Opleiding: Basiscursus Ruimtelijk Ordeningsrecht

  • Meester het nieuwe instrumentarium van de Omgevingswet in slechts drie intensieve dagen.
  • Focus op ETFAL, de cruciale vervanger van ‘goede ruimtelijke ordening’.
  • Praktijkgerichte aanpak met actuele jurisprudentie en interactieve casussen.
  • Begeleiding door vier topexperts uit de advocatuur en de overheid.
  • Inclusief toegang tot de uitgebreide digitale kennisbank van PONT | Omgeving.

 

Inhoud

Inleiding 

De ruimte in Nederland is schaars en belangen tussen wonen, natuur en economie botsen regelmatig. Daarom is een grondige kennis van het nieuwe ordeningsrecht en de Omgevingswet onmisbaar. Deze cursus is ontwikkeld om je stap voor stap wegwijs te maken in de belangrijkste veranderingen binnen het nieuwe stelsel.

Ten eerste verkennen we het nieuwe planningsstelsel en de rollen van Rijk, provincie en gemeente. Vervolgens ontdek je hoe de geest van de wet vraagt om integrale oplossingen en meer bestuurlijke afwegingsruimte. Daarnaast besteden we uitgebreid aandacht aan de technische kant van bouwen en de cruciale ‘knip’ in vergunningverlening. Ook leer je hoe je omgaat met bijzondere regelingen zoals kostenverhaal en nadeelcompensatie. Kortom: je legt een stevig fundament om met vertrouwen te werken aan ruimtelijke vraagstukken binnen de fysieke leefomgeving.

Inhoud en resultaat

Tijdens deze interactieve cursusdagen doorloop je de volledige cyclus van ruimtelijke besluitvorming. Theorie en praktijk worden continu afgewisseld, zodat je direct inzicht krijgt in de toepasbaarheid van het instrumentarium. Omdat verschillende experts doceren, krijg je zowel de strategische beleidskant als de juridische consequenties van instrumenten zoals het omgevingsplan en de Bopa helder in beeld.

Je leert niet alleen hoe je een plan opstelt, maar ook hoe je de uitvoerbaarheid borgt binnen het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Daarnaast verdiepen we ons in de overstap naar uitnodigingsplanologie, waarbij participatie een centrale rol speelt.

Na afloop kun je:

  • Het volledige RO-instrumentarium strategisch inzetten voor gebiedsontwikkeling.
  • Complexe procedures rondom het omgevingsplan en de BOPA succesvol doorlopen.
  • Rechtmatige besluiten nemen over kostenverhaal, voorkeursrecht en nadeelcompensatie.

Tijdens de cursus heb je toegang tot de kennisbank van PONT | Omgeving. Hier vind je relevante wetgeving, jurisprudentie, boeken en aanvullende achtergrondinformatie. Je ontvangt hiervoor een aparte inlogcode, zodat je de kennisbank kunt gebruiken voor verdieping en praktijkvragen.

Doelgroep

Deze cursus is primair bedoeld voor:

  • Beleidsmedewerkers Ruimtelijke Ordening (RO) en VTH.
  • Juristen en projectleiders werkzaam bij gemeenten, provincies, waterschappen en omgevingsdiensten.
  • Medewerkers werkzaam binnen grondbeleid, milieu, bouwen en wonen, economie of verkeer & vervoer.

Daarnaast is deze cursus relevant voor advocaten, adviseurs, projectontwikkelaars en medewerkers van woningcorporaties die professioneel te maken hebben met ruimtelijke procedures onder de Omgevingswet.

Programma

Dag 1: Inleiding en het instrumentarium van Rijk, provincie en gemeente

Ochtend – Docent: Robert Wannink

  • Overzicht ruimtelijk planningsstelsel en de relatie met de Awb.
  • Kernbegrippen van de Omgevingswet en de structuur van het bestuursrecht.
  • Rijksbeleid: de betekenis van de NOVI en rijksnota’s voor de praktijk.
  • Juridische rijksinstrumenten: het projectbesluit en de coördinatieregeling.

Middag – Docenten: Rens van den Berg & Robert Wannink

  • De provincie als middenbestuur: sturingsmogelijkheden en het Huis van Thorbecke.
  • Provinciale instrumenten: omgevingsverordening en instructiebesluiten.
  • Introductie van het gemeentelijk instrumentarium: het omgevingsplan.
  • De geest van de wet: van sectorale naar integrale afwegingen.

Dag 2: Omgevingsplan, procedures en bijzondere regelingen

Ochtend – Docent: Robert Wannink

  • Procedures en flexibiliteit: van inspraakmogelijkheden tot vaststelling.
  • Thema’s in het omgevingsplan: onderzoekslast, bouw- en gebruiksvoorschriften.
  • Milieu, natuur en water: integratie van thema’s in het plan.
  • Werken met open normen en de betekenis van de ‘bruidsschat’.

Middag – Docent: Jurgen Vermeulen

  • Kostenverhaal en financiële bijdragen: publiekrechtelijke en contractuele kaders.
  • Het gemeentelijk voorkeursrecht en de nieuwe regels voor onteigening.
  • Nadeelcompensatie: overgangsrecht, maatschappelijk risico en voorzienbaarheid.
  • Bespreking van actuele jurisprudentie en praktijkvoorbeelden uit de gebiedsontwikkeling.

Dag 3: Bouwen onder de Omgevingswet

Ochtend – Docent: Janike Haakmeester

  • Inleiding bouwen: de technische bouwactiviteit versus de omgevingsplanactiviteit.
  • De ‘knip’: weigeringsgronden en de verschillende voorbereidingsprocedures.
  • Kwalificatie van bouwwerken en regels voor vergunningvrij bouwen.
  • Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb): wat verandert er voor de gemeente?

Middag – Docent: Janike Haakmeester

  • Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa): reikwijdte en toepassing.
  • Inhoudelijke toetsing: werken met het ETFAL-kader en instructieregels.
  • Participatie in de praktijk: wanneer verplicht en hoe organiseer je dit?
  • Integrale praktijkcasus: van aanvraag tot rechtsbescherming en handhaving.

Materiaal

  • Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal
  • Toegang tot de gehele digitale kennisbank van PONT | Omgeving  tot een maand na de cursus 

Hiermee krijgt u toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom uw cursus. Zo kunt u voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp.

Verder krijgt u met PONT | Omgeving gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.

Meer...
€1.895
ex. BTW
Aangeboden door
Berghauser Pont Academy
Onderwerp
Omgevingswet
Niveau
Duur
13 dagen
Looptijd
15 dagen
Taal
nl
Type product
cursus
Lesvorm
Klassikaal
Tijdstip
Overdag
Tijden en locaties
Utrecht
do 29 okt. 2026