Toegegeven, de wereld is ook een stuk minder overzichtelijk geworden. Dr. No, door Joris Luyendijk opgevoerd als het voorbeeld van het archetypische Kwaad, heeft plaatsgemaakt voor boeven waar we maar niet echt boos op kunnen worden. Seriemoordenaars, landverraders en maffiabazen – als je maar een tijdje met ze optrekt, worden ze vanzelf menselijk. En wie is er nou zelf helemaal zonder zonden?

Luyendijk deed onderzoek naar de wereld van de haute finance in de City van Londen en komt tot de conclusie dat bankiers (aldaar) in een ‘amoreel universum’ leven. Zoals een van de geïnterviewden zijn schone handen verklaart: ‘ik moet namelijk binnen de wet een zo hoog mogelijke winst halen voor de aandeelhouders die de eigenaren zijn van mijn bank. Discussies over ‘goed’ en ‘fout’ worden simpelweg niet gevoerd’.

Dat die bankiers zichzelf wijsmaken dat je alles mag doen als het je niet wordt verboden, snap ik nog wel. Maar waarom bedient ook Luyendijk zich in vredesnaam van de term ‘amoreel’? Ik vermoed dat de auteur van Dit kan niet waar zijn denkt dat je met alleen de tegenstelling immoreel-deugdzaam een wel erg schematisch, James Bonderig beeld van de wereld krijgt. Heeft‘ie natuurlijk gelijk in. Er is meer tussen boeven (hullie) en good guys (wij). Maar komen de bankiers er niet erg genadig van af door ze amoreel te noemen?

Lees ook:

Arme bankiers

Amoreel gedrag is handelen dat niet wordt ingegeven door ideeën over goed of slecht. Dat bankiers denken dat ethiek een te vermijden – want verwarrend – keuzevak is, lijkt me niet iets waar we al te veel begrip voor moeten opbrengen. Er is namelijk gewoon een woord voor de populaire denkfout dat je zakelijke overwegingen niet moet verwarren met ethische dilemma’s: de separation fallacy Je productieproces overhevelen naar lageloonlanden, kinderen op een diabetesspoor zetten of vaste contracten voor werknemers achterhaald verklaren – als je serieus denkt dat dit kwesties zijn waar de moraliteit niets te zoeken heeft, lijkt me een opvoedkundige tik op de neus niet meer dan redelijk. Kort en goed: niets zo laakbaar als het ontkennen van de morele dimensie van je handelen.

Joris Luyendijk dringt aan op strenge wetgeving voor banken en het wegnemen van de perverse prikkels die zoveel onheil hebben gebracht. Vooral doen. Maar laten we elkaar in de tussentijd geen zand in de ogen strooien met loze kreten als ‘puur zakelijke overwegingen’.

 

Reageer

Na het plaatsen kunt u uw reactie nog 30 minuten aanpassen.

Reacties

Amoreel, immoreel? Zie de tweet van Luyendijk over zijn artikel in Trouw.

Joris Luyendijk
@jorisluyendijk

wat ’n reacties op dit stuk over bankiers, ‘t taboe op moraliseren en de a-morele target-cultuur. De City is overal: http://bit.ly/1PTHNgC

In de 80 reacties overheersen moedeloosheid, scepsis en cynisme. Als dat de stemming is die NL domineert dan vrees ik het ergste. Wat een verschil met de stemming een paar dagen terug op het NextWeb Event. Er is nog hoop!

Ik had nog nooit van de term ‘amoreel gedrag’ gehoord. Maar nu herken ik ‘m wel!
Zo mailde ik gisteren met PayPal over de wijzigingen in hun beleid. PayPal had naar zijn leden een omvangrijk en slecht leesbaar document gestuurd met het verzoek om deze te raadplegen.

Ik vroeg aan PayPal of men oprecht dacht dat alle leden dit document zouden doornemen en of het niet handiger was geweest om expliciet de belangrijkste (nadelige) wijzigingen aan te geven en te verwijzen naar het oordeel van de Consumentenbond en/of AFM.

De reactie van PayPal sprak boekdelen:
“Of u deze leest of niet dient u voor uzelf uit te maken, wij zijn wettelijk verplicht dit te melden aan onze klanten binnen een bepaalde termijn voor de wijzigingen effectief van kracht gaan, dit doen wij dan ook.
Of de AFM of consumentenbond dit hebben gelezen kan ik niet met zekerheid zeggen. Ik ga er echter van uit dat dit vanzelfsprekend is, indien u hier echter duidelijk over wenst kunt u steeds met de AFM en consumenten bond contact opnemen.”

prachtig voorbeeld Gerard! Vraag me af welke eisen AFM stelt mbt kwaliteit/leesbaarheid van communicatie tav wijzigingen beleid. Misschien daar een vergelijkbare manier van denken te verwachten, a la ‘wij zijn ook maar verplicht PayPal hierop te wijzen’ ? :)

Jacco, da’s een goeie vraag. Ik ken iemand die bij de AFM werkt en zal jouw vraag aan deze persoon voorleggen.

Jacco, da’s een goeie vraag. Ik ken iemand die bij de AFM werkt en zal jouw vraag aan deze persoon voorleggen.
Wordt vervolgd!

Mijn contactpersoon bij de AFM vindt dat het voorbeeld van PayPal meer op het werkveld ligt van andere instanties. Zoals van het College bescherming persoonsgegevens (CBP), of van de Autoriteit consument en markt (ACM).

Ook weer een interessante casus Gerard: ‘jongens, wie gaat hier eigenlijk over?’ :)

Toon alle 7 reacties
x
x