Als ondernemer in de stad wil je weten waar je de komende 5 tot 10 jaar aan toe bent om tijdig en strategisch in te spelen op de plannen van de overheid die jouw logistiek raken.

Het coalitieakkoord van PRO Amsterdam en D66 zet een ambitieuze koers uit voor een leefbare, bereikbare en duurzame stad. Op de thema's mobiliteit, logistiek, ruimte voor bedrijven en uitstootvrij vervoer zijn de ambities aanwezig, maar de concreetheid varieert sterk en een aantal kritische lacunes springt in het oog.

Mobiliteit: ruimte herverdelen en veiligheid

Het akkoord zet de invoering van 30 km/u voort en committeert zich tot aanvullende maatregelen op fietspaden, als reactie op de snelle groei van e-bikes en fatbikes. De stad wil 10.000 parkeerplaatsen opheffen om ruimte te maken voor groen, speelruimte, voetgangers en fietsparkeren. Dat is een politiek stevige keuze die een echte prioritering van leefbaarheid boven de auto laat zien. Tarieven voor bewonersvergunningen worden stapsgewijs verhoogd en de bezoekerskorting wordt afgebouwd.

Er wordt opnieuw geld uitgegeven aan deelmobiliteit met vaste hubs om verrommeling te voorkomen (ondanks het ontbreken van concrete resultaten). Gratis OV voor kinderen wordt uitgebreid tot 16 jaar. Infrastructureel worden de Oostbrug en een tweede fietsring aangekondigd. Dat zijn solide signalen, maar de financieringstijdlijn en de schaal blijven vaag.

Over de rol van de taxi in de Amsterdamse mobiliteit is het akkoord karig. De gemeente gaat onderzoeken hoe het aantal leeg rondrijdende taxi's kan worden verminderd en wil werken aan een kwaliteitscertificeringssysteem. Dat zijn voorzichtige, slechts verkennende formuleringen. Intussen stelt het akkoord wel dat bereikbaarheid een prioriteit blijft, juist voor mensen die slecht ter been zijn. Maar als het openbaar vervoer die rol moet vervullen, had het akkoord meer mogen zeggen over hoe taxi en doelgroepenvervoer dat OV aanvullen voor wie de bus of tram niet kan halen.

Het akkoord erkent dat Amsterdam in 2050 een kwart miljoen extra inwoners en 200.000 extra werkenden verwacht, maar een systemische oplossing voor de groeiende mobiliteitsvraag ontbreekt. Het probleem wordt gediagnosticeerd; de aanpak is meer een aspiratie dan een operationeel plan.

Lees ook: Amsterdam moet op een mobiliteitsdieet

Logistiek: een korte maar interessante passage

Een van de praktisch meest relevante passages staat bijna onopgemerkt in het mobiliteitshoofdstuk. De coalitie wil de systematiek van venstertijden tegen het licht houden, met het oog op verruiming tijdens wegwerkzaamheden en, belangrijk, verruiming voor schone en stille voertuigen. Ook wil de coalitie samenwerking tussen bedrijven stimuleren zodat er minder lege bestelbussen door de stad rijden.

Dat lijkt een verstandige richting voor de stadslogistiek. Maar het akkoord zegt niets over ruimte voor bundeling, vervoer over water of microhubs en zegt niets over de last-mile-druk vanuit de thuisbezorging en de gewichtsbeperkingen in de binnenstad. Ook worden korte ketens nog genoemd in de voedselvisie.

De gemeente wil de logistiek voor de afvalinzameling efficiënter organiseren. Samen met Bedrijveninvesteringszones (BIZ'en) wordt onderzocht hoe afvaltransport verder gebundeld kan worden. Met inzamelaars gaat de gemeente in overleg over de uitbreiding van het aantal grondstoffenhubs. Daarnaast wordt verkend of samenwerking met andere gemeenten mogelijk is bij het ophalen en verwerken van afval, met het oog op een gezamenlijke circulaire aanpak. Opvallend: de gemeentelijke bedrijfsafvaltak stopt. Ondernemers moeten verplicht een eigen afvalcontract afsluiten. Gaat dat niet tot meer vervoersbewegingen leiden?

Logistiek wordt behandeld als een bijzaak in plaats van als een structurele stedelijke opgave. Voor een stad van de omvang en dichtheid van Amsterdam is dat een opvallende lacune. Voor een stad onder serieuze bevoorradingsdruk is dat een gemiste kans op een structurele visie op de stedelijke bevoorrading.

Amsterdamse ondernemers willen vooruit op duurzaamheid en leefbaarheid, maar zonder stevige coördinatie blijven die ambities kwetsbaar. De stad kan letterlijk stilvallen zonder regie tussen mobiliteit, economie en ruimtelijke ordening.

Het vorige college liet ons achter zonder een stadslogistieke uitvoeringsagenda. De gemeenteraad moet daarom de stedelijke logistiek structureel borgen: met een vaste plek in de organisatie, uitvoeringscapaciteit, middelen en expertise, en een mandaat voor samenwerking met het bedrijfsleven. Ontbreekt die borging, dan lopen ondernemers vast, vallen bouwprojecten stil en grijpen winkels en bewoners mis. Met de beoogde bezuinigingen is dat een zorgpunt.

Lees ook: Wat moet het nieuwe Amsterdamse college vastleggen over stadslogistiek?

Uitstootvrij vervoer

De uitstootvrije zone voor bestel- en vrachtverkeer wordt in 2028 uitgebreid, stelt het akkoord; "in goede samenspraak met ondernemers en met oog voor overgangsregelingen en uitvoerbaarheid". Dat voorbehoud is begrijpelijk, maar ook een bekende ontsnappingsroute: eerdere uitbreidingen zijn om precies die reden vertraagd. Dit zijn bescheiden, incrementele stappen. Het akkoord zwijgt opvallend over de eerder beoogde volledige zero-emissiezone voor Amsterdam in 2030. Of die ambitie stilzwijgend van tafel is, valt uit de tekst niet op te maken.

De gemeente maakt haar eigen wagenpark volledig uitstootvrij en zet in op emissievrij vervoer voor taxi's en touringcars zodra landelijke instrumenten dat mogelijk maken. Landelijk gebeurt er echter niets op dit gebied... Een houtstookverbod bij code oranje en rood volgt in 2027.

Ruimte voor bedrijven: aanwezig maar dun

Het akkoord erkent gelukkig dat een leefbare stad ook ruimte nodig heeft voor bedrijven, logistiek, maakindustrie en lokaal ondernemerschap. Bij gebiedsontwikkeling wordt voldoende ruimte beloofd voor bedrijven (ook circulair) en innovatieve werkplekken. Ondernemershubs worden versterkt, met extra aandacht voor Nieuw-West, Zuidoost en Noord.

De haven behoort in 2040 tot de duurzaamste havens van Europa. Samen met het havenbedrijf werken aan de ambitie om de haven uit te laten groeien tot ‘Green Port Amsterdam’.

Wat ontbreekt is een ruimtelijke strategie die de spanning tussen wonen en werken daadwerkelijk oplost. Amsterdam verliest al jaren logistieke en productieruimte doordat woningbouw voormalige haven- en bedrijventerreinen overneemt. Het akkoord benoemt het probleem maar beantwoordt het niet.

[update 8 juni: De komst van tienduizend huizen in Haven-Stad wordt nog lastiger nu provincie en hoofdstad opnieuw op ramkoers liggen over woningbouw en bedrijvigheid. Noord-Holland wil de Amsterdamse haven en de industrie beschermen tegen oprukkende woningbouw].

Nieuwe wethouder

Natuurlijk wens ik de nieuwe wethouder van verkeer, Elise Moeskops (D66), veel succes. Moeskops is namelijk sommelier en houdt dan ook van een goed glas wijn. Dat delen we! Volgens haar ontstaan de beste gesprekken rond de tafel. En dat heeft mobiliteit absoluut nodig. Stadslogistiek laat zich namelijk niet vanachter een bureau plannen. Alleen door vervoerders, ondernemers en bewoners actief te betrekken bij praktische oplossingen blijft de binnenstad bereikbaar, leefbaar én vitaal.

'Er staan minder grote vergezichten in het akkoord, ja. We hebben al genoeg beleid. Het gaat er nu om dat we het goed uitvoeren’, zegt Melanie van der Horst (D66) in het Parool. We gaan het de komende vier jaar zien.

Walther Ploos van Amstel.

Lees ook: Wat moet het nieuwe Amsterdamse college vastleggen over stadslogistiek?

Lees ook: Gemeenteraadsverkiezingen 2026: zonder slimme logistiek valt de binnenstad stil