Channels

“Van professionals voor professionals”, dat is het motto van dit digitale managementmagazine. We denken daarbij allemaal wel te weten wat professionals zijn: gedreven in hun vak, een vak waarin het gaat om conceptueel en reflectief denken (dus niet een vak als fietsenmaker of slager, hoe nuttig en bewonderenswaardig zo’n vak en zijn beoefenaren ook zijn), relatief ongebonden aan een organisatorische context, geïdentificeerd met vakgenoten waar ook ter wereld. Ook bedenkelijker trekjes zijn van professionals bekend: wel eens wat slordig, communicatief niet zo sterk en niet altijd even efficiënt, soms wat eenzelvig. Maar goed, de positieve waarden van professionaliteit bepalen het beeld, en zonder die waarden kunnen we ons de advocatuur, de financiële wereld, de consultancy, de medische zorg überhaupt niet meer voorstellen.

Zijn docenten professionals?

Geldt dat ook voor onderwijs ? Werken daar ook professionals ? Kunnen docenten in basisonderwijs, voorgezet onderwijs, middelbaar en hoger beroepsonderwijs professionals zijn ? Gedragen ze zich dan ook als professionals ? Kan hun professionaliteit sterker ? Hoe gaat dat in zijn werk, tot wat voor verbeteringen leidt dat?

Lees ook:

Werken in resultaatverantwoordelijke teams

Ik ben sinds vijf jaar bezig met onderzoek naar dit soort vragen, met focus op hbo-docenten maar niet met uitsluiting van andere sectoren. Vorig jaar stelde ik mijn eerste bevindingen te boek in een uitgave van HAN University Press (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen), PROVO: PRofessionele Ontwikkeling Van Onderwijsgevenden (Arnhem 2006). Een uitgebreide versie met recenter onderzoek is gepland voor 2008, als commerciële uitgave. Stuur mij een mailtje als u geïnteresseerd bent, dan stuur ik u PROVO in pdf toe.

Professionalisering HBO-docenten

Wat blijkt ? Een groot deel van de (hbo-)docenten ziet zich niet als professional; vertoont ook niet het gedrag. Ze opereren in dynamosche kennisgebieden; maar netwerkcontacten met wetenschappers en praktijkmensen komen nauwelijks tot stand. Import van nieuw inzicht naar de binnenruimten van de hogeschool gebeurt soms, maar dan bij toeval en fragmentarisch. Wie contacten heeft en daaruit put, houdt dat vaak voor zichzelf. We zien wel hbo-opleidingen waar het onderwijs teamgewijs wordt georganiseerd, maar de teams komen moeizaam van de grond.

Omdat ik sinds 35 jaar zowel organisatieadviseur als hbo-docent ben, zie ik het geworstel met de cultuuromslag “meer professionaliteit door teamgewijze samenwerking van hbo-docenten” op de werkvloer. Management is soms visierijk en begrijpt dan dat dit veranderingsproces verbonden is met kwaliteitsverbetering, maar mist instrumenten.

Samenwerken in teams voor beter resultaat

Ik hoop daar wat aan te kunnen doen. Ik heb net in een faculteit waar ik niet zelf werk een nulmeting uitgevoerd om teamprocessen door te lichten. Een paar jaar geleden had het management iedereen in een team geplaatst, en van dan af gold een PDCA-cyclus met PI’s en contractmanagement. Nu blijkt dat de teams nog dicht bij de bewustzijnshorizon van de docenten liggen, of zelfs daarachter. Wat vanaf moment x moest lopen, loopt matig. Nu we dit hebben vastgesteld en er op de hei met zijn allen over hebben gereflecteerd, gaan we een traject in waarin de directie met ieder team om tafel gaat om kennelijke obstakels te bespreken. Daar moeten we uit kunnen komen. Natuurlijk spreken management en teams elkaar op een later moment weer, om te zien wat er is verbeterd. De afspraken gaan over optimalisering van onderwijsmateriaal, onderwijsevaluatie en het trekken van consequenties daaruit, bepaling van behoeften van teams aan budget, onderwijsontwikkeling met inbreng van externen, begeleiding van nieuwe collega’s, didactische werkvormen, etc. etc.. Een jaar later gaan de ambities omhoog, en worden de teams actiever in hun kennisgebied: onderzoek, evenementen, presentaties, publicaties. Uiteraard geldt daarbij de plicht om terug te ploegen naar het onderwijs. De beste docenten zijn immers volgens hun studenten degenen die zelf middenin hun vak staan, als actieve beoefenaren. De uitstraling van een docent wordt door zijn persoon bepaald, en een bevlogen persoon straalt beter dan een passieve naprater van kennis van anderen.

Project Professionalisering

Het hele projectplan Professionalisering beloopt aan deze faculteit vier jaar. Maar ook tussentijds verwachten we resultaat. We beleven in dit land een kritische discussie over onderwijskwaliteit. Rinnooy Kan c.s. adviseren hogere beloningen gekoppeld aan diploma’s. Prachtig verhaal. Maar ook hooggeschoolde en -beloonde docenten kunnen nerds zijn, eenzelvige solisten die noch qua kennisbagage, noch qua onderwijsmiddelen (cases bijv., instrumenten), noch qua didactiek bij zich in de keuken laten kijken. Deze goede plannen gaan alleen goed werken in combinatie met een andere organisatievorm en een andere organisatiecultuur in het onderwijs: effectief werkende teams van professionele docenten. Ik hoop nog mee te maken dat dat de crux wordt van het Nationaal Reddingsplan Onderwijs, waar ons land zo’n behoefte aan heeft.

Kennisbank onderwerpen:

Kennisbank onderwerpen:

 

Reageer

Na het plaatsen kunt u uw reactie nog 30 minuten aanpassen.

Reacties

De inhoud van het artikele spreekt mij zeer aan en het lijkt mij zinvol om ook eens een onderzoek naar de professionaliteit te doen binnen mijn eigen team. Ik ben dan ook geinteresseerd in het boek en zou de heer de Rijcke willen uitnodigen voor een gesprek over dit onderwerp.

Vriendelijke groeten

Gerard van Knijff

Geachte heer Van Knijff,

Dat gesprek wil ik graag met u voeren. Noem mij uw mailadres en ik treed met u in contact. Ik stuur u dan tevens het pdf-bestand.

Met vriendelijke groet,

PDR

Als hoofd onderwijs van een ROC zoek in voortdurend naar versterking van 4 elementen in de rol van een docent:
1. vakkennis; je moet als docent weten waar je het over hebt, je moet je vakgebied en de beroepspraktijk kennen, het wat.
2. pedagogisch/didactische kennis; het hoe van het faciliteren van leren; het begeleiden en coachen
3. de manier waarop een docent lid is van en bijdraagt aan team- afdelings- en college-ontwikkeling
4. de rol als medewerker van een innovatief en ondernemend ROC; ontwikkelen en delen van kennis en kunde; ROC-breed

De organisatie heeft een belangrijke taak om de mindset mogelijk te maken waarin de medewerker zich kan ontplooien en persoonlijke ontplooiing kan verbinden met organisatieontwikkeling.

Ik vraag me af of het invoeren van een systematiek van licensering (met daaraan de verplichting verbonden de licentie aantoonbaar te onderhouden) professionalisering kan versterken. Beroepsgroepen die zo’n systematiek kennen noemen zichzelf zonder uitzondering professional. De wet BIO lijkt een eerste aanzet tot een dergelijke systematiek.

Beste Peter de Reijke,

Graag ontvang ik van u PROVO. De thematiek van Professionals in het onderwijs raakt ook mijn onderzoek naar de samenwerkingsmogelijkheden tussen onderwijsmanagers en docenten (professionals?).
Binnenkort verschijnt mijn artikel hopelijk pop de ManagementSite.
Alvast dank voor toezending!
[email protected]

Geachte heer De Reijke,

Prima artikel ( fraai proza ook) in het Brabants Dagblad van 19 februari 2008. Ik heb het gevoel dat de maatschappelijke overtuiging aan het scharnieren is.

F. Lathouwers
advocaat AOb

Artikel spreekt mij aan, kunt u mij de PROVO toezenden in PDF. Bij voorbaat dank.
Erik de Wilde….

Beste meneer De Reijke, graag ontvang ik een exemplar van het PROVO artikel. Bij voorbaat dank voor de moeite,

Peter Slikker

Mooie column. Ben benieuwd naar de PROVO-tekst. Als u mij die wilt toesturen, dank ik u bij voorbaat.
Met vriendelijke groet,

Ottot Meulenbeek

Geachte heer Meulenbeek,

Dank voor uw reactie. Ik stuur u PROVO graag toe; wees zo goed mij uw (mail)adresgegevens te verschaffen.

Met vriendelijke groet,

Peter De Reijke

Geachte Heer De Reijke,
Kunt u mij PROVO in pdf formaat mailen.
groet
henk van komen
ROC Tilburg

Beste heer de Reijke,

Graag zou ik het PROVE per mail ontvangen.
Alvast hartelijke dank

Groet,
Dirk Goijert
[email protected]

Beste meneer De Reijke, als het nog kan ontvang ik graag een exemplaar van het PROVO artikel. Bij voorbaat dank!

Groet,
Karin
[email protected]

Peter,
duidelijk artikel. Ben ook geïnteresseerd in het onderzoek.
[email protected]

Boeiende vraag. Onderwijsgevenden vertonen veel kenmerken van professionals. Dus, ja!
zie bijgaand werkboek presteren met professionals
http://www.kultifa.nl/Webversie%20Werkboek%20prestatieverbetering%20kennisintensieve%20organisaties.pdf

Werkboek bij boek Presteren met professionals (S. de Groot, Kluwer)
Betekent vooral condities scheppen voor deze professionals zoal feedback, leercondities, taakstelling etc.

Gr Steven de Groot

Beste Peter,

Op dit moment zijn wij bezig om de zorgstructuur op onze school te vernieuwen. Daarbij wordt een beroep gedaan op de professionaliteit van de docent. Ik ben daarom zeer geïnteresseerd in uw onderzoek en de resultaten daarvan. Graag zou ik daarom het PDF-file ontvangen [email protected]

Bij voorbaat dank,

Alfred Kruiskamp
zorgcoördinator OPDC ’t Nijrees te Almelo

Toon alle 15 reacties
x
x