De Top 5 Columns

1. Kettingzaag management
   Nietsontziend hakken met de botte bijl van Elon Musk: werkt het?
   Gyuri George Vergouw
2. Disfunctionele empathie verzwakt leider
   Van begrip naar begrenzing
   Sybren van der Schaar
3. Hoe maak je dingen simpel? Tien mogelijkheden!
   Wie eenmaal begint, wil nooit meer terug.
   Wiko
4. Waarom is het zo moeilijk om leiders te vinden die deugen?
   Bewustwording is de eerste stap naar verandering
   Murielle Hermsen-Facon
5. De onmisbare kunst van tegenspraak
   Hoe kritische stemmen de fundamenten van goed bestuur versterken
   Robbert Hummelink

Vraag aan de lezer

 Ziet u een trend of een onderliggend patroon in de 5 bijdragen?

Ik geef een voorzet.

Ik lees over 2 patronen: de wereld van top down sturing en aandeelhouderswaarde en de wereld van de menselijke maat, moreel kompas, verbinding en sturen op verantwoordelijkheid.

Het Angelsaksische model raakt weer in zwang. Soms nog heimelijk zoals de organisaties die hun programma's over diversiteit, inclusie en duurzaamheid met stille trom op een lager pitje zetten. Soms heel openlijk: "Aan dat woke gedoe hebben we niets!". De ketting zaag wordt niet ingezet maar de boodschap is duidelijk. Het Angelsaksische model is weer terug. 

Anderen neigen tot een patroon van menselijke maat en verbinding maar de krachten van topdown-sturing, werkdruk en prestatie druk blijken volhardend. Bedrijven die MVO en duurzaamheid betrachten staan onder druk van concurrenten die zich daar niet aan houden en goedkoper kunnen produceren. En wat als lucratieve contracten door omkoping verkregen kunnen worden? Daar gaat dan de ene order na de andere. Hierover moraliseren is gemakkelijk maar je bedrijf kapot laten gaan valt niet mee.

Het Angelsaksische model is gericht op controle, voorspelbaarheid en uniformiteit. Dit zie je terug in het werken met protocollen, KPI’s, audits en prestatiecontracten. Medewerkers hebben weinig autonomie en werken volgens vaste richtlijnen. Het gevolg is een organisatie die steeds meer regels opstapelt en steeds verder af komt te staan van de werkelijkheid. Maar kennelijk veel toezichthouders een veilig gevoel geven.

De Rijnlandse aanpak daarentegen legt de nadruk op vakmanschap, vertrouwen en maatwerk. De mens en zijn/haar context staan centraal, niet de regels. Medewerkers in de voorste linie krijgen de ruimte om zelfstandig beslissingen te nemen, omdat zij het beste zicht hebben op de situatie ter plekke.

Systemen piepen en kraken onder de druk van personeelstekort, maatschappelijke onrust, politiek gezwalk, complexe besluitvorming en technologische versnelling. En wat doen we? We vergaderen harder, sturen strakker, controleren meer. We proberen orde te scheppen in een wereld die fundamenteel onzeker is.

De Rijnlandse aanpak daarentegen legt de nadruk op vakmanschap, vertrouwen en maatwerk. De mens en zijn/haar context staan centraal, niet de regels. Medewerkers in de voorste linie krijgen de ruimte om zelfstandig beslissingen te nemen, omdat zij het beste zicht hebben op de situatie ter plekke.

Auteur Prof. dr. Willem Mastenbroek, hoofdredactie ManagementSite

De top coverstories  van 2025 volgen binnenkort.