Channels

Voor in de zaal staat een directeur en vertelt over het belang van de fusie.*
U zit in het publiek. Kijkt om u heen. Proeft de sfeer. Ruikt de spanning en luistert naar de geluiden.
Wat neemt u waar?
Wat bepaalt of medewerkers de boodschap geloven?

Een praktijkvoorbeeld over het management van een woningbouwcorporatie.

Cijfers en spreadsheets houden het droog
Twee woningbouwcorporaties zijn met positief advies van de lokale overheden gefuseerd en willen de nieuw gekozen strategiedoelstelling in gang zetten. Het middenmanagement bestaat uit drie bloedgroepen: twee groepen uit beide corporaties en een paar nieuwe managers.
De vraag: Wat zorgt voor integratie en samenwerking?

De directie besluit om in een bijeenkomst het management te informeren over de strategiedoelstelling en presenteert op spreadsheets de cijfers en concrete plannen met prestatie-indicatoren. Met instrumenten zoals de Balance Score Card en zo realistisch mogelijke prognoses krijgt iedere manager sturingsmogelijkheden in handen.
Het geeft individuele focus, maar zorgt niet voor integratie en evenmin voor samenwerking.

De zakelijke informatie is duidelijk en de directie weet te vertellen wat ze wil. Directieleden praten. Ze presenteren ook. In de stijl zoals ze praten. Cijfers spreken immers voor zich en heldere woorden in plannen en presentaties zorgen dat mensen verder kunnen. Denken zij.

Duidelijkheid is belangrijk. Echter deze wijze van communiceren bevat een belangrijke aanname: mensen komen in beweging door cijfers en woorden. Maar is dat wel zo? De directieleden krijgen managers aan het bureau. Ze klagen over onderlinge stroefheid. Zich bewust van het belang van een goed middenkader schakelen ze ons als externe begeleiders in. Samen met hen starten we een ontwikkeltraject. Thema: Integratie.

Lachen, zingen en stil zijn
De eerste middag nodigen we namens de directie het management uit in het rustieke klooster van een naburig dorp. Passend bij de context van een klooster wandelen directie en managers in kleine groepen een rondgang -de bloedgroepen gemengd. De ronde gaat achterlangs het koor, over het podium, via een gebrandschilderd raam, onderlangs de trap en stopt buiten bij de kloosterbel. Aan alle locaties zijn onderwerpen met vragen gekoppeld, afgeleid van de Benedictijnenorde en prima bruikbaar voor managers. Lef en nederigheid, ruzie, samen zingen, humor, maar ook stilte met als opdracht: wees 5 minuten stil.

Non verbaal communiceren
In een vervolggesprek met de directie praten we over het effect van non verbale communicatie.
Op hun verzoek filmen we een directievergadering en kijken ‘onder water’. Ze willen zichzelf zien, zich bewust worden van hun uitstraling en de manier waarop ze non verbaal communiceren.
De eerste reacties: “Oh, wat kijk ik boos.” “Zit ik altijd zo onderuitgezakt?” en: “Ik kijk meer op mijn iPhone, dan naar jullie”. Het resultaat is groot; jezelf zien confronteert. We kijken naar wat goed gaat en zien mooie voorbeelden waarin ze elkaar aankijken, rondkijken, afstemmen, een onderwerp uitwerken en afspraken maken.

Vechten, huilen en bruggen bouwen
De tweede middag vindt plaats op kantoor. De middag, voorbereid met managers uit de drie bloedgroepen, heeft als doel elkaars kernkwaliteiten** te leren kennen en benutten.
Halverwege de middag groeit de spanning. De communicatie belandt in zij-wij-taal en bijna vliegen ze elkaar in de haren. “Wij zitten hier op een eiland en waren allang … terwijl zij nog lang niet…”
Op mijn vraag laat een rustige deelnemer zien wat er gebeurt. De tafels gaan aan de kant en hij geeft in de ruimte van de vergaderzaal iedereen één voor één een plek die naar zijn idee past bij de huidige positie van die persoon en maakt daarmee haarscherp de onderlinge strijd visueel.
De eilanden met de bloedgroepen worden zichtbaar, de nieuwe managers hangen erbij. Eén directeur staat midden tussen zijn oude medewerkers, een ander bij het raam druk met externe zaken. Het is heftig, confronterend. Iemand huilt.

De rest van de middag stellen we vragen, praten over wat gebeurt en maken andere ‘opstellingen’***. Ieder heeft een eigen zienswijze op de ordening van de groep. Dan volgt een doorbraak. Eilanden horen bij deze fase, maar: waar kunnen we bruggen bouwen en wie zijn bruggenbouwers?
Het uiteindelijke beeld geeft voldoende acceptatie om verder te kunnen: ieder heeft voor nu een plek waar hij zijn bijdrage kan leveren.

Lees ook:

Allemaal projectie

Involve me and I will understand
Een ervaring doet meer dan duizend woorden****. Een lied klinkt door. Een beeld blijft op het netvlies.
Medewerkers proeven de sfeer. Ze zien aan uw houding of het klopt wat u zegt, horen het enthousiasme of ruiken de angst. Bewust en vooral onbewust wéten ze of u gepassioneerd bent en voelen of ze echt belangrijk zijn.

Te vaak is het volgende motto van toepassing: “Veel directeuren en managers zwemmen met droog haar”. Vrij naar Kees van Kooten

Duidelijkheid ontstaat door cijfers. Integratie en samenwerking krijgt u door als leider het lef te ontwikkelen om onconventioneel te communiceren.
Confucius leerde toekomstige hoogwaardigheidsbekleders:
“ Tell me and I will forget.
Show me and I may remember.
Involve me and I will understand.”

Cadeautje? Over twee weken bij de laatste column: ‘The other 7 Habits’.

Noten

*      Voor een speech met effect: Al Pacino’s Inspirational Speech
**    Bezieling en kwaliteit in organisaties – Daniel Ofman ISBN 9789 0215 834564
***  Het succes van organisatieopstellingen – Bert Hellinger ISBN 9789 0696 35699
**** Ervaringsgericht adviseren – afstudeerproject Master in ChangeManagement – Bea Annot

 

Reageer

Na het plaatsen kunt u uw reactie nog 30 minuten aanpassen.

Reacties

Hoi Bea,

Een toevoeging op het lijstje van Confusius:

Als je praat vanuit je hoofd, praat je met hun hoofden.
Als je praat vanuit je hart, praat je met hun harten.
Als je praat vanuit je zijn, praat je met hun zijn.

Voor een echte verbinding zul je je hart moeten openen en het lef moeten hebben om je zijn te tonen.

Bea,
zing, vecht, lach en speel.
Een originele combinatie van woorden, die me nieuwsgierig maakt.
Evenals de foto met blote voeten op het strand, maar wel een koffer in de hand.

De inhoud van je vlugschrift stemt me opnieuw tot nadenken.
Leiders hebben lef to involve.

Bedankt,
Simon

Goed stuk. Dankjewel.

Onconventioneel communiceren…. Een mooie boodschap voor de heren en dame in het Catshuis! Ben benieuwd welk beleid dat voor de B.V. Nederland op zou leveren.

Dank voor het delen van je inspirerende praktijkervaring Bea!

Dat lijkt mij geweldig! Onconventionele communicatie in het Catshuis. Ik ben ze – serieus- erg graag van dienst. Ze kunnen me bellen.
Het zou de hard werkende mannen en vrouwen in de politiek zeker ten goede komen. Te vaak komt hun boodschap niet over en vergaat het ze net als de directie van de woningbouwcorporatie, die met cijfers en spreadsheet hun middenkader tevergeefs proberen te verleiden tot integratie.

In Den Haag communiceert men conventioneel. Regeren is -zoals het woord zelf al zegt- per definitie een bezigheid waarmee ‘je het droog houdt’. Naast directeuren en managers zwemmen ook regeerders bij voorkeur met droog haar.
Je moet er bij sommigen ook niet aan denken…

Zing, vecht, lach en speel.
Stel dat de communicatie in en vanuit het Haagse een klein beetje die kant uit zou gaan. Hoe zou dat er uit zien?
Ik heb groot respect voor de mensen die het aan durven en -vanuit welke overtuiging ook -de moed hebben om ons kritische Nederlanders te ‘regeren’.
Zowel per twitter – Arjan te Lintelo – als middels een reactie van Ed Grubben, komt het briljante idee om onconventioneel te communiceren in het Haagse.

Wie durft?

NB ben prima vindbaar op Linkedin (http://linkd.in/BAnnot) en website (http://bit.ly/advgroep)

Moet een mooie klus geweest zijn!
complimenten voor de stijl van je gevalsbeschrijving die prima past bij je boodschap.

Mooi artikel! Ben al benieuwd naar ‘The other 7 Habits’!

Dag Bea,

Ik heb al heel vaak van dit soort sessies meegemaakt en heb er ook al heel vaak over gelezen. Mijn ervaring is dat het effect van sessies zoals jij ze nu beschrijft meestal na een paar dagen is uitgewerkt ondanks alle mooie en goedbedoelde intenties.

Eenmaal terug in de ‘gewone’ wereld wordt alles weer diffuus. De ‘normale’ gang van zaken slikt weer alle tijd en aandacht op. Mensen worden weer wie ze werkelijk zijn, want dat voelt comfortabel en dat kost de minste energie.

Als mensen nooit meer ruzie maken, komt er ook nooit meer oorlog is een hele simpele en logische stelling. Daar kun je hele mooie, inspirerende en emotionele sessies omheen bouwen, maar het ook echt werkelijkheid laten worden …..

Vriendelijke groet,
Leon Dohmen

Beste Bea en Leo,

Mooi dat Leo de sessies kent en meemaakte. Ik geloof ook niet in wonderen op basis van een eenmalige sessie. Natuurlijk wordt alles weer diffuus in de praktijk van ale dag. Daarom is het zo belangrijk dat organisaties niet kiezen voor een eenmalige conferentie met externe begeleiding per jaar, maar dat ze het lef hebben zich gedurende een wat langere tijd te laten begeleiden en daarbij samen terug te blikken en vooruit te blikken welke ontwikkeling ze realiseren.
Als ze daarbij leren te communiceren volgens de productieve dialoog van Argyris, verandert er echt iets in en buiten de sessies die de externe begeleidt. Ik geloof niet dat mensen worden wie ze zijn in de praktijk van alle dag. Ik geloof dat mensen worden wie ze zijn als mensen in hun omgeving hebben geleerd hen niet te behandelen zoals ze zijn, maar zoals ze zouden kunnen zijn. Goethe leerde ons dat trouwens al eerder. Of dat in de politiek ook kan….. Dat zou echt een ontwikkeling van betekenis zijn.

Lentegroet,
Ed

‘De hei op? Niet doen!’ Column 4 in deze serie van 10 columns over Leren en Leiderschap onderschrijft wat Leon en Ed beide noemen: http://bit.ly/msitevl4
Haal leiderschapsontwikkeling uit de exclusiviteit en betrek de context. Leer in en vanuit de praktijk. Dat voorkomt dat men opgetuigd van de hei komt en manhaftig het geleerde in praktijk probeert te brengen, terwijl de omgeving van niks weet.

Onconventioneel communiceren gaat over anders denken en anders doen.
Mensen involveren met onconventionele communicatie is van een andere orde en heeft een veel bredere scope dan een éénmalige ‘sessie’ (naar mijn smaak een woord dat doet denken aan de sofa van een therapeut).
In het praktijkvoorbeeld hierboven gaat het over een ontwikkeltraject. Over een langere periode met diverse onderdelen waarbij allerlei mensen geïnvolveerd worden.
Soortgelijke ontwikkeltrajecten zijn overigens niet alleen rozengeur en maneschijn. Geen-aap -wat- heb- je- mooie- jongen bijeenkomsten. Het zijn confronterende bijeenkomsten en er vallen ook mensen uit de boot.
Ik zie regelmatig dat leiders na verloop van tijd het lef – en plezier – ontwikkelen om onconventioneel te communiceren.

Of dat in de politiek ook kan….
Ik denk dit in het huidige politieke krachtenveld moeilijk is, maar dat het kan als er minder buitenkant-politiek gespeeld wordt. Bij die mensen die alleen dat spel verstaan heeft dit geen enkele zin. Het kan met mensen die echt en oprecht zijn, die het lef hebben om authentiek te zijn én die tegelijk de bijzondere kunst verstaan om in die politieke arena enerzijds het spel mee te spelen en anderzijds authentiek te blijven.
Dat soort politieke leiders kunnen we goed gebruiken.

Toon alle 10 reacties
x
x