Iedereen kijkt naar de vrachtwagen als het gaat om de elektrificatie van wagenparken. Angst voor actieradius, batterijchemie en laadsnelheid. Die onderwerpen domineren het debat. 

Een recente review van Joost Commandeur (TU Delft / Shell Global Solutions), samen met Bart De Schutter en Neil Yorke-Smith, bracht 91 digitale oplossingen in kaart voor energiemanagement op locatie, wagenparkplanning en het beheer van laadsessies. De uitkomsten wijzen op een heel ander knelpunt: deze drie systemen praten nauwelijks met elkaar.

Het antwoord is ongemakkelijk. Laadmanagementsoftware (CPMS) is geavanceerd: dynamische lastbalancering, prioriteitswachtrijen en tariefgestuurde optimalisatie zijn breed geïmplementeerd. Energiemanagementsystemen (EMS) zijn ook volwassen, maar vooral voor taken van vóór de elektrificatie: zonnedispatch, batterijplanning, netbeperkingen. Planningstools voor het wagenpark, de laag die daadwerkelijk bepaalt welk voertuig welke route wanneer rijdt, lopen ver achter. Veel transporteurs werken nog met spreadsheets.

Die ongelijkheid zou te verdragen zijn als de drie lagen goed informatie met elkaar zouden uitwisselen. Dat doen ze niet. De review omschrijft de integratie tussen de lagen als beperkt tot eenrichtings "master-slave" datastromen via API's, zonder gedeelde optimalisatie en met weinig tweerichtingscoördinatie. Elk systeem neemt beslissingen op basis van slechts een deel van het beeld: iedereen optimaliseert in het duister, ieder voor zich.

Dat is precies het coördinatieprobleem dat we in de praktijk zien. Een dieselvrachtwagen heeft alleen een route en brandstof nodig die altijd beschikbaar zijn. Een elektrische vrachtwagen heeft een route nodig, een lader, vermogensruimte op locatie, netcapaciteit en steeds vaker ook zicht op elektriciteitsprijzen die binnen één dag met een factor tien kunnen schommelen. Niets daarvan is een voertuigprobleem. Het is een informatieprobleem. En op dit moment delen de systemen die die informatie bezitten de informatie niet.

Veelzeggend is waar de innovatie zich concentreert. CPMS-leveranciers zetten het hardst in op slim laden en voorspellende analyses, omdat zij het dichtst bij de real-time operatie staan. Planning van het wagenpark, verder verwijderd van de elektronen, heeft de minste urgentie en de minste investeringen. Ook al is dit precies de laag waar de laadbehoefte daadwerkelijk ontstaat.

Planning van het wagenpark is de minst volwassen laag, nog grotendeels handmatig of spreadsheet-gedreven, door de lage BEV-penetratie en de voorzichtige planning. Laden (CPMS) is het meest ontwikkeld, met wijdverbreide lastbalancering, prioriteren en tariefoptimalisatie. Energiemanagement (EMS) is volwassen voor traditionele taken, maar zelden wagenparkbewust.

Over alle drie de lagen heen opereren systemen in silo's, verbonden door alleen eenrichtings-API's (zoals OCPP) in plaats van uniforme optimalisatie-engines. Dat leidt tot partiële, gefragmenteerde besluitvorming, zonder bewijs van tweerichtingscoördinatie of closed-loopautomatisering tussen de lagen. Relevante data (telematica, prijzen, beschikbaar vermogen) bestaan wel, maar worden niet effectief gedeeld tussen de systemen.

De echte concurrentievraag voor het komende decennium van wagenparkelektrificatie is dus niet wie de beste batterij of de snelste lader bouwt. Het is degene die de systemen bouwt of verbindt die energie, laden en routeplanning in staat stellen om samen te beslissen in plaats van na elkaar. Ook NKL stelt dat het verzamelen en slim gebruiken van data uit fleetmanagementsystemen (FMS), laadinfrastructuur en energiemanagementsystemen (EMS) nog vaak een uitdaging is. 

We hebben geen voertuigprobleem. We hebben een coördinatieprobleem. En op dit moment bouwt bijna niemand daarvoor.

Walther Ploos van Amstel.

Bron: Commandeur, J., De Schutter, B., & Yorke-Smith, N. (2026). Current Practices in Electricity Demand and Charging Scheduling for On-Road Electric Fleet Operations: An Industry-Wide Review. ArXiv. https://arxiv.org/abs/2605.31396

Lees ook: Netcongestie is geen probleem van bedrijven, maar van bedrijventerreinen