Manipulatief gedrag van collega’s hanteren

Cover stories

Een manipulatieve collega herken je niet meteen. Vaak stelt hij of zij zich in eerste instantie plezierig en constructief op. Maar onverwacht zijn er 'incidenten'. Er ontstaan 'situaties'. De waarheid wordt verdraaid,  je krijgt te maken met machtsspelletjes en geraffineerde manipulaties.
Hoe herken je manipulatie tijdig en hoe kan je het doorbreken?

Incident
Na een drukke periode heb je besloten een week vakantie op te nemen. Je meldt dit aan je collega, met wie je nauw samenwerkt, en vraagt hem in een mail of er zaken zijn die voor je vakantie nog geregeld moeten worden. Daar reageert hij niet op. Tijdens je vakantie zie je – als je een keer je mail opent - dat je collega een vergadering heeft belegd zonder jou, om een besluit te nemen over een project waar jij, zoals je hem al eerder he...


Lammy klomp
Beide voeten stevig op de grond, rug tegen de leuning en vriendelijk blijven kijken. En nooit in discussie gaan! Maar wel een jurist inschakelen als achterwacht, die je helpt met formuleren van geschreven taal, zodat je er niet op gepakt kunt worden. Je wapenen dat niet jij “fout” zit. En zoveel
mogelijk het contact met de manipulator mijden. Helaas zo snel mogelijk ander werk zoeken, wanneer het je baas is, die volgens mij bang is voor jouw kennis, die bij je baas ontbreekt. Terwijl je zo graag samen had willen werken, je kennis had willen delen, waar de hele organisatie sterker van had kunnen worden. Jammer dat de manipulator altijd aan het langste eind trekt.
Gerda Dekker
Lid sinds 2019
Fijn artikel, met veel concrete voorbeelden en mooie adviezen, dank je Lenette. Ik heb je ooit ergens ontmoet, maar ik weet niet meer waar. Leuk weer wat van je te lezen. Hartelijke groet, Gerda
J.G.W. Riem Vis
Omdat ik in zo'n situatie zit, waarbij ik eigenlijk alleen opdrachtgever ben, maar me verbonden heb, op eigen initiatief, om enigszins deel van het team ( bouwjongens, i.v.m. opknappen huis) uit te maken, vanwege een goede samenwerking, ben ik dit stuk gaan lezen. Samenwerking is er niet.
De leider is in Engeland- een Australische jongen die zijn paspoort via G B moet verlengen.
De jongens van zijn team hier doen nauwelijks iets en houden zich sowieso niet aan afspraken.
Ik heb lang begrip gehad, houd nog overleg- whatsapp- mar hij, de leider, ziet de ernst niet van de situatie.
Heb al eerder mijn rechtsbijstandverzekering erbij gehaald, krijg nu pas bericht dat ze vanwege corona vanuit huis werken.
Wil nu, na opnieuw coulantie, toch de rechtsbijstand inschakelen.
Heb af en toe ook het idee dat covid gebruikt( d.i. misbruikt) wordt, als excuus voor van alles , waar niet eens een telefoontje/ bericht met toelichting wordt gegeven.
Ik lees weinig over juridische consequenties, c.q. ingrijpen, bij manipulatief en zelfs bedrieglijk gedrag.
Graag reactie.
Vriendelijje groet,
Anneke J. G. W. Riem Vis
J.G.W. Riem Vis
Zojuist las ik een andere reactie, waarin dit probleem ook werd aangetipt, met een advies om een jurist op de achtergrond erbij te houden, om evt. in te schakelen.
Bevestiging van mijn bevindingen.
Dit omdat ik tot nu toe toch steeds koos voor opnieuw vertrouwen, en geduld houden.
Wat nu op is.
Vriendelijke groet, nogmaals,
J. G. W. Riem Vis
Martin Hetebrij
Goed verhaal. Praktisch en kan mensen helpen om manipulatie te zien en te pareren.

Een beperking van het verhaal, doet niets aan de waarde af, een aanvulling is, dat een extreem type wordt geschetst, dat wel bestaat overigens. Mensen kunnen en moeten soms een meer of minder manipulatieve strategie ontwikkelen, omdat er zich in een bepaalde omgeving een manipulatieve stijl heeft ontwikkeld, waaraan je mee moet doen, omdat je anders niets voor elkaar krijgt. Dat kan aan de mensen liggen, maar ook aan de manier waarop een hele organisatie functioneert.
Lenette Schuijt
Auteur
Het onderwerp manipulatie roept veel op. Vooral herkenning van mensen die te maken hebben gehad met manipulatef gedrag in hun organisatie. Dat stemt tot nadenken. Misschien is de manipulatie niet altijd extreem, maar juist de subtiliteit van het gedrag maakt dat medewerkers aan zichzelf gaan twijfelen en de frustraties oplopen voordat zij het manipulatieve gedrag een halt hebben kunnen toeroepen. Stel dus uw stappen niet langer uit, meneer Riem Vis (corona tijd of niet)! Maak een eind aan die 'samenwerking'.

Anders kun je er inderdaad letterlijk en figuurlijk ziek van worden. Mijn oproep aan leidinggevenden en HR-mensen die dit lezen: wees alert op manipulatief gedrag en geef actieve steun aan degenen die er last van hebben, om langdurig ziekteverzuim te voorkomen.

Helaas is het soms nodig om juridische hulp in te schakelen. Of van baan te veranderen. Het lijkt dan misschien dat de manipulator aan het langste eind trekt. Misschien moet hun gedrag eerst nog erger worden voordat het ontmaskerd wordt. Want daarvan blijf ik overtuigd: in je eentje kun je het gedrag misschien niet stoppen (en zul je misschien tot op zekere hoogte zelf strategisch gedrag moeten vertonen), maar als je met meer bent of een positie met meer invloed hebt, kun je wel degelijk iemand met manipulatief gedrag uit een functie zetten, ontslaan of op een zijspoor zetten.
Susan Schutjes
Hoe geef je constructief leiding aan iemand die dit gedrag vertoont? Wat als iemand door ervaringen met macht in het verleden of de cultuur van de organisatie, niet anders gewend is om te beinvloeden dan indirect?
Lenette Schuijt
Auteur
Ah, het is mevrouw Riem Vis, excuus! (het logo bij de naam geeft een mannetje aan)

Meer over Onderhandelen