Diversiteitsbeleid politie is een doodlopende weg (deel1)

Cover stories

De politie wil een afspiegeling van de samenleving zijn en iedereen vindt dat prachtig, maar gaat dit diversiteitsbeleid werken? Of versterkt het juist de tegenstellingen in de samenleving en keert het zich uiteindelijk tegen de legitimiteit en effectiviteit van de politie? In dit artikel worden wat zaken op een rijtje gezet, niet om politiek te bedrijven, maar om te bezien hoe deze populaire besturingsfilosofie in de praktijk uitwerkt.

We beginnen met de barre praktijk. Herinnert u zich die bruiloftsstoet in Rotterdam nog waar toeterturken een agent buiten westen hebben geslagen? Zou dat niet zijn gebeurd als het politiekorps een goede afspiegeling van de samenleving was geweest?

Ik vind die vraag krankjorum, maar hij is volkomen logisch als je voorstander bent van het diversiteitsbelei...

Rachel Knel
Los van de discussie of het huidige beleid wel of niet werkt: Dit artikel bewijst maar weer eens hoe ver we in Nederland nog verwijderd zijn van inclusiviteit. U zaait verdeeldheid en draagt met uw onnodig kwetsende bewoordingen direct bij aan polariteit. Zij tegen wij in plaats van gewoon WIJ ongeacht etnische achtergrond. En of u nu voor of tegen bent: er komen nieuwe tijden waar er geen plaats meer is voor dit soort denkbeelden. Slaap lekker!
Nienke Feenstra
Lid sinds 2019
Helaas geeft de heer Verburgt blijk geen kennis te hebben van op zijn minst een substantieel deel van de wetenschappelijke inzichten op dit terrein . En ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat hij ook niet geheel op de hoogte is van de praktijk in de politieorganisatie en de effecten daarvan op het contact met burgers en daders. Erg jammer dat hij dan zo'n platform krijgt en inneemt. Hij zou er beter aan doen zich eerst beter te oriënteren voordat hij dit soort stellige uitspraken doet, want het is leuk voor de discussie, maar het helpt niet om de problematiek, die er wel degelijk is, te verbeteren.
Mar
Mooi artikel met nieuwe invalshoeken, maar wat is nu dan wel de oplossing?
Ik ben erg benieuwd naar uw reactie.
Gr. Mar
Dolf Algra
Lid sinds 2019
Helder en goed artikel. Maar geen gemakkelijke praat. Roept veel vragen op. Juist door vraagtekens te stellen. Tart daardoor vastgeroeste aannames. In ieder geval bij mij.

Kortom: het doet precies wat een opinieartikel moet doen. Het schuurt en schuurt. En geeft daardoor stof tot overdenking. want: als je het namelijk eens zo aanvliegt dan, ....

En wat blijkt: er is geen gemakkelijke quick and dirty antwoord voor ingewikkelde maatschappelijke problematiek.

Diversiteit, maar ook een term als inclusiviteit zijn te grote containerbegrippen. Alles past erin, maar in de praktijk van alledag kun je er verrassend slecht mee uit de voeten. Het pakt altijd anders uit.

Dus wat zijn de echte ingrediënten/bouwstenen om waakzaam en dienstbaar te zijn ?

Dolf Algra, oud bedrijfsarts voor Politie
Frank Slagter
Lid sinds 2019
Dat is heel veel informatie. Hierdoor verdwijnt de centrale probleemstelling achter de horizon. In een niet-effectief (lokaal, regionaal, landelijk) functionerende politie kan de krampachtige focus op diversificatie als probleemoplossing, uitgelegd worden als zijnde een getuigenis van onkunde en onmacht. Diversiteit als afleidingsmanoeuvre?
Lid sinds 2019
Rachel Knel en Nienke Feenstra, de twee critici van het artikel, vertegenwoordigen hun politieke soortgenoten mooi door geen enkele kritiek die op de inhoud van het artikel in gaat te geven. Rachel zegt dat er 'nieuwe tijden aankomen waarin geen plaats is voor dit soort denkbeelden'. Klinkt eng. Mensen met deze denkbeelden (als gedachteloos diversiteitsbeleid is zowel principieel als praktisch vaak slecht) moeten dan de mond worden gesnoerd?

Nienke Feenstra geeft ook geen enkele inhoudelijke kritiek, zegt dat de auteur het niet snapt maar legt niet uit waarom, alleen dat er wetenschappelijke inzichten op dit terrein. Van wie? Sociaal psychologen? Meer dan twee derde van hun onderzoeken zijn niet repliceerbaar en bovendien heerst er in hun onderzoeksgebied een sterke ('progressieve') bias. Al lijkt zij tenminste een poging te doen om inhoudelijk tegen het verhaal van de auteur in te gaan, Rachel Knel geeft alleen politiek correcte moraliserende kritiek met een vage dreiging erbij.
Karen Walthuis
Lid sinds 2019
Geachte heer Verburgt,

Mooi, een artikel waarin een 'waarheid' ontmaskerd wordt. Het blijkt slechts een aanname te zijn dat culturele diversiteit nodig is voor een goed functionerende politie. Terecht dus, om vraagtekens te zetten bij het wervingsbeleid.

Uw waarschuwing voor identiteitsdenken en uw opmerking dat binnen groepen meer diversiteit is dan tussen groepen, lijken mij ook zeer terecht.

Wat ik mis in uw verhaal is dat dit identiteitsdenken diep verankerd is in de denkpatronen van ons allen, dus ook binnen de politie-organisatie. Daar zijn we ons echter niet of nauwelijks van bewust. Maar het beïnvloedt wel onze omgang met elkaar. Dus met 'even een paar medewerkers die een vervelende opmerking maken ontslaan', ben je er niet. De diepverankerde denkbeelden over hen die 'anders' zijn leiden niet zelden tot onprettige en onrechtvaardige bejegening van die 'anderen'. Zo ook binnen de politie-organisatie. En in het optreden van politiemensen buiten. En dat is bijzonder kwalijk, want de politie heeft macht ten opzichte van de burger. Gelukkig is er een organisatie - Controle Alt Delete - die het etnisch profileren voortdurend aan de kaak stelt.
(een mooie ervaring met deze organisatie leest u in mijn laatste blog: www.karenwalthuis.nl/algemeen/vuurtorens-de-gouden-eeuw-en-het-pietje)
Het is namelijk noodzakelijk dat we ons bewust worden van die collectieve stereotype ideeën die we over elkaar hebben, zodat er ruimte komt om elkaar echt te zien. Als mens. In al onze diversiteit. Dan kunnen we profiteren en leren van de onderlinge verschillen.

Als iedereen de Ander als gelijkwaardig mens ziet, zonder stereotyperingen en etiketteringen, dan maakt het inderdaad voor niemand iets uit wat de culturele achtergrond is van die 60.000 medewerkers van de Nationale Politie.

Met vriendelijke groet,
Karen Walthuis
Dolf Algra
Lid sinds 2019
Beste Paul

Inhakend op je eerdere reactie.

Je snijdt een belangwekkend, maar complex probleem aan. In de kern gaat het over het personeelsbeleid bij de grootste werkgever van Nederland ( > 60.000 medewerkers). En nog een publieke dienst ook. Zie daar de uitdaging.

De politie heeft een grote maatschappelijke opdracht. Namelijk om over onze veiligheid en de rechtsstaat te waken. De bodem van de pizza van het functioneren van onze maatschappij en samenleving. Geen geringe opdracht. Met hoge impactfactor. Wanneer het goed gaat, maar ook als het fout loopt. Tegelijkertijd: iedereen kijkt mee. Alles ligt onder vergrootglas. Bovendien: het speelveld is niet eerlijk verdeeld. De politie moet zich (juist) aan de regels houden, de andere kant doet dat per definitie niet.

Ik heb een viertal jaren voor de Politie mogen werken en heb van dichtbij meegemaakt wat het werk van de politieman/vrouw inhoudt en welke impact het werk ook weer op hen heeft. Diep respect. Petje af en hele diepe buiging.

Het is even uitdagend als moeilijk werk. Dat het zo hoog wordt gewaardeerd door de burger ( zie het Reputatie onderzoek) wist ik niet, maar ik kan me het goed voorstellen – gezien de impact factor. Een opsteker is het wel.

Terecht vraag je in je prikkelende bijdrage aandacht voor de uitwerking in de praktijk. Je kijkt voorbij de mooie intentionele woorden en Eftelingachtige vergezichten van de diversiteit en inclusiviteit. Verfrissend vind ik dat.

Ik heb mij – in mijn functie als bedrijfsarts – meer dan 35 jaar lang opgehouden in een grote variëteit aan bedrijven en organisaties, waaronder dus de Politie. Ik heb van dichtbij gezien wat de impact is van het veranderen van de medewerkerspopulaties. Ik werk en woon in Rotterdam, waarbij traditioneel het verschil tussen Noord en Zuid en de Eilanden altijd al erg groot is geweest. Tussen Feijenoord en Sparta zal ik maar zeggen.

Maar tijden veranderden. Ik heb - bij een andere organisatie- gezien hoe moeilijk de verhoudingen kwamen te liggen in teams toen de Joegoslaven kwamen. Kroaten, Serviers, Bosniers. Samen in één team. Tien jaar na de burgeroorlog.

En: ik zie het nu weer onder de Turken. Het maakt dus alles uit of je aan de Erdogan kant staat, Koerd van afkomst of Gulen aanhanger bent. Of als zodanig ‘wordt’ ingedeeld. De onderlinge sociale druk is erg groot.

Diversiteit is/blijkt no free game.

Ik ben vooral praktisch en oplossingsgericht ingesteld en heb weinig op met beleidsrapporten en hallelujah verhalen. Daarom begrijp ik ook niet hoe je diversiteit als besturingsfilosofie (!) zou kunnen hanteren. Ik heb daar geen enkel beeld bij.

Je vroeg of ik nog ideeën had.
- Ik zou bij de Politie organisatie antropologen inhuren - of nog beter voor vast aannemen - om onderzoek naar cultuur verschillen en functioneren in teams te laten doen. Om meer grip op dit soort processen te krijgen. Waarbij het niet gaat om de culturele verschillen/achtergronden, maar juist met het doel: hoe je kun je beter samenwerken. Met al die verschillende achtergronden als bagage materiaal. Want het politie werk wordt bijna altijd in groeps/team verband verricht. Dus daar ligt één van de sleutels om de organisatie beter te laten functioneren.
- ik zou de teams kleiner maken. De span of control voor teamleider is/blijkt nu vaak te groot. Ik verwijs naar de laatste rapportages daarover
– ik zou een interne arbodienst oprichten. De sociaal medische begeleiding is nu uitbesteed aan grote variëteit van arbodiensten en bedrijfsartsen. Dat is niet effectief. De gehele sociaal medische begeleiding zou je moeten herstructureren. Waarbij de hoogste chefs eindverantwoordelijkheid op zich moeten nemen. Het ligt nu te laag in de organisatie
– Het hoge verzuim (7 %) wil maar niet zakken. Je merkte het al op. Ondanks de vele inspanningen in de laatste vijf jaar. Lees de rapporten er maar maar op na. Verzuim experts hanteren altijd een bovengrens van 6%. Alle het verzuim boven de 6% is een buiten categorie probleem, wat alleen maar oplost met buiten categorie maatregelen. Anders blijft verzuim verzuim genereren.

Je merkt het: het gaat nauwelijks tot niet over diversiteit. Iedereen neemt zijn eigen achtergrond mee. Ten behoeve van het uitvoeren van vakkundig en professioneel politie werk.
Jaap van Velzen
Geachte heer Verburgt. Ik ben het helemaal met u eens. Diversiteitsbeleid werkt eerder contraproductief op de effectiviteit van de politie dan andersom.
Ik had hier een heel lang commentaar geschreven, maar dat verdween plotseling in cyberspace. daarom zet ik hier nu mijn commentaar op een groot stuk in de Vkrant van 8 september, waar de politie de eigen organisatie verweet dat ze zich 'veiliger willen voelen' op straat. Mijns inziens zit de crux van het politie optreden in het Nederlandse karakter ervan (ik ben je wijkagent en denk met je mee). Dat werkt niet tegen pakweg 85 nationaliteiten die zich hier kapot lachen om de tolerantie van onze agenten. je kan ze bespugen, uitschelden van de motor trekken en gewoon aanvallen, want je kom ermee weg. Al heel lang...

en dan nu mijn commentaar op de VK:
'De politiek wordt er door de politieorganisatie op aangesproken dat de agent zich nu echt eens veilig moet voelen op straat. Maar is dat niet de omgekeerde wereld?
Altijd gedacht dat de politie – namens de overheid met zijn monopolie op geweld – moet zorgen dat de burger zich juist veilig voelt op straat.
Inmiddels geeft ruim 90% van de burgers aan dat de politie geen respect geniet – en de politie dat dat komt omdat er veel meer agressie is tegenwoordig. Respect is trouwens wat anders dan gezag...
Maar de laatste keer dat diezelfde politie nog een weldadig lik-op-stuk beleid voerde, tijdens het Europese kampioenschap voetbal 2000, waren er nauwelijks incidenten en was er helemaal geen vraag naar extra ‘verdedigingsmiddelen’. Dat was namelijk het gezag van de politie zelf. Sindsdien is dat totaal losgelaten. Niet alleen door de opkomst van de wijkagent, maar mijns inziens mede door de politie zelf. Die laat zich ongestraft beledigen, wegzetten, omduwen en meer. Overigens flink gehinderd door protocollen, richtlijnen, minieme sancties en steeds mondiger burgers. Is de agressie toegenomen? Volgens de cijfers van de politie wel. Maar in hoeverre vult de boze burger hier de ruimte op die het bewust afnemend gezag van de politie liet ontstaan? Door zelf niet transparant te zijn, etnisch te profileren, geweldshulpmiddelen niet conform in te zetten?
Natuurlijk moeten politie en burger zich veilig kunnen voelen op straat. Maar dat gaat mi. niet lukken doordat ‘politie en burger elkaar met meer respect moeten behandelen’. Of door meer verdedigingsmiddelen. Want er is helemaal geen sprake van een gelijkwaardige positie. De politie moet dus zijn gezag als handhaver terugveroveren, ondersteund door de overheid en de rechterlijke macht. Dat zou de agressie op straat zomaar een stuk beheersbaarder kunnen maken. Misschien eens wat beter internationaal gaan shoppen waarom een buitenlander het niet in zijn hoofd zal halen om daar een agent aan te vallen?'
Karen Walthuis
Lid sinds 2019
Dank, heer Verburgt, voor uw genuanceerde antwoord op mijn reactie op uw prikkelende artikel. We zijn het grotendeels met elkaar eens. Eén aspect van het denken in stereotypen wil ik u graag nog onder de aandacht brengen. Ik heb seksistische, racistische en culturele stereotype gedachten verstopt zitten in mijn brein, u ook en al die andere mensen ook. We kunnen die collectieve denkpatronen pas onschadelijk maken als we dit bij onszelf erkennen. Dus niet in de verdediging gaan als iemand dit benoemt, maar even je blik naar binnen richten en je eigen gedachten observeren is dan de adequate reactie. Zo verras ik mijzelf nog steeds met ideeën dat vrouwen iets minder goed zouden kunnen dan mannen, terwijl dat onzin is. Bijvoorbeeld toen een kleine, tengere vrouw piloot bleek te zijn: ‘Oef, kan zo’n vrouwtje wel zo’n groot vliegtuig besturen’, ging er even door mijn hoofd. Door het te observeren kan ik dit soort seksistische gedachten onschadelijk maken. En was het niet Desmund Tutu die ons hier ook op wees met het verhaal dat hij even aarzelde in de bus te stappen toen er een zwarte man aan het stuur bleek te zitten? Kortom, omarm uw eigen stereotype denkpatronen, dan kunt u ze pas onschadelijk maken.
Tim Boekhout van Solinge
Heeft de auteur wel goed gelezen? Er is niet alleen kwalitatief onderzoek gedaan, ook kwantitatief. In Secondant (hyperlink in dit artikel van auteur) sttat nl. dit: "Uit de resultaten van het kwantitatieve onderdeel van dit onderzoek – uitgevoerd door Broekhuizen, Van Kapel, Steketee en Roetman – blijkt dat 4 op de 10 jongeren vinden dat slachtoffers zonder een Nederlandse etnische achtergrond slechter worden behandeld door de politie bij het aangeven van een misdaad dan slachtoffers met een Nederlandse achtergrond."

Ik verbaas mij zeer over deze discussie, dat er discussie over is.Het zou vanzelfsprekend moeten zijn onder leidinggevenden van de politie dat het goed is voor de politietaak als de organisatie, van hoog tot laag, een afspiegeling vormt van de Nederlandse multiculturele samenleving (al gaat het alleen al om het begrijpen van bepaalde culturen en bepaalde talen). Dat dit artikel nogal wat likes mocht ontvangen van politiemensen, zoals ik las in NRC, spreekt boekdelen en geeft te denken. Het bevestigt m.i. dat er sprake is van een probleem bij de politie, daarom blijven veel 'allochtone'dienders ook niet bij de politie. Blanke Nederlanders weten vaak niet wat discriminatie is, maar als je wordt gezien als allochtoon (en de auteur van deze reactie wordt zo beschouwd door de Nederlandse overheid en ook wel eens door dienders, merk ik, al beschouw ik mezelf helemaal niet als allochtoon) dan begrijp je dan een stuk beter.
Dolf Algra
Lid sinds 2019
Extra dwarse input voor het lopende debat

Liep in de regen
in Rotterdamse multi culti stadsjungle
en keek bij pleintje recht omhoog
om te peilen van welke kant
de wind vandaag waait

Mijn oog viel op het gedicht van Jules Deelder
dat ze op het vijfhoge 1930 huis hadden geplakt

Deze wil ik U niet onthouden gezien het lopende debat
het is per slot van rekening zondag vandaag
zeg ik als niet gelovige

Het gaat al volgt:


Lotgenoten

Ons gaan is een komen
ons komen een gaan

De zin van het leven
is dat we vergaan

De wereld van iedereen
Niemand de baas

Het heden is eeuwig
Alles is waar

God of Jehova
Allah Jahweh

De één is de ander
De ander de één

Ontsteekt uw geweten
Kijkt om u heen

Het lot dat we delen
laat niemand alleen
Alex
Beste Paul,

Mijn inziens sla je de spijker op z’n kop met je breder kijkende artikel. Aan de reacties van enkelen te lezen, ben ik bang dat, net als in de politiek, tunnelvisie overheerst.
Je hebt alles netjes en verhelderend beschreven. Geen spoortje van racisme, of aanzet tot polarisatie is mij opgevallen. Slechts een verhelderende invalshoek van iemand die de vinger op de zere plek durft te leggen.
Karen Walthuis
Lid sinds 2019
Geachte heer Verburgt,

Dank weer voor uw reactie. Fijn dat ik stof heb gegeven tot nadenken. Dat is namelijk de bedoeling van mijn aardse bestaan: mensen prikkelen om hun geest en hart net even wat verder open te zetten. Dat maakt het (samen)leven zoveel prettiger, is mijn aanname. Daarom vind ik het zo verdrietig en zorgwekkend dat de polarisatie aan het ontsporen is en mensen elkaar niet meer willen/kunnen horen. Ik las dat dit ook in deze discussie aan het gebeuren is. Jammer, want dan kunnen we niet meer van elkaar leren.

En weer geef ik u gelijk, alles heeft twee kanten, een voordeel en een nadeel. Stereotyperen heeft zijn functie, zoals alle snelle interpretaties van onze waarneming dat hebben. Anders zou ons het leven onmogelijk zijn. Wanneer onze cognitieve short-cuts echter schade toebrengen, kunnen we stellen dat het tijd is om ze te ontmaskeren.

Dus... uw aanname dat ik uw gedachte idioot zou vinden, is een onterecht vooroordeel. Ik beantwoord niet helemaal aan het stereotype concept van een gutmensch (i.e. een knettergek theeslurpend lid van de linkse elite die andersdenkenden de mond snoert, volgens Wim van Rooy). In mijn TED talk kunt u hier meer over horen: https://youtu.be/TflDayt6Xtk

Hartelijke groeten,
Karen Walthuis
Anne-Rose Abendanon
Het risico van een eenzijdig verhaal is dat de lezer deze voor waar aanziet. Laten wij nou een keer een analyse maken waarom het maar niet wil lukken om een diverser personeelsbestand te realiseren! Simpelweg, omdat er inderdaad gediscrimineerd wordt. Feit is dat daarbij witte mannen een voorkeursbehandeling genieten. Zij komen daardoor makkelijker binnen tov hun gekleurde medeburgers.

Uit zeer betrouwbare bron weet ik namelijk dat al sinds jaar en dag ook witte mannen achter de schermen “geholpen” worden om de toelating te kunnen passeren.

In uw artikel wekt u de suggestie dat dit vooral bij migranten het geval zou zijn. Helaas gebeurt het dus niet alleen bij migranten.

Verder valt op dat witte agenten /marechaussee qua profiel ook redelijk veel op elkaar lijken. Is dat toeval?
Dus blijkbaar wordt er bij de selectie een soort van onbewust profiel gecreëerd? Als je dus niet in dat plaatje past, kom je dus niet zo makkelijk binnen.

Wat verder opvalt is dat er in general als het op situaties aankomt, met twee maten gemeten wordt. Witte agenten lopen hangjongeren die op hen lijken voorbij, of maken zelfs een babbeltje en fietsen of lopen gewoon verder.

Het tafereel wordt anders als het om jongeneren met een migranten achtergrond gaat. Mischien gaat het onbewust , maar wat opvalt is dat de toon verandert en de white supremacy ten toon gesteld wordt. Op dominante, bijna onbeschofte wijze wordt hen te kennen gegeven dat zij moeten verkassen. Heb daar legio voorbeelden van uit mijn woonplaats Almere. De politie die met honden voor de deur stonden te wachten als de TIENERDISCO was afgelopen. Het gevolg was regelmatige escalatie, omdat het gedrag van de agenten buitenproportioneel was. Heeft zelfs geleid tot inspraak van ouders in de raad.

Of de witte jongeman die in het OV met zijn voeten op de bank tegenover hem zit die wegkomt met de mededeling dat dat niet is toegestaan en de migranten jongeman die voor hetzelfde feit gelijk op de bon geslingerd wordt!

Wat krijg je dan? Of beter gezegd, wat kweek je dan?
Jongeren die haat ontwikkelen tegen wat onze beste kameraden zouden moeten zijn, wat in feite vreemd is want in de landen van herkomst geniet een politieman gezag en autoriteit.

Maar dat verdienen ze daar, omdat ze de skills bezitten om deëscalerend op te treden. Waarom? Zij komen vaker uit complexe milieu’s, waar Rust, Reinheid en Regelmaat niet altijd de standaard norm zijn. Er gebeurt een heleboel, zoals bv toeterende trouwstoeten, emotionele uitspattingen, eerwraak, familieruzies etc etc

Ooit ben zelf ik staande gehouden op de snelweg. De agent stelde zich netjes voor en gaf gelijk te kennen waarom hij mij aan de kant had gezet. Het was een conversatie op gelijk niveau. Het bleef bij een waarschuwing.

Anders dan dat ik op niet al te prettige wijze bejegend ben geworden toen ik in de wijk aangehouden werd, omdat ik mijn gordel had afgedaan nog voordat ik stil was komen te staan. De skills van deze agent op het gebied van communicatie zouden sterk verbeterd moeten worden. Zijn vrouwelijke collega vond zijn gedrag ook niet prettig. Haar lichaamstaal sprak boekdelen.

Zo ken ik ook veel hardwerkende mannen van kleur die staande werden gehouden met de vraag of mededeling of de auto waarin zij reden gestolen zou zijn of met drugsgeld zijn gekocht.

De beelden die wij op Social media voorbij zien komen waarbij buitenproportioneel gedrag ten overstaan van migranten gehanteerd wordt liegen er niet om.

Dus aan elk verhaal zijn er meerdere kanten.

Als men dus de migrant naar waarde begint te schatten en hen gelijke kansen biedt, ben ik ervan overtuigd dat er niet veel meer blauw op straat erbij hoeft. Laat voor mijn part de agenten in tweetallen (wit en migrant) surveilleren en van elkaar leren. Ik ben ervan overtuigd dat dit rust zal brengen in wijken die als probleemwijk ervaren worden.

Diversiteit gaat pas werken als je erin gelooft en iedereen, ongeacht... gelijke kansen biedt. Dat betekent dat je geen kleur ziet, maar een individu die een toegevoegde waarde voor het team heeft.

Aan die toegevoegde waarde, wordt mijns inziens dus voorbijgegaan.

Meer over Diversiteit in organisaties