ook heel goed op jezelf toepassen. Dat je wel je ervaring uit het verleden meeneemt maakt alleen maar dat de oplossing ook daadwerkelijk een geheel eigen traject wordt.

Helder stuk, Gwenda, ik heb het getweet. Groet, Annemarie
Gwenda Schlundt Bodien
Bedankt, Annemarie, Amalia en Tim en Erik.
Erik, ik begrijp je reactie goed en nogmaals, (goede) coaches geven hun meningen en diagnoses met de beste bedoelingen en ik zet geen vraagtekens bij die bedoelingen. Maar ook goede bedoelingen kunnen probleeminducerende effecten hebben. Ik stel daarom wel vraagtekens bij het effect dat een advies, mening, oordeel of diagnose van de coach op de client kan hebben.
hartelijke groet, Gwenda
Ingrid Larik
Ik wilde net in mijn pen kruipen toen ik Martine Vos's en Erik Sons' reactie las...en ik kan die helemaal bijtreden.

Iemand die zich coach noemt en maakt dat een coachee met meer problemen opgezadeld zit dan voorheen en dan nog met de slinkse bedoeling de coachee van hem of haar afhankelijk te maken...dat is GEEN COACHING !

Los daarvan ben ik een voorstander van - ook - zelfcoaching. Het is een en-en-verhaal en naargelang wat je nodig hebt, kan je jezelf uit de slag trekken of heb je eens iemand nodig die je een spiegel voorhoudt, je durft te confronteren en die met je overtuigingen aan de slag gaat..zodat het werkelijk helpende overtuigingen worden. Vanuit een positieve ins.teek
Jan van den Brink
Dag Gwenda,

Veel is al gezegd. Erg leuk dat je stuk zo veel reacties oproept.

M.i. probeer je 2 discussies tegelijkertijd te voeren: zelf-coaching is beter dan coaching; binnen coaching is oplossingsgericht coaching beter dan probleemgericht. Voor beide discussies neem jij dan als kern van je argumentatie (de kans op) probleeminductie.

Over de waarde van coaching en zelfcoaching is al veel gezegd, dus ik wil ingaan op de 2e discussie en op probleeminductie zelf.

Mijn stelling is dat

coaching én zelf-coaching uitgevoerd op een goede manier de kans op probleeminductie verkleinen, en uitgevoerd op een niet-goede manier probleeminductie kunnen opwekken.

De crux zit hem dan in wat 'niet goed' is.

- 'niet goed' is ten eerste het feit dat je alleen van een probleem en de daarbij behorende indrukken, diagnoses en intuitie uitgaat én dat benoemt bij het coachen. Ik denk dat een goede coach én een competente 'zelf-coach' deze risico's onderkent en expliet maakt.

- maar 'niet goed' is ten tweede dat iemand die slecht in staat is afstand te nemen van de eigen situatie zichzelf gaat coachen. Het punt bij coaching is nu juist dat de coachee vaak vastzit in belemmerende en irreele gedachten, vooronderstellingen over zichzelf, etc. Door dat vastzitten daarin ga je ook van daaruit jezelf suggestieve vragen stellen, verkeerde diagnoses doen, gevoelens uitvergroten, etc. En dit zijn nu net de oorzaken van het ontstaan van probleeminductie.

Conclusie:
- ben je in staat jezelf te coachen, probeer dat dan eerst en bij voorkeur oplossingsgericht;
- lukt het je niet, ga dan naar een goede coach die de risico's van probleeminductie onderkent en benoemt.

Groet,

Jan van den Brink
Martje Smallegange
Lid sinds 2019
Ik sluit me aan bij de opmerkingen van Jan van den Brink.
Met de volgende aanvulling: voordat je als coach (wat ik ben) je intuïtie deelt met je cliënt bedenk je of dit goed is om te doen of niet. M.a.w. je hebt als coach de plicht niet die intuïtie met je cliënt te delen wanneer dit tot probleeminductie zou kunnen leiden. Bovendien ben ik van mening dat jij je als coach in die situaties dan niet aansluit bij de vraagstelling van de coaching van de cliënt.
Hart.groet,
Martje Smallegange
lars ratering
Als je de vraag van de ander echt als uitgangspunt neemt, en dan bedoel ik echt, kom je nooit vanuit een loopbaanvraag bij relationele problemen, beetje flauwe insteek dus. Wellicht zijn er (intuitieve) coaches die wel doen, shame on you/them!

Wat mij verder opvalt aan het oplossingsgericht werken is dat het soms lijkt alsof het niet een stapje verder mag gaan dan alleen de oplossing die voorhanden ligt. Dus het deel aan overtuigingen, normen/waarden, drijfveren wordt niet of nauwelijks aangeboord/benoemd, anders dan wanneer deze helpend zijn aan een oplossing. Niets mis mee als het werkt, want dat is bij coaching toch vaak het geval, vooral werken met wat helpt. Echter als dat deel blijft blokkeren dat een nieuwe stap in de weg staat lijkt het mij niet meer dan logisch dan dat bespreekbaar wordt (gemaakt). Als daar (onbedoeld) bij-effecten ontstaan dat iemand zich bewuster wordt van zijn gedrag (ook in andere situaties waaronder thuis), niets mis mee. Volgens mij ligt het dus voor een groot deel aan de insteek die coachee wil insteken, die de coach insteekt en op welk niveau je werkt in de coachingsrelatie. Ik vind het altijd wel grappig als oplossingsgericht werken, of werken met NLP als 'waarheid' wordt geponeerd. Het heilige 'moeten' als uitgangspunt in plaats van aansluiten bij de ander. Oefeninggestuurd werken in plaats van goed luisteren, etc. Ik werk zelf eclectisch en vanuit wat de ander verder helpt, maar goed dat is ook een opvatting.....

Lars Ratering
Branko Lastdrager
Vier vragen en een boel commotie. Labeldiscussies, dogmatische interpretaties en goed/fout oordelen. Uiteindelijk draait 'oplossingsgericht coachen' om het zelfstandig kunnen stellen van vier vragen. Overigens vragen die tot de kern van de Co-Active Coaching behoren en onder andere ook terugkomen in de ACT (Acceptance & Commitment Therapy) en de opleiding Psychosynthese. Ander sausje, kleurtje en geurtje. Ja, en soms kom je er zelf aan toe, en soms kan het helpen dat iemand anders, je buurvrouw of je coach de vraag stelt. Ik krijg daardoor bij het lezen voortdurend het intuitieve gevoel dat er een punt wordt gemaakt (probleem gecreerd) dat er helemaal niet is?
Tom van Haaften
Leuk stuk over zelfcoaching. En het werkt heb ik zelf ondervonden. Daarnaast vind ik dan wel de onderkenning van de veranderbehoefte het lastigst omdat daar de 'pijn' zit.
Leon Dohmen
Dag Gwenda,

Afgeven op coachen en hier als oplossing zelfcoaching tegenoverstellen. Maar om zelfcoaching te kunnen doen heb je tips van een oplossingsgerichte coach nodig......

Lijkt op reclame maken voor je eigen stokpaardje...

Vriendelijke groet,
Leon Dohmen.

Meer over Oplossingsgericht managen