Onderwerp
Automatisering & ICT/IT
Communicatie
Financieel
HR
Inkoop & logistiek
Management
Secretarieel & Administratief
Marketing
Opleiding & Onderwijs
Persoonlijke Effectiviteit
Productie, techniek & bouw
Kwaliteit- & Projectmanagement
Sales
Vitaliteit & Gezondheid
Taalcursus
Zorg & Verzorging
Juridisch
Internet & Media
Arbo & Veiligheid
Hobby & Vrije Tijd
Vastgoed & Makelaardij
Abonnementen
Locatie
Niveau
Type
Keurmerk

Opleidingen

69.020 resultaten

Omgevingsrecht

Utrecht do 5 nov. 2026
In 5 dagen een compleet overzicht van de Omgevingswet Directe vertaling van theorie naar jouw werkpraktijk. Focus op complexe thema's zoals mer, bodem en natuur. Begeleiding door topdocenten uit de juridische praktijk. Toegang tot de actuele kennisbank van PONT | Omgeving.     Inhoud Inleiding De Omgevingswet is volledig in werking getreden en heeft een grote impact op het beheer van de fysieke leefomgeving. Omdat 26 wetten zijn samengevoegd tot één stelsel, vraagt dit om een nieuwe manier van werken en adviseren. Hierdoor is het essentieel dat je de systematiek van de vier AMvB’s en de zes kerninstrumenten tot in de puntjes beheerst. Daarnaast verschuift de focus naar een integrale benadering, waarbij participatie en vroegtijdige afstemming centraal staan. Daarom hebben we deze leergang ontwikkeld, waarin we samen de diepte in gaan op procedureel en inhoudelijk vlak. We besteden aandacht aan de nieuwe regels voor bouwen en milieu en houden rekening met de overgangsregels uit de bruidsschat. Uiteindelijk is het doel dat je met praktische handvatten en vertrouwen terugkeert naar je eigen organisatie. Inhoud & resultaat Tijdens deze leergang bouwen we stap voor stap je expertise op door theorie te koppelen aan actuele casuïstiek. We behandelen onder andere de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) en de mer-beoordeling. Vervolgens verdiepen we ons in de technische normen voor geluid, lucht en bodem. Daarbij maken we steeds de vertaalslag naar de praktische toepassing bij vergunningaanvragen. Ook besteden we uitgebreid aandacht aan de specifieke zorgplichten binnen de nieuwe wet. Kortom, we bieden je een complete basis om omgevingsrechtelijke vraagstukken professioneel aan te pakken. Na afloop kun je: De systematiek van de Omgevingswet toepassen op complexe vergunningaanvragen. Effectief adviseren over instrumenten zoals het omgevingsplan en de omgevingsvisie. Milieunormen voor geluid, bodem en water correct interpreteren en toetsen. Tijdens de cursus heb je toegang tot de kennisbank van PONT | Omgeving met relevante wetgeving, jurisprudentie en achtergrondinformatie. Je ontvangt hiervoor een aparte inlogcode. Doelgroep Deze leergang is bedoeld voor professionals bij overheden en omgevingsdiensten, zoals: Beleidsmedewerkers VTH en Ruimtelijke Ordening Juristen omgevingsrecht Vergunningverleners en handhavers Daarnaast is de opleiding relevant voor advocaten en juridisch adviseurs die werken met projectontwikkeling en procedures in de fysieke leefomgeving. Enige basiskennis van de wetgeving van vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet ondersteunt een beter begrip van de inhoud en kan bijdragen aan een hoger leerrendement. Programma Dag 1: Systeem, instrumenten en de Omgevingsvisie Docent: Erika Samuels Brusse De basis van het nieuwe stelsel Overgang van het Wabo-regime naar de Omgevingswet. Opbouw van de wet met de vier AMvB’s. Navigeren door wetgeving via IPLO en DSO. Kerninstrumenten en de Bruidsschat Werking van de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Inhoud en toepassing van de regels uit de Bruidsschat. Inzet van specifieke zorgplichten in de praktijk. Dag 2: Vergunningen, Participatie en mer Docenten: Erika Samuels Brusse (ochtend) & Geertje Korf (middag) De procedure van de omgevingsvergunning Behandeling van de BOPA en de reguliere procedure. Wettelijke eisen en motivering van participatie. Aanvraagvereisten en rol van het bevoegd gezag. Milieueffectrapportage (mer) Systematiek van de mer-plicht en de mer-beoordeling. Inhoudelijke eisen aan een MER en kwaliteitsborging. Analyse van jurisprudentie bij windparken en woningbouw. Dag 3: Geluid, Trillingen en Afval Docenten: Chris Weevers (ochtend) & Mark van Leeuwen (middag) Geluid in het Omgevingsplan Instructieregels voor geluid in het Bkl. Toepassing van standaard- en grenswaarden. Beoordeling van cumulatie en trillingshinder. Afvalstoffenrecht onder de Omgevingswet Definitie van afvalstoffen, bijproducten en ‘einde-afval’. Vergunningplichten voor afvalgerelateerde activiteiten. Toepassing van het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP3). Dag 4: Gezondheid, Industrie en Bodem Docenten: Berend Hoekstra (ochtend) & Katrien Winterink (middag) Luchtkwaliteit en Gezondheid Beoordeling van emissies van stof en NOx. Toetsing aan omgevingswaarden. Regels voor milieubelastende activiteiten in het Bal. Het vernieuwde Bodemrecht Zorgplicht en herstel van verontreiniging. Omgang met historische verontreinigingen en toevalsvondsten. Impact van PFAS en actuele jurisprudentie. Dag 5: Waterbeheer en Natuurbescherming Docenten: Peter de Putter (ochtend) & Eelco de Jong (middag) Water in de Omgevingswet Regulering van lozingsactiviteiten. Werken nabij waterstaatswerken en keringen. Weging van het waterbelang in plannen. Gebieds- en soortenbescherming Systematiek van Natura 2000 en de voortoets. Passende beoordeling en stikstofproblematiek. Ontheffingen voor flora- en fauna-activiteiten. Materiaal Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal Boek Werken met de Omgevingswet de gehele digitale kennisbank Omgevingsweb Pro tot een maand na de cursus Hiermee krijgt u toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom uw cursus. Zo kunt u voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp. Verder krijgt u met Omgevingsweb Pro gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.
€2.995
Klassikaal
29 dagen

Energie en ruimte: knelpunten en oplossingen

Utrecht ma 9 nov. 2026
Energie in het ruimtelijk planproces De ruimtelijke effecten van duurzame energie Geïntegreerde visie op energie en ruimte Mix van theorie en praktijk Inhoud Inleiding Het Rijk zet in op een transitie naar een duurzame, hernieuwbare energievoorziening. Landelijk zijn er doelstellingen vastgesteld. Zo moet in 2050 de energievoorziening nagenoeg CO2-neutraal zijn. Niet alleen voor de opwek van duurzame energie, maar ook voor het transporteren van energie en opslag is nu en in de toekomst ruimte nodig. Wat hebben we nodig om onze energievoorziening te verduurzamen en hoe passen we dat ruimtelijk in met oog voor leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit? Wat betekent de woningbouwopgave en de warmtetransitie voor het energiesysteem? Welke oplossingsrichtingen zijn er en hoe passen we die met ruimtelijke kwaliteit in? Daarbij komen verschillende vragen naar boven: Welke aanpassingen in de energie-infrastructuur vraagt de energietransitie? Wat is de omvang en het ruimtebeslag van deze aanpassingen? Welke andere ruimtevragende opgaven spelen er in Nederland? Hoe voorkomen we dat verduurzaming van het energiesysteem ten koste van leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit gaat? Welke andere ruimtelijke functies trekken schakelpunten in de energie-infrastructuur straks aan? Komt de woningbouwopgave stil te liggen door netcongestie? Hoe ziet een energiepositieve wijk eruit? Welke mogelijkheden zijn er om ruimtelijke kwaliteit te behouden? Zijn er no-regret maatregelen voor verduurzaming van de gebouwde omgeving? Bottomline: de energietransitie is vooral een ruimtelijke opgave. Hoe trekken we hier als ontwerpers, stedenbouwkundigen, planologen, beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening en beleidsmakers duurzaamheid samen in op? Problematiek energie en ruimte Is het energiesysteem leidend of lijdend bij de verdere ontwikkeling van Nederland? Als onderdeel van de infrastructuurlaag zou het energiesysteem voorwaardelijk moeten zijn voor de functies die we in gebieden ontwikkelen. In die zin is het energiesysteem leidend, ook als we het gaan verduurzamen. De verduurzaming van de energievoorziening kost veel ruimte. Wat betekent dat voor de geplande woningbouwopgave en de verduurzaming van bedrijventerreinen? Kunnen gebieden die nu vooral ruimtelijk gepland zijn straks wel een aansluiting krijgen of moeten we in andere gebieden gaan ontwikkelen waar nog wel capaciteit is? In dit geval zorgt het energiesysteem voor lijden. Nu al is het lastig om geschikte locaties te vinden voor nieuwe hoogspanningsstations in de stad en het buitengebied of MSR-huisjes in de wijk en lijdt de verbouwing van het energiesysteem onder lange vergunningstrajecten en ingewikkelde participatieprocessen. Kunnen we door vroegtijdig een energiesysteem te ontwerpen in samenhang met andere ruimtelijke opgaven de ruimtelijke kwaliteit van onze leefomgeving verbeteren zodat we van een lijdend energiesysteem naar een leidende energiestructuur gaan? Hoe kunnen we de energie-opgaven met ruimtelijk kwaliteit oplossen? Hoe passen we energie-infrastructuren ruimtelijk in in de stad of in het landschap? Inhoud en resultaat Met deze cursus bieden wij inzicht en inspiratie hoe ontwerpers, beleidsmakers en planologen samen met duurzaamheidsspecialisten tot een integrale aanpak van gebiedsontwikkelingen, met focus op het energiesysteem, kunnen komen. We doen dat met een mix van theorie en toepassing via verschillende praktijkcases, waardoor de kennis beter neerdaalt. Aan het einde van de cursus heb je een goed beeld van de basisbegrippen van energietransitie en ruimtelijke kwaliteit. Je hebt inzicht in de ruimtevraag van de verduurzaming van het energiesysteem in de gebouwde omgeving. Tevens krijg inspiratie hoe je energie-infrastructuren het beste ruimtelijk kunt inpassen en op welke manier de omgeving daarbij betrokken kan worden. Doelgroep Deze cursus is met name bestemd voor stedenbouwkundigen, landschapsontwerpers, planologen, beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening en beleidsmedewerkers duurzaamheid van gemeenten. Daarnaast kan de cursus nuttig zijn voor medewerkers duurzame gebiedsontwikkeling en beheerders van de openbare ruimte (beheer-strategie), omgevingsmanagers, senior vergunningverleners en netontwikkelaars van netwerkbedrijven. Programma Dag 1: Inleiding: voor welke opgave staan we? Klimaatdoelen Doorvertaling naar energietransitie Regionale Energie Strategie Transitievisie warmte Woningbouwopgave Klimaatadaptatie Leefbaarheid Basisbegrippen energietransitie en ruimtelijke kwaliteit Wettelijk kader energietransitie Nationaal Plan Energiesysteem, Regionale Energie Strategie, Programma Energie Hoofdstructuur Nota Ruimte, Mooi Nederland Elementen van een energiesysteem Overzicht duurzame energiebronnen: zon, wind, duurzame gassen, duurzame warmtebronnen Opslag Netcongestie Praktijkcasus verstedelijking Verstedelijkingsopgave en warmtetransitie in de Metropool Regio Amsterdam Rol van de schaalniveaus wijk, stad en regio in het integrale energiesysteem Inzichten en dilemma’s bij het ontwerpen van en energie-rekenen aan deze opgave Praktijkcasus Balanswijk Leidende- en ontwerpprincipes Balanswijk Ontwerpen van een balanswijk zonder aansluiting op het energienet   Dag 2: Voorbeelden van andere gebieden Uitbreidingslocatie met een beperkte aansluiting op het net Verduurzaming van een bedrijventerrein Warmtenet in Zutphen Gezamenlijk taal ontwikkelen mbt ruimtelijk ontwerp en energie Ruimtelijke inpassing en participatie van energie-infrastructuur Relatie energie-infrastructuur en ruimtelijke kwaliteit Verbinding van energietransitie met andere transitievraagstukken Kort instrumenten Omgevingswet: visie, plan, programma Ruimtelijke inpassing van onder-, regel- en schakelstations en MSR-huisjes Functiecombinaties Participatie bij energieprojecten: specifieke aspecten Casus Friesland Vragen en casussen van deelnemers Ingebrachte casussen Geparkeerde vragen Actuele problemen van cursisten gezamenlijk bespreken Materiaal Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal Toegang tot de gehele digitale kennisbank Klimaatweb Pro tot een maand na de cursus Hiermee krijg je toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom jouw cursus. Zo kun je voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp. Verder krijg je met Klimaatweb Pro gratis toegang tot dossiers, digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.
€1.295
Klassikaal
9 dagen

Basiscursus Natuurregelgeving Omgevingswet en ecologie

Zwolle do 10 sep. 2026 en 1 andere data
Direct toepasbaar: Vertaal de Omgevingswet naar ecologisch onderzoek. Volledig actueel: Inclusief Natuurherstelverordening (NHV). Praktijkgericht: Werken met actuele cases. Topdocenten: Luuk Boerema en Beno Koolstra. Voor wie: Juristen, ecologen, beleidsmedewerkers, adviseurs en projectleiders. Inhoud Inleiding De integratie van natuurwetgeving in de Omgevingswet vraagt om een nieuwe manier van werken. Hoewel de inhoudelijke bescherming van natuur stevig is verankerd in Europees recht, is de manier waarop informatie wordt ontsloten en procedures worden doorlopen ingrijpend veranderd. Voor professionals is het daarom essentieel om te begrijpen hoe instrumenten zoals de specifieke zorgplicht en programma’s, waaronder beheerplannen, binnen het huidige stelsel functioneren. Wanneer ecologische stappen in de planvorming niet tijdig worden gezet, kunnen projecten vertraging oplopen door stikstofregels of de aanwezigheid van beschermde soorten. In deze cursus maken we de vertaalslag van het juridische kader naar de praktijk van ecologisch veldonderzoek en vergunningverlening. Zo krijg je concrete handvatten om natuurwaarden structureel en proactief te integreren in jouw ruimtelijke plannen. Inhoud en resultaat In deze praktijkgerichte cursus bieden we je een compleet inzicht in zowel het juridische bouwwerk van de Omgevingswet als de ecologische uitvoering. We starten met het fundament van de regelgeving en zoomen daarna in op de methodieken van zorgvuldig onderzoek. De cursus behandelt onder andere: De systematiek van Natura 2000 en het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Soortenbescherming en de werking van verbodsbepalingen en gedragscodes. De impact van de nieuwe Natuurherstelverordening op nationaal beleid. Procedures rondom de omgevingsvergunning voor natuuractiviteiten. Ecologische methodieken zoals de voortoets en de passende beoordeling. Na afloop kun je: Zelfstandig beoordelen welke natuurregels van toepassing zijn op een specifiek project. De kwaliteit en validiteit van ecologische onderzoeksrapportages kritisch toetsen. Effectief adviseren over de haalbaarheid van plannen en de inzet van mitigatie en compensatie. Doelgroep Deze cursus is primair bedoeld voor professionals die bij plannen en projecten te maken krijgen met natuuraspecten: Beleidsmedewerkers en adviseurs bij gemeenten, provincies en het Rijk Juristen ruimtelijke ordening, milieu en infrastructuur Projectleiders in de fysieke leefomgeving Ecologisch adviseurs en medewerkers van adviesbureaus Projectontwikkelaars en medewerkers van natuurorganisaties Je kan zowel starter in natuurwetgeving zijn, maar ook al langer te maken hebben met de natuurwetgeving. Programma Dag 1: Regelgeving natuur - Luuk Boerema Europese basis: De Vogel- en Habitatrichtlijn en de nieuwe Natuurherstelverordening (NHV). Instrumenten van de Omgevingswet: Systeemwijzigingen en de rol van instructieregels en programma’s. Gebiedsbescherming: Natura 2000-aanwijzingen, instandhoudingsdoelen en de juridische status van het NNN. Soortenbescherming: Verbodsbepalingen, toestemmingverlening en actuele jurisprudentie (o.a. de wolf). De Omgevingsvergunning: Procedures, indieningsvereisten, advies- en instemmingsrecht en handhaving. Dag 2: Ecologie van het natuurbeschermingsrecht - Beno Koolstra Ecologisch onderzoek: De onderzoeksplicht, de houdbaarheid van gegevens en eisen aan deskundigheid. Gebiedsinventarisatie: Methodiek van de voortoets versus passende beoordeling, externe werking en cumulatie. Soorteninventarisatie: Aanpak van de quickscan en soortgericht onderzoek per soortgroep. Effectbepaling & Maatregelen: Het beoordelen van significantie en de praktische inzet van mitigatie en compensatie. Workshop: Groepsgewijze uitwerking van een integrale casus waarin juridische en ecologische aspecten samenkomen. Cursisten gaan groepsgewijs aan de hand van een concrete casus stapsgewijs de consequenties van soorten- en gebiedsbescherming voor de bestuurspraktijk uitwerken. Welk onderzoek is nodig? Welke overheden en derden zijn betrokken? Aan welke materiële normen moet in welke volgorde worden getoetst? Materiaal Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal Toegang tot de gehele digitale kennisbank van PONT | Omgeving tot een maand na de cursus Hiermee krijg je toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom de cursus. Zo kun je voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp. Verder krijg je met PONT | Omgeving gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.
€1.395
Klassikaal
14 dagen

Basiscursus Milieurecht Omgevingswet

Utrecht di 29 sep. 2026
In 4 dagen een compleet overzicht van de belangrijkste milieuthema's onder de Omgevingswet. Grondig inzicht in de verschuiving van de 'inrichting' naar de 'milieubelastende activiteit' (MBA). Directe koppeling met de praktijk door bespreking van casuïstiek en actuele jurisprudentie. Voor juristen, beleidsmedewerkers en vergunningverleners die werkzaam zijn bij overheden, omgevingsdiensten, adviesbureaus en bedrijfsleven   Inhoud Inleiding Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het juridische landschap voor milieu ingrijpend veranderd. Hoewel de wet tot doel heeft het stelsel eenvoudiger te maken door 26 wetten samen te voegen, brengt deze stelselwijziging in de praktijk grote uitdagingen met zich mee. Daarom is het essentieel dat jij de nieuwe systematiek niet alleen kent, maar dat deze echt 'in je vezels' gaat zitten. In deze cursus nemen we je mee langs de fundamenten van de nieuwe wetgeving, waarbij we stilstaan bij de balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Immers, de overgang van het begrip 'inrichting' naar de 'milieubelastende activiteit' vraagt om een compleet andere juridische benadering in jouw dagelijkse werk. Kortom, wij bieden je een stevig fundament zodat jij met vertrouwen kunt navigeren door het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het omgevingsplan. Inhoud en resultaat Tijdens deze vierdaagse cursus leggen we een breed en verdiepend inzicht in de instrumenten van de Omgevingswet. We gaan niet alleen in op de theorie, maar bekijken ook de directe consequenties voor thema's zoals bodem, geluid en externe veiligheid. Daarnaast werken we met een uitgebreid intakeformulier, zodat we jouw specifieke praktijkvragen en dilemma's actief in het programma kunnen verwerken. Om een logisch overzicht te behouden, hebben we de dagen als volgt ingedeeld: Dag 1: Systeem en begrippen. We verkennen de kern van milieu in de Omgevingswet en de werking van het Bal, omgevingsvergunning milieu en het omgevingsplan. Dag 2: Effecten, geluid en bodem. Je leert alles over milieueffectrapportage (mer), de nieuwe geluidsnormen en het preventieve bodembeleid. Dag 3: Veiligheid en emissies. We duiken in externe veiligheid, de aangescherpte regels voor luchtkwaliteit en het complexe afvalstoffenrecht. Dag 4: Water, natuur en stikstof. Tot slot verbinden we de thema’s water en natuur en stikstof. Leerdoel. Na afloop van deze cursus ken je de systematiek van het milieurecht volledig scherp hebt. Je kunt instrumenten zoals maatwerkvoorschriften en de specifieke zorgplicht zelfstandig en vlotter toepassen in je werk. Daarnaast kun je zelfstandig bepalen welk bevoegd gezag verantwoordelijk is, hoe je een BAL-MBA afleidt en op welke wijze je milieunormen in een omgevingsplan achterhaalt. Verder ben je in staat om integraal te adviseren over complexe vergunningaanvragen, waarbij je rekening houdt met zowel Europese richtlijnen als lokale beleidsvrijheid. Tijdens het volgen van de cursus heb je ook toegang tot de kennisbank van PONT | Omgeving, waarin je relevante wetgeving, jurisprudentie en achtergrondinformatie kunt vinden. Deze kennisbank kun je raadplegen tijdens je werk of ter verdere verdieping in specifieke onderwerpen. Je ontvangt hiervoor een aparte inlogcode. Doelgroep Deze opleiding is primair bedoeld voor beleidsmedewerkers VTH, juristen en vergunningverleners bij gemeenten, provincies en omgevingsdiensten. Daarnaast is de cursus relevant voor adviseurs die overheden ondersteunen bij de uitvoering van milieubeleid en het bedrijfsleven. Hoewel we de basis behandelen, is enige voorkennis van het milieurecht van vóór 2024 een vereiste om de verdieping goed te kunnen volgen. Programma Dag 1: Systematiek Omgevingswet en het Bal Docent: Michel van Tunen Begrip 'milieurecht' Vergelijking van de systematiek vóór en na 1 januari 2024 Bepalen van het bevoegd gezag via het Omgevingsbesluit Afleiden en toepassen van milieubelastende activiteiten (MBA’s) uit hoofdstuk 3 van het Bal Onderscheiden van kernactiviteiten en functioneel ondersteunende activiteiten (foa’s) Toepassen van de specifieke zorgplicht, maatwerkvoorschriften en de regeling voor ongewone voorvallen Navigeren door het toepassingsbereik van de Bruidsschat en het tijdelijk omgevingsplan Dag 2: Milieueffectrapportage, geluid en bodem Milieueffectrapportage - Geertje Korf Milieueffectrapportage onder de Omgevingswet Onderscheiden van de procedure (mer) en het rapport (MER) Beoordelen van de plan-mer-plicht en project-mer-plicht voor activiteiten Vergelijken van alternatieven en de referentiesituatie in het onderzoek Toetsen van de kwaliteit van milieueffectrapporten aan de wettelijke eisen Casus  Geluid - Fabian Wieland Inleiding Geluidshinderrecht bij de Omgevingswet Achterhalen van emissie- en immissienormen in het Bal en Bkl Toepassen van standaardwaarden en flexibiliteitsregels in het omgevingsplan Navigeren door de overgangsregels en geluidwaarden in de bruidsschat Praktijkvoorbeelden Bodem - Katrien Winterink Uitvoeren van het preventieve bodembeleid volgens de rijksregels uit het Bal Hanteren van de specifieke zorgplicht om bodemverontreiniging te voorkomen Beheren van historische verontreinigingen en onvoorziene toevalsvondsten Praktijkcasus Dag 3: Externe veiligheid, lucht en afvalstoffen Externe veiligheid - Mark van Leeuwen Externe veiligheid in de Omgevingswet Toepassen van de systematiek van aandachtsgebieden en plaatsgebonden risico Hanteren van verplichte veiligheidsafstanden tot transportroutes en buisleidingen Regisseren van risicovolle activiteiten binnen het omgevingsplan Luchtemissie en -kwaliteit - Berend Hoekstra Inleiding en kader luchtkwaliteit Toetsen van activiteiten aan de omgevingswaarden voor NO2 en PM10 Beoordelen van emissiebeperkende maatregelen via de BBT-systematiek Toepassen van specifieke modules voor Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) Praktijkvoorbeelden Afvalstoffenrecht - Peter-Arjen Boers en Tjeerd van der Meulen Hoofdstuk Afvalstoffen in de Wet milieubeheer Afbakenen van de begrippen afvalstof, bijproduct en grondstof in de praktijk Implementeren van het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP3) en de overgang naar het CMP Doorlopen van procedures voor grensoverschrijdend afvaltransport (EVOA) Jurisprudentie Praktijkcasus Dag 4: Water, natuur en stikstof Waterwet- en regelgeving - Peter de Putter Belangrijkste veranderingen t.o.v. oude stelsel Waterwet Kerninstrumenten en de typische waterinstrumenten Reguleren van lozingsactiviteiten op het riool, de bodem en oppervlaktewater Wegen van waterbelangen in plannen via de vernieuwde watertoets Toepassen van instructieregels en omgevingswaarden voor de waterkwaliteit Voorbeelden relatie milieubelastende activiteiten en lozingsactiviteiten Wet- en regelgeving over natuur - Eelco de Jong Achtergrond van regelgeving over natuur Implementatie Vogel- en Habitatrichtlijn Implementeren van gebieds- en soortenbescherming binnen het nieuwe stelsel Beoordelen van de stikstofproblematiek bij plannen en projecten Verlenen van natuurvergunningen in samenhang met het milieuspoor Procedurele complicaties Materiaal Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal Toegang tot de gehele digitale kennisbank Omgevingsweb Pro tot een maand na de cursus Hiermee krijg je toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom de cursus. Zo kun je voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp. Verder krijg je met Omgevingsweb Pro gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.
€2.595
Klassikaal
43 dagen
7.0 (1)

Participatie en Omgevingswet

Utrecht do 1 okt. 2026
Rollen initiatiefnemer, omgeving en overheid Betere plannen en meer draagvlak Kwaliteitsborging van interactie Praktijkcasus Inhoud Inleiding In de Omgevingswet speelt participatie een essentiële rol. De wet biedt ruimte voor initiatiefnemers, maar legt ook plichten bij hen neer. Participatie, het betrekken van de omgeving bij planontwikkeling, is er daar één van. Inhoud Het tijdig betrekken van belanghebbenden door initiatiefnemers en gemeenten levert betere plannen en meer draagvlak op. Participatie is volgens de Omgevingswet maatwerk. Hoe organiseer je dan betekenisvolle participatie? Hoe ga je om met verschillen in kennisniveau? Hoe breng je tegenstrijdige belangen in balans? Hoe zorg je voor eenduidige uitkomsten als meer mensen meepraten? En wat is daarbij de rol van de initiatiefnemer, de omgeving en de overheid? De cursus geeft praktische handvatten voor participatie als maatwerk. We gaan in op de vrijheid die de Omgevingswet biedt, de valkuilen die met die vrijheid meekomen en de ‘knoppen’ waarmee je dit goed kunt inregelen. We benaderen participatie vanuit de verschillende rollen die betrokken partijen onder de nieuwe wet hebben. En we bieden de gelegenheid de inzichten toe te passen op een eigen casus. Daarmee kun je participatie nu al succesvol inzetten in jouw projecten. Doelgroep De cursus is bestemd voor zowel bedrijven, maatschappelijke organisaties als overheden. Het integrale karakter van de Omgevingswet maakt de cursus interessant voor iedereen die met de Omgevingswet te maken krijgt: initiatiefnemers en belangenvertegenwoordigers, beleidsontwikkelaars en -medewerkers, omgevingsmanagers en communicatie­professionals, zakelijke adviseurs en bestuursassistenten als ook bestuurders en politici. Programma Participatie als maatschappelijke trend Frustratie top-7 Van top-down naar bottom-up en coproductie Ontwikkeling van participatie Behoeften van de samenleving  Participatie in de Omgevingswet Juridische verankering Verschillen en overeenkomsten met de oude wetgeving  Eerste ervaringen onder de nieuwe Omgevingswet Ruimte voor maatwerk   Participatie als gezamenlijke opgave Rollen en taakverdeling Posities en belangen van betrokken partijen Eisen aan het participatieproces  Participatie als ontwikkeltool Instrumentarium Omgevingswet Instrumenten voor participatie: van social media tot pop-up event Workshop: participatie in de praktijk Materiaal Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal Toegang tot de gehele digitale kennisbank Omgevingsweb Pro tot een maand na de cursus   Hiermee krijgt u toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom uw cursus. Zo kunt u voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp. Verder krijgt u met Omgevingsweb Pro gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.  
€845
Klassikaal
1 dag

Brandveiligheid in Bbl in de praktijk

Utrecht ma 23 nov. 2026
Theoretische uitleg met praktijkvoorbeelden en casussen Uitvoering in de praktijk: bouwen, installatie, organisatie Inclusief de achtergrond van de regels, waardoor je zelfstandig brandveiligheidscontroles kan uitvoeren, risico’s herkent en maatregelen kan voorstellen Voor overheden, bedrijven en instellingen Verdieping in de thema’s van brandveiligheid door ervaren docenten die dagelijks brandveiligheid toepassen bij de brandweerorganisatie of voor gebouwontwerpen bij ingenieurs-/adviesbureaus Inhoud Inleiding De gevolgen van brand worden beperkt door in de ontwerp-, bouw- en gebruiksfase van een bouwwerk een goede kennis van bouwkundige, installatietechnische en organisatorische brandveiligheid toe te passen. In de Omgevingswet zijn deze regels vanaf 2024 vastgelegd in het Bbl, Besluit bouwwerken leefomgeving. Hoe werkt dat nu anders dan onder het Bouwbesluit en wat is er nog meer veranderd onder de Omgevingswet? Inhouden resultaat De verantwoordelijkheid voor brandveiligheid ligt bij de gebruiker- en eigenaar van een bouwwerk. De eigenaar is verantwoordelijk voor de brandveiligheid van het gebouw, maar de gebruiker is verantwoordelijk voor het brandveilige gebruik ervan. De brandveiligheid van een gebouw wordt bepaald in de ontwerpfase door de ontwerpende partijen (eigenaar/gebruiker/architect/adviseurs). In de gebruiksfase dient men bewust te zijn van de aanwezige brandveiligheidsvoorzieningen om risico’s te kunnen bepalen. In deze cursus krijg je inzicht in het brandveilig ontwerpen, bouwen en gebruiken onder de nieuwe regels van het Bbl door: verdieping in de thema’s van brandveiligheid door de uitvoering in de praktijk: bouwen, installatie, organisatie en door gebruik van veel praktijkcases (ook eigen) en veel oefenen voor het bepalen en beoordelen van bouwkundige detaillering van brand- en rookscheidingen. De Omgevingswet gaat over beschermen en benutten van onze leefomgeving. Het BBL vervangt het Bouwbesluit en regelingen met betrekking tot bouwwerken. Je bekijkt deze aspecten door de bril van zowel gebouwbeheerders, adviseurs, vergunningverleners, toezichthouders als handhavers. Steekwoorden zijn: BIO: Bouwen, Installatie, Organisatie Brandveilig gebruik Certificering Deze onderwerpen worden besproken door vakspecialisten met vele jaren ervaring, werkzaam bij onder andere de brandweer en gerenommeerde adviesbureaus. De opzet is bij de drie cursusdagen als volgt: In de ochtend met name theorie, afwisselend met praktijkvoorbeelden In de middag (na de gastdocent) deels zelf aan de slag met praktijkcases om de stof daadwerkelijk te begrijpen Doelgroep Deze cursus is bedoeld voor vergunningverleners, toezichthouders, VTH-juristen, gebouw- en vastgoedbeheerders, adviseurs en gebruikers. Zij werken bij overheden, kwaliteitsborgers, omgevingsdiensten, (zorg)instellingen, kantoren, bedrijven en adviesbureaus. De deelnemers moeten al een zekere brandveiligheidskennis hebben, maar ze willen nu weten hoe dit past in het idioom en regels van de Omgevingswet en het Bbl. Programma Dag 1: Omgevingswet, risicogerichte brandveiligheid en brandveilig gebruik Kader brandveiligheidsregelgeving o Verantwoordelijkheden eigenaar/gebruiker o Rol bevoegd gezag, rol veiligheidsregio's, brandweer o Wet kwaliteitsborging Korte uitleg systeem Omgevingswet: in welk deel komt brandveiligheid aan de orde? Uitleg hoofdstuk 6 van het Bbl ‘Gebruik van bouwwerken’ Brandonderzoek: regelgeving vs praktijk Oefenen met praktijkcases: De deelnemers gaan samen met de docent de praktijk in. Er worden een aantal praktijkcases doorgelopen met de groep. Daarbij kunnen deelnemers ook eigen praktijkcases aandragen. Verder laat een gastdocent een aantal praktijkcases zien waarin specifieke problemen/thema’s spelen en waar hij samen met de deelnemers tot oplossingen probeert te komen, om zodoende meer begrip te krijgen van de nieuwe regelgeving in het Bbl. Dag 2: Inleiding bouwkundige brandveiligheid in Bbl Kader Begrippen/begrijpen Bbl Minimum brandveiligheidsniveau (hoofdstukken bestaande- en nieuwbouw) Gewenste brandveiligheidsniveau (verzekeraar/eigenaar/gebruiker) Aanvullend brandveiligheidsniveau door activiteit (Bal/Arbo) Bouwkundige brandveiligheid Beperken van uitbreiding van brand Veilig vluchten: vluchten uit compartiment en vervolg naar uitgang gebouw Sterkte bij brand Beperking van ontwikkeling van brand: kennis en brandrisico van materialen. Waarborgen van de brandveiligheid na de vergunning. Gelijkwaardigheid Waarom en hoe gelijkwaardigheid aantonen Geaccepteerde gelijkwaardigheden Rechtens verkregen niveau Detaillering van brand- en rookscheiding en draagconstructie Voldoet een samenbouw/materiaal/aankleding van het gebouw aan de eisen? Testrapporten (kwaliteitsverklaringen) van bouwmaterialen Brandwerend bekleden/coaten draagconstructie Rook- en brandwerende doorvoeringen Oefenen met praktijkcases: De deelnemers gaan samen met de docent de praktijk in, zoals: • Invulling/gelijkwaardigheid grote brandcompartimenten • Is de scheiding brandwerend? En hoe zit het met Ra en R200 • Veilig vluchten met (gecorrigeerde) loopafstand, (extra)beschermde vluchtroute Dag 3: Installaties en organisatiein Bbl Brandbeveiligingsinstallaties deel uit Bbl, zoals: Noodverlichting Vluchtrouteaanduiding Brandmelding Ontruimingsalarm Deurvastzetinstallaties Bluswatervoorzieningen en bereikbaarheid Overige installaties op basis van gelijkwaardigheid en of bedrijfscontinuïteit: o Brandblusinstallaties o Brandbeheersingsinstallaties Certificering brandveiligheidsinstallaties in Bbl (gastdocent): Uitleg huidige certificeringsregelingen versus toekomstige regelingen Certificatieschema's versus inspectieschema's Verankering in wet en regelgeving Installatie-, onderhoud- en inspectie-certificaten Werkwijze geaccrediteerde inspectie-instellingen Organisatorische maatregelen m.b.t. brandveilig gebruik van een bouwwerk: Regelgeving implementeren in (BHV) organisatie gebouw Gebruikers en personeel motiveren Soorten noodplannen o Bedrijfsnoodplan, BHV-plan, ontruimingsplan o Aanvalsplan/bereikbaarheidskaart o Logboeken o Papier levend maken: ontruimingsoefeningen en evaluatie Oefenen met praktijkcases: De deelnemers gaan samen met de docent opnieuw de praktijk zoals: • Rondgang op de cursuslocatie met een specifieke opdracht, gericht op het zoeken naar praktijkvoorbeelden • Behandelen ingezonden cases Materiaal Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal Toegang tot de gehele digitale kennisbank van PONT | Omgeving tot een maand na de cursus Hiermee krijgt u toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom uw cursus. Zo kunt u voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp. Verder krijgt u met PONT | Omgeving gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.
€1.795
Klassikaal
18 dagen

Basiscursus Ruimtelijk Ordeningsrecht

Utrecht do 29 okt. 2026
Meester het nieuwe instrumentarium van de Omgevingswet in slechts drie intensieve dagen. Focus op ETFAL, de cruciale vervanger van ‘goede ruimtelijke ordening’. Praktijkgerichte aanpak met actuele jurisprudentie en interactieve casussen. Begeleiding door vier topexperts uit de advocatuur en de overheid. Inclusief toegang tot de uitgebreide digitale kennisbank van PONT | Omgeving.   Inhoud Inleiding  De ruimte in Nederland is schaars en belangen tussen wonen, natuur en economie botsen regelmatig. Daarom is een grondige kennis van het nieuwe ordeningsrecht en de Omgevingswet onmisbaar. Deze cursus is ontwikkeld om je stap voor stap wegwijs te maken in de belangrijkste veranderingen binnen het nieuwe stelsel. Ten eerste verkennen we het nieuwe planningsstelsel en de rollen van Rijk, provincie en gemeente. Vervolgens ontdek je hoe de geest van de wet vraagt om integrale oplossingen en meer bestuurlijke afwegingsruimte. Daarnaast besteden we uitgebreid aandacht aan de technische kant van bouwen en de cruciale ‘knip’ in vergunningverlening. Ook leer je hoe je omgaat met bijzondere regelingen zoals kostenverhaal en nadeelcompensatie. Kortom: je legt een stevig fundament om met vertrouwen te werken aan ruimtelijke vraagstukken binnen de fysieke leefomgeving. Inhoud en resultaat Tijdens deze interactieve cursusdagen doorloop je de volledige cyclus van ruimtelijke besluitvorming. Theorie en praktijk worden continu afgewisseld, zodat je direct inzicht krijgt in de toepasbaarheid van het instrumentarium. Omdat verschillende experts doceren, krijg je zowel de strategische beleidskant als de juridische consequenties van instrumenten zoals het omgevingsplan en de Bopa helder in beeld. Je leert niet alleen hoe je een plan opstelt, maar ook hoe je de uitvoerbaarheid borgt binnen het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Daarnaast verdiepen we ons in de overstap naar uitnodigingsplanologie, waarbij participatie een centrale rol speelt. Na afloop kun je: Het volledige RO-instrumentarium strategisch inzetten voor gebiedsontwikkeling. Complexe procedures rondom het omgevingsplan en de BOPA succesvol doorlopen. Rechtmatige besluiten nemen over kostenverhaal, voorkeursrecht en nadeelcompensatie. Tijdens de cursus heb je toegang tot de kennisbank van PONT | Omgeving. Hier vind je relevante wetgeving, jurisprudentie, boeken en aanvullende achtergrondinformatie. Je ontvangt hiervoor een aparte inlogcode, zodat je de kennisbank kunt gebruiken voor verdieping en praktijkvragen. Doelgroep Deze cursus is primair bedoeld voor: Beleidsmedewerkers Ruimtelijke Ordening (RO) en VTH. Juristen en projectleiders werkzaam bij gemeenten, provincies, waterschappen en omgevingsdiensten. Medewerkers werkzaam binnen grondbeleid, milieu, bouwen en wonen, economie of verkeer & vervoer. Daarnaast is deze cursus relevant voor advocaten, adviseurs, projectontwikkelaars en medewerkers van woningcorporaties die professioneel te maken hebben met ruimtelijke procedures onder de Omgevingswet. Programma Dag 1: Inleiding en het instrumentarium van Rijk, provincie en gemeente Ochtend – Docent: Robert Wannink Overzicht ruimtelijk planningsstelsel en de relatie met de Awb. Kernbegrippen van de Omgevingswet en de structuur van het bestuursrecht. Rijksbeleid: de betekenis van de NOVI en rijksnota’s voor de praktijk. Juridische rijksinstrumenten: het projectbesluit en de coördinatieregeling. Middag – Docenten: Rens van den Berg & Robert Wannink De provincie als middenbestuur: sturingsmogelijkheden en het Huis van Thorbecke. Provinciale instrumenten: omgevingsverordening en instructiebesluiten. Introductie van het gemeentelijk instrumentarium: het omgevingsplan. De geest van de wet: van sectorale naar integrale afwegingen. Dag 2: Omgevingsplan, procedures en bijzondere regelingen Ochtend – Docent: Robert Wannink Procedures en flexibiliteit: van inspraakmogelijkheden tot vaststelling. Thema’s in het omgevingsplan: onderzoekslast, bouw- en gebruiksvoorschriften. Milieu, natuur en water: integratie van thema’s in het plan. Werken met open normen en de betekenis van de ‘bruidsschat’. Middag – Docent: Jurgen Vermeulen Kostenverhaal en financiële bijdragen: publiekrechtelijke en contractuele kaders. Het gemeentelijk voorkeursrecht en de nieuwe regels voor onteigening. Nadeelcompensatie: overgangsrecht, maatschappelijk risico en voorzienbaarheid. Bespreking van actuele jurisprudentie en praktijkvoorbeelden uit de gebiedsontwikkeling. Dag 3: Bouwen onder de Omgevingswet Ochtend – Docent: Janike Haakmeester Inleiding bouwen: de technische bouwactiviteit versus de omgevingsplanactiviteit. De ‘knip’: weigeringsgronden en de verschillende voorbereidingsprocedures. Kwalificatie van bouwwerken en regels voor vergunningvrij bouwen. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb): wat verandert er voor de gemeente? Middag – Docent: Janike Haakmeester Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa): reikwijdte en toepassing. Inhoudelijke toetsing: werken met het ETFAL-kader en instructieregels. Participatie in de praktijk: wanneer verplicht en hoe organiseer je dit? Integrale praktijkcasus: van aanvraag tot rechtsbescherming en handhaving. Materiaal Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal Toegang tot de gehele digitale kennisbank van PONT | Omgeving  tot een maand na de cursus  Hiermee krijgt u toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom uw cursus. Zo kunt u voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp. Verder krijgt u met PONT | Omgeving gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.
€1.895
Klassikaal
13 dagen

Klimaatbestendige ruimtelijke inrichting

Utrecht wo 18 nov. 2026
Integreer klimaatadaptatie in ruimtelijke ontwikkeling Regelgeving en beleidsinstrumenten voor een toekomstbestendige leefomgeving Klimaatlabels, strategieeën en ontwerpprincipes  Van theorie naar praktijk Inhoud Inleiding Extreem weer zoals hittegolven, wateroverlast en droogte wordt steeds vaker voelbaar in onze steden en landschappen. De druk op de leefomgeving neemt toe door klimaatverandering én verstedelijking, waardoor verdichting en verharding de gevolgen van weersextremen versterken. Hoe kun je ruimtelijke plannen zo inrichten dat ze niet alleen voldoen aan de huidige eisen, maar ook flexibel en weerbaar zijn tegen toekomstige klimaatuitdagingen? Alle betrokken deskundigen beseffen dat een goede afstemming tussen enerzijds water, droogte en hitte en anderzijds ruimte essentieel is voor de leefbaarheid en vitaliteit van gebieden nu en in de toekomst. Het effect van voortgaande verstedelijking, met als gevolg verdichting en verharding, op de leefbaarheid en vitaliteit van steden en dorpen is minstens zo sterk als de invloed van veranderingen in het klimaat. Denk daarbij aan piekbuien, maar ook langere perioden van droogte en andere veranderingen. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, is een integrale en toekomstgerichte aanpak nodig die ruimtelijke ordening en klimaatadaptatie combineert. Inhoud en resultaat In deze tweedaagse cursus Klimaatbestendige ruimtelijke inrichting leer je hoe je de bestaande stad en gebiedsontwikkelingen klimaatadaptief kan inrichten. Je verdiept je in vragen zoals: hoe klimaatbestendig moet een ontwikkeling worden, hoe kan je dat bereiken en hoeveel gaat dat kosten? Welke klimaatonderzoeken kan je zelf uitvoeren, hoe ken je een klimaatlabel toe aan een omgeving en hoe kom je tot de juiste klimaatbouwstenen voor de openbare ruimte? Je past de geleerde theorie telkens toe op casuslocaties, zodat je er ook zelf praktisch mee aan de slag kunt gaan. In deze cursus leer je hoe je vanaf het prille begin tot aan de realisatie van een ruimtelijk plan kunt zorgen dat op een kansgerichte wijze met klimaataspecten wordt omgegaan. Ook kijken we naar de toepassing van het klimaatkookboek, waarin stap voor stap wordt uiteengezet hoe je van analyse tot de juiste klimaatingrepen komt. De volgende vragen komen verder aan bod: Bij wat voor een inrichtings- en ontwikkelingsvraagstukken komen welke klimaatthema’s aan de orde? Hoe breng je vakkennis in of hoe ga je om met specialistische kennis in een complex en dynamisch proces dat ruimtelijke ontwikkeling heet? Doelgroep De cursus is bedoeld voor (beleids)medewerkers ruimte, water, groen en gezondheid van gemeenten, waterschappen en provincies. Daarnaast is de cursus geschikt voor ontwerpers die klimaatadaptatie goed in hun ontwerpen willen verwerken. Verder voor medewerkers van adviesbureaus en andere organisaties belast met ruimtelijk ontwerp, inrichting en klimaat. Programma Dag 1: Klimaatadaptatie in de stad  Cees-Anton van del Dool, Nelen & Schuurmans Inleiding, kennismaking en invetarisatie vragen en verwachtingen Specifieke vragen bij de deelnemers? Ruimtelijke ontwikkeling en klimaatadaptatie Wat is de invloed van wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen op de stad? Hoe klimaatbestendig wil je het hebben? Ambities en eisen Wie gaat wat doen? Rollen van verantwoordelijkheden Workshop 1: Opstellen klimaatlabels Steenbergen Op basis van een concrete gebiedsopgave in een buurt in bestaand bebouwd gebied voeren deelnemers een gebiedsverkenning en actoranalyse uit. De analyseresultaten worden vertaald naar sterkten en zwakten van het gebied. Kansen en bedreigingen voor het gebied worden in beeld gebracht. Wateropgaven en stadshitte in relatie tot leefbaarheid staan centraal in de analyses. (Ruimtelijke analyse, interpreteren achtergrondinfo, Opstellen klimaatlabels, bepalen ambitie) Aan de slag in de praktijk Hoe zorgen we ervoor dat klimaatadaptatie meegenomen wordt? Beleidsinstrumenten en juridische verankering Wat kan je in de praktijk doen? Praktijkvoorbeelden en werking van veelgekozen maatregelen Wat kosten klimaatadaptieve maatregelen? Wat ga je eerst doen? Prioritering Workshop 2: Uitwerking klimaatstrategie Steenbergen Op basis van de klimaatlabels stellen we een strategie op. Welke instrumenten zetten we in, wat voor maatregelen kiezen we en hoe worden deze gefinancierd?   Dag 2: Klimaatbestendig ontwerpen Dirk Verhagen, Urban Synergy  Inleiding, kennismaking en invetarisatie vragen en verwachtingen Terugkoppeling van dag 1 Praktijkvoorbeelden Waar loop je als ontwerper tegenaan als het gaat om een klimaatbestendige inrichting? Wat betekent dit voor de samenwerking tussen klimaatdeskundigen en ruimtelijke ontwerpers? Presentatie van praktijkvoorbeelden Hoe richt je je participatietraject in, inclusief lokale stakeholders op laagdrempelige manier inspireren voor klimaatbestendig inrichten van eigen leefomgeving? Ontwerpen aan de hand van het klimaatkookboek Hoe kan je aan de hand van het klimaatkookboek een quickscan uitvoeren naar hitte, droogte, wateroverlast en ecologie? Hoe interpreteer je deze informatie en hoe stel je een klimaatlabel en ambitie voor een deelgebied op? Hoe kom je uit bij de juiste klimaatlabels Workshop 3: vervolg workshop 1 Dirk en Cees-Anton Hoe kom je van een quickscan voor een gebied, opstellen van een klimaatlabel tot de juiste klimaatbouwstenen? Welke meekoppelkansen zijn er? Aan de slag met casuslocatie. Presentatie uitwerking casus Dirk en Cees-Anton Presentatie en feedback op analyses en ontwerpvoorstellen   Evaluatie en afsluiting van de dagen Materiaal Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal Toegang tot de gehele digitale kennisbank PONT | Klimaat tot een maand na de cursus Hiermee krijg je toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom de cursus. Zo kun je voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp. Verder krijg je met PONT | Klimaat gratis toegang tot dossiers, digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.
€1.395
Klassikaal
8 dagen

Basiscursus Luchtkwaliteit

Utrecht ma 9 nov. 2026
Fijnstof en NOx centraal Omgevingswet en Schone Lucht Akkoord Inzicht in aanpak gemeentelijk luchtkwaliteitsbeleid Gezondheidseffecten, modelering, regelgeving en maatregelen        Inhoud Inleiding Luchtkwaliteit staat volop in de belangstelling. Ondanks dat de luchtkwaliteit verbetert, laten wetenschappelijke inzichten zien dat luchtverontreiniging tot de top drie van ziekteveroorzakers in Nederland behoort. In 2030 worden nieuwe strengere luchtkwaliteitseisen vanuit de EU van kracht. Niet vreemd dus dat steeds meer steden milieuzones instellen, gemeenten werken aan vermindering van houtstook en omgevingsdiensten strengere emissie-eisen stellen aan de industrie. Inhoud en resultaat De meeste steden voldoen inmiddels aan de huidige Europese normen voor luchtkwaliteit. Maar verkenningen laten zien dat het allerminst vanzelfsprekend is om ook aan de strengere EU-luchtkwaliteitseisen voor 2030 te voldoen. Onze gezondheid is gebaat bij een verdere verbetering van de luchtkwaliteit. Maar de problematiek rond luchtverontreiniging behelst meer dan alleen verkeer in stedelijke gebieden. Luchtverontreiniging kan veel verschillende bronnen hebben en houdt zich niet aan landsgrenzen. De effecten zijn merkbaar op gezondheid, milieu en natuur. In deze basiscursus schakelen we van ‘normdenken’ over naar ‘kwaliteitsdenken’ over luchtkwaliteit. Je krijgt inzicht in de gezondheidseffecten van luchtvervuiling, vooral door fijnstof en stikstofoxiden. We verdiepen ons in de wet- en regelgeving van luchtkwaliteit: hoe moet je daar als gemeente of provincie mee omgaan? Je krijgt antwoord op vragen als: Waarom is fijnstof zo’n probleem? Wat zijn de belangrijkste bronnen van luchtverontreiniging en wat is daar aan te doen? Hoe werkt de Omgevingswet voor luchtkwaliteit? Hoe zitten luchtkwaliteitsnormen in elkaar? En wat is de invloed van internationale regelgeving? De cursus biedt een basiskennis luchtkwaliteit, en is ook heel geschikt voor degene die de basiskennis wil opfrissen en weer op de hoogte wil zijn van de laatste ontwikkelingen. Doelgroep De Basiscursus Luchtkwaliteit is bestemd voor medewerkers milieu en ruimtelijke ordening van overheden en omgevingsdiensten. Daarnaast is de cursus relevant voor medewerkers verkeer, gezondheidsdeskundigen en adviseurs. Programma Dag 1: Cursusleiding ir. B.W. (Berend) Hoekstra (TAUW) Kader luchtkwaliteit - Berend Hoekstra Positie luchtkwaliteit Wat bepaalt de luchtkwaliteit (bronnen, stoffen) Relatie met andere milieuthema’s en integrale thema’s Betrokken partijen en hun positie Wettelijk kader EU regelgeving en beleid (Richtlijnen luchtkwaliteit, RIE, zero pollution policy) NL regelgeving (Omgevingswet, Bal, Bkl) Relatie andere wet- en regelgevingen beleid (o.a. Schone Lucht Akkoord, SLA) Verplichtingen en bevoegdheden Monitoren en rapporteren luchtkwaliteit Planvorming Bevoegdheden Knelpunten in de praktijk Jurisprudentie Aanpak luchtkwaliteit- Berend Hoekstra Strategie (proactief, ontwerpend, reactief) Luchtkwaliteitsplan(Inhoud,type maatregelen, proces) Omgevingsplan Onderzoek luchtkwaliteit - Luc Verhees De problematiek Meten of rekenen Concentratie- en depositiemetingen Theorie luchtkwalteitsmodellering (NNM: Nieuw Nationaal Model) Effecten op gezondheid en kwantificering van gezondheidseffecten Rekenmodellen in Nederland (SRM1, SRM2, SRM3) Geurberekeningen (percentielberekeningen) Trends in emissies en concentratieniveaus Achtergrondconcentraties (GCN) Gebruik rekensoftware Geomilieu en kritische parameters Uitvoer van rekenmodellen en beoordeling resultaten Inzoomen op modellering industrie, gebouwinvloed en wegverkeer Dag 2: Cursusleiding: ir. W.J. (Wim) van Doorn (TAUW) Gemeentelijke luchtkwaliteitsplannen - Wim van Doorn Achtergrond van luchtkwaliteitsplannen Schone Lucht Akkord (SLA) Maatregelen per doelgroep (verkeer, industrie, houtstook, etc.) Monitoring Communicatie Organisatie  De bovenstaande theorie wordt afgewisseld met oefeningen a.d.h.v. praktijkvoorbeelden Praktijkworkshop Aan de hand van cases gaan de deelnemers zelf aan de slag met maatregelen luchtkwaliteit. Lucht en gezondheid- Dr. ir. J.J. (Jeroen) de Hartog (GGD Utrecht) Stoffen, effecten en gezondheid Relatie met onderzoeken Communicatie naar de burger                  - Krachtenveld          - Communicatie over gezondheid          - Communicatie over luchtkwaliteit              - Formuleren boodschap Normstelling relativeren? Ontwikkelingen Vragenronde en evaluatie Materiaal Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal Toegang tot de gehele digitale kennisbank Omgevingsweb Pro tot een maand na de cursus Hiermee krijgt u toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom uw cursus. Zo kunt u voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp. Verder krijgt u met Omgevingsweb Pro gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.
€1.395
Klassikaal
15 dagen

AWS Certified Cloud Practitioner Fundamentals | CLF-C02 (via e-learning)

The AWS Certified Cloud Practitioner (CLF-C02) examination is intended for individuals who have the knowledge and skills necessary to effectively demonstrate an overall understanding of the AWS Cloud, The updated training AWS Certified Cloud Practitioner Fundamentals | CLF-C02 (via e-learning) is for individuals who want to develop a fundamental understanding of the AWS Cloud, independent of any specific technical role. You will learn about AWS Cloud concepts, core AWS services, security, architecture, pricing, and support to build your AWS Cloud knowledge. This course will also help you prepare for the AWS Certified Cloud Practitioner exam. Course Outcome: summarize the working definition of AWS; differentiate between on-premises, hybrid-cloud, and all-in cloud models; describe the basic global infrastructure of the AWS Cloud; explain the six main benefits of the AWS Cloud; describe and provide an example of the core AWS services, including compute, network, database, and storage services; identify an appropriate solution using AWS Cloud services for various use cases; describe the AWS Well-Architected Framework; explain the AWS Shared Responsibility Model; describe the core security services within the AWS Cloud; describe the basics of AWS Cloud migration; articulate the financial benefits of the AWS Cloud for your organization’s cost management; define the core billing, acco
€395
E-Learning
max 8
1 jaar