Zelforganisatie: hoe dan?!

Cover stories

De beweging naar zelforganisatie zet stevig door. In een recente coverstory op ManagementSite beschrijft Willem Mastenbroek deze ‘vitale ontwikkeling’. Een ontwikkeling die in ManagementSite al 2 decennia op de voet wordt gevolgd.

Graag beschrijf ik in twee delen de hindernissen die ik vanuit de praktijk tegenkom en de hefbomen en tips om deze andere manier van organiseren te versnellen.  

1. Een joepie boodschap ‘verkopen’

De verandering naar zelforganisatie wordt in de meeste organisaties gepresenteerd als een ‘blije boodschap’. Professionals krijgen meer zeggenschap, regelruimte, beslissingsbevoegdheid, werkplezier en ontwikkelmogelijkheden. Wie kan daar nu tegen zijn? In de praktijk zie ik echter veel teams helemaal niet in de 'joepie-stemming' opereren maar overheerst een ‘getver-...

Fred J. Rorink
Pro-lid
Ik heb het artikel met plezier gelezen: complimenten! Geen joepie-stemming, geen getver-gevoel, geen ‘aan-uit’ denken en niets organisch. De vier hefbomen voor de invoering van zelfsturing zijn heel herkenbaar. Ik ben zo vrij om het iets anders te omschrijven.

Focus (doel): de reden om zelfsturing in te voeren moet gebaseerd zijn op visie en langetermijndoelen: hoe kunnen we daardoor onze klanten beter bedienen? Bij zelfsturing liggen de doelen primair op de kwaliteit van dienstverlening en effectief samenwerken van mensen. Het opzetten van zelfsturing is geen sinecure en vergt ruime aandacht voor een drietal zaken: regelvermogen, taakvolwassenheid en motivatie.
Regie (regelvermogen): het team moet de ruimte en de bevoegdheden krijgen om zelf doelen te stellen en daarop te sturen. Daarbij hoort ook de beschikbaarheid over een budget voor ontwikkeling en opleiding. Managers moeten echt delegeren en de taken van managers worden anders: niet meer op het proces sturen, maar op resultaten van dienstverlening en optimaal samenwerken.
Stijl: het team moet over voldoende vaardigheden en zelfsturend vermogen (taakvolwassenheid) kunnen beschikken. Lerend vermogen is hier onontbeerlijk. Motivatie: bij alle leden van een zelfsturend team moet een basis aan motivatie aanwezig zijn. Het succes van zelfsturing ligt besloten in de wijze van invoering en in ‘geduld’.
No-excuse: verantwoordelijkheid tonen en nemen is een onlosmakelijk onderdeel van zelfsturing.

Meer over Zelforganisatie en zelfsturende teams