Een maandag, enkele weken geleden, kwart voor drie, Albert Heijn op het Haarlemmerplein in Amsterdam. Een vrouw rent naar binnen, op de vlucht voor een man die haar op straat lastigviel. Even later staat die man ook binnen. De beveiliger bij de ingang werkt hem naar buiten en wordt daar neergestoken. Hij overleeft het, maar is zwaargewond.

Dit zijn geen incidenten meer, dit is een patroon. In de Haarlemmerbuurt worden op sommige dagen tien meldingen geteld: schreeuwende klanten met messen, winkeldiefstal, wisseltrucs. Het vaak jonge personeel staat daar middenin. Een paar straten verderop sluit inmiddels de enige Dirk van den Broek in het Amsterdamse centrum definitief de deuren: niet rendabel, en de agressie tegen het personeel werd te veel.

Als klant merk je het ook. De sfeer in de winkel is niet meer ontspannen. Overal beveiligers, wantrouwende blikken bij de zelfscankassa's, terwijl de gewone kassa bij mijn Jumbo allang niet meer bemand wordt. Je ziet het personeel z'n best doen, en je ziet ook de vermoeidheid als er weer iemand met een volle tas de winkel uit rent. Dat is geen fijne winkelervaring, en het hoort ook niet de nieuwe norm te worden. Zeker bij de stadswinkels die het al moeilijk hebben.

Wat opvalt: de aanpak verschilt van straat tot straat, soms zelfs binnen dezelfde stad. Dat blijkt uit de rapportage in het Parool. De ene wijk registreert winkelverboden nauwgezet, de andere niet. Sommige stadsdelen huren beveiligers op straat in, andere weigeren dat principieel. Camera's hangen ergens wel, ergens net niet. Dat is geen maatwerk, dat is toeval. Het laat winkeliers en personeel aan hun lot over, afhankelijk van de straat waar ze toevallig werken.

Lokale noodgrepen zoals een camera hier, een gebiedsverbod daar bestrijden hooguit symptomen, en verplaatsen het probleem naar de straat ernaast. Wat nodig is, is een landelijke aanpak: heldere, uniforme regels voor winkelverboden en aangiftes, structurele investering in veiligheid en in zorg voor verwarde en verslaafde mensen, en niet afhankelijk van de toevallige prioriteiten van een stadsdeel of een wijkteam.

Winkelpersoneel verdient een werkplek waar het zich veilig voelt. Klanten verdienen een winkel waar ze niet elke keer de spanning voelen hangen. Dat begint pas als Den Haag deze strijd niet langer aan losse, tijdelijke gemeentelijke pleisters overlaat.

Walther Ploos van Amstel.