Channels

Het werk van de vooraanstaande Amerikaanse psycholoog Martin Seligman laat zien dat optimistisch denken een zeer belangrijke vaardigheid is die aangeleerd kan worden. Wat bedoelt hij precies met optimistisch denken? Welnu, om wijs te worden uit wat er gebeurt in hun leven kennen mensen verklaringen toe aan gebeurtenissen nadat deze hebben plaatsgevonden. Dit proces wordt ‘attributie’ genoemd. Seligman beschrijft hoe mensen verschillen in hun attributiestijl (ook wel ‘verklarende stijl’ genoemd). Hij beschrijft drie dimensies van attributie:

1) Permanence: is de oorzaak van het probleem permanent (voortdurend) of tijdelijk?
2) Pervasiveness: is de oorzaak van de gebeurtenis algemeen of specifiek?
3) Personalization: is de oorzaak van de gebeurtenis intern (veroorzaakt door de persoon zelf) of extern (veroorzaakt door anderen of door de situatie)

Het verschil tussen optimisten en pessimisten kan worden beschreven aan de hand van deze drie drie dimensies. Pessimisten hebben de neiging om te geloven dat negatieve gebeurtenissen 1)lang zullen doorwerken, 2) zullen doorwerken in veel gebieden van hun leven en 3)vooral aan hen zelf te wijten zijn. Aan positieve gebeurtenissen zijn pessimisten ook geneigd een negatieve draai te geven door te denken 1)dat het slechts om tijdelijk succes gaat, 2)dat hij er in andere situaties weinig aan zal hebben) en 3)dat dit meer te danken is aan de situatie dan aan henzelf.

Lees ook:

Big Data is noodzakelijk voor een Rapid Response organisatie

Optimisten verklaren in het algemeen precies andersom. Ze hebben de neiging om te denken dat negatieve gebeurtenissen 1)van tijdelijke aard zijn, 2)niet in alle domeinen van hun leven zullen doorwerken, en 3)meer te wijten is aan de situatie of aan anderen dan aan henzelf. Positieve gebeurtenissen worden ook positief uitgelegd door de optimistische denker. Hij zal geneigd zijn te denken 1)dat ze lang zullen doorwerken, 2)dat ze ook zullen doorwerken in anderen situaties en 3)dat ze vooral aan henzelf te danken zijn.

Wat is de relevantie hiervan? Door hun manier van denken ondermijnen pessimisten constant hun eigen hoop en bouwen ze tegelijk schuldgevoel en zelfverwijt op. Onderzoek laat zien dat een pessimistische denkstijl veel problemen veroorzaakt: emotionele problemen, onderbenutting van je potentieel en gezondheidsproblemen. Pessimistisch denken is een gevaarlijke gewoonte. Het is namelijk een self-fulfilling prophecy: door te denken dat je geen beinvloedingsmogelijkheden hebt, wordt dit werkelijkheid. Optimisten, aan de andere kant, bouwen hoop op en een positief zelfbeeld. Ze presteren gemiddeld beter op school en op het werk en ze zijn gemiddeld genomen gezonder.

Het mooie is dat optimisme een vaardigheid is die goed aan te leren is door middel van training. En onderzoek wijst uit dat de aangeleerde vaardigheid van optimisme bij de meerderheid van de mensen goed beklijft. Natuurlijk is optimisme geen oplossing voor alle problemen. Belangrijk is ook te vermelden dat een extreme mate van optimisme nadelen heeft (echte gevaren niet onderkennen, nooit de fout bij jezelf kunnen zoeken). Maar de hoofdlijn is dat het voor veel mensen zeer de moeite waard is om een meer optimistische denkstijl aan te leren.

Coert Visser, www.m-cc.nl

 

Reageer

Na het plaatsen kunt u uw reactie nog 30 minuten aanpassen.

Reacties

Meneer Visser is in staat een leesbaar, informatief en bruikbaar stuk met een kop, staart en kritische noot te schrijven. Hierom steekt dit stuk met kop en schouders uit boven het managersgeleuter dat doorgaans op deze site geplaatst wordt.

Ik pleit ervoor dat de stukken van meneer Visser gewoon op de hoofdpagina
geplaatst, want van deze meneer kan men wel wat leren….

Justus de Broeckenaere

Leuk te zien dat een dergelijk fenomeen in drie lagen snel te pakken is. Blijft dus hangen en zet aan het denken.

Prettig te lezen!

Een vrolijke kijk stelt de dood uit
Vandaag in de wetenschapsbijlage van trouw staat een interessant stukje over de effecten van optimisme met als titel: ‘Een vrolijke kijk stelt de dood uit’.

Onze verwachtingen zijn een self fulfilling prophecy
In het artikel staat dat wie somber is over zijn oude dag, knaagt aan zijn eigen levensverwachting. Wetenschappers hebben onderzoek gedaan waaruit blijkt dat een negatieve kijk op ouderdom rechtstreeks invloed heeft op het lichamelijk functioneren: ons hart wordt onrustig onder het somberen. Nieuw onderzoek laat zien dat onze verwachtingen over hoe het is om oud te zijn ons als een self fulfilling prophecy boven het hoofd hangen.

Optimistische nonnen leven langer
Vorige jaar publiceerde het tijdschrift Journal of personality and Social Psychology een onderzoek dat al in deze richting wees. Trouw: “Nonnen van de zusterorde Notre Dame die bij hun intreden, een halve eeuw gelden, een levenslustig opstel over zichzelf hadden geschreven, leefden veel langer dan zusters die indertijd met een bedrukt gemoed het klooster ingingen.

Nieuw onderzoek: optimisten hebben een betere oude dag
In het augustusnummer van hetzelfde tijdschrift wordt bericht over nieuw onderzoek. Aan een grote groep mensen werd 23 jaar geleden gevraagd naar hun verwachtingen over hun oude dag en hun levensverwachting. “Uit de antwoorden van toen kun je stereotiepe beelden van de oude mens distilleren, positief of negatief. De een verwacht stram, uitgerangeerd, vergeetachtig, afhankelijk, seniel en verward door het leven te moeten, terwijl de ander met het beeld van een éminence grise, van een verstandig, geïnteresseerd, wijs, kwiek en gewaardeerd mens zijn oude dag tegemoet treedt. Dan voel je de uitkomst van de studie aankomen: de positivo’s leefden jaren langer. Net als bij de zusters van de Notre Dame bleek optimisme een adequaat levenselixer. En een zwartgallige kijk op de toekomst maakte zichzelf in negatieve zin waar.”

De optimisme-paradox
Een interessante paradox: één van de belangrijkste redenen voor optimisme is waarschijnlijk ……juist ja: optimisme!

Coert Visser

Wilt u gedetailleerdere informatie over dit bericht? Stuur dan even een email naar: [email protected]

x
x