Feenstra, de grootste thuisinstallateur van Nederland, gooit de handdoek in de ring. Geen nieuwe klanten meer in de Amsterdamse binnenstad. Te druk, te onbereikbaar, te onzeker. Parkeren lukt nauwelijks, omrijroutes stapelen zich op, en een monteur die tien minuten loopt met een zware cv-ketel op zijn rug past niet in het plaatje van een autoluwe stad.

Het is een logisch besluit van Feenstra, dat kampt met personeelsschaarste. En het is een serieuze waarschuwing voor elke gemeente die denkt dat de bereikbaarheid van de stad vanzelf goed komt.

Want laten we eerlijk zijn: de monteur is de onzichtbare ruggengraat van het stedelijk wonen en werken. Hij komt als het koud is en de verwarming het begeeft en installeert duurzame warmtepompen. Zijn er als de waterleiding op zaterdagnacht springt of het riool vol loopt. En hij zorgt voor een schone tap in de kroeg. Zonder servicemonteurs is een stad geen stad meer, maar een mooi decor met bevroren bewoners en ondernemers.

De Nederlandse installatiebranche heeft 190.000 werknemers, een omzet van 33 miljard euro, 13.200 monteurs zijn dagelijks onderweg. Jaarlijks leggen zij in Nederland 11 miljoen bezoeken af aan woningen en bedrijven. Dat is een stedelijke infrastructuur op wielen.

Gas op elektrisch

Dat is het goede nieuws. Elektrische busjes, slimme planningssoftware, artificial intelligence, predictive maintenance, remote diagnosis via sensoren. Koplopers investeren, innoveren en passen zich aan. Transportkosten zijn slechts 5 procent van de totale bedrijfskosten, arbeidskosten zijn 82 procent. De echte winst zit dus niet in goedkopere brandstof, maar in slimmere monteurs die vaker in één bezoek het probleem oplossen, minder rijden, beter plannen en op afstand monitoren. 

Maar er is een grens aan wat bedrijven zelf kunnen regelen. Feenstra heeft tuktuks geprobeerd, bakfietsen, elektrische miniautootjes. Het werkte niet. Niet omdat de branche lui is, maar omdat de gemeente de spelregels te snel, te onvoorspelbaar en te onsamengehangend aanpast. Een monteur die niet weet of hij morgen nog bij zijn klant mag parkeren, kan geen duurzaam bedrijfsmodel opbouwen.

Wat moeten gemeenten dan wel regelen?

Allereerst: laad- en losplekken die er ook echt zijn. Niet op papier, maar in de straat, op logische plekken, op veilige afstand van de voordeur. Een monteur met een warmtepomp van 80 kilo heeft geen boodschap aan een losplaats op 400 meter afstand.

Ten tweede: heldere, stabiele regels. Geen jaarlijkse verrassingen over nieuwe zones, nieuwe ontheffingen of nieuwe verboden. Bedrijven investeren voor vijf tot tien jaar vooruit. Beleid dat elke twee jaar wordt gekanteld, maakt investeren onmogelijk.

Ten derde: privileges voor schone voertuigen met aantoonbaar maatschappelijk nut. Een elektrische bestelbus van een servicebedrijf verdient andere toegangsregels dan een dieselbus vol toeristische bagage. Intelligente toegangspoorten kunnen dat onderscheid prima maken.

Ten vierde: een loket. Nu wemelt het van ontheffingen, vergunningen en loketten die elk hun eigen logica volgen. Dat kost tijd die monteurs niet hebben.

En ten vijfde, misschien wel het belangrijkste: betrek vervoerders en servicebedrijven vroegtijdig bij wegwerkzaamheden en verkeersplannen. Ze kennen de stad van binnenuit. Hun praktijkkennis is gratis advies dat gemeenten zelden benutten.

Doelgroepenbeleid bij mobiliteit

Verkeerswethouder Moeskops zei na het nieuws over Feenstra dat er "echt wel voldoende aanbod" overblijft. Dat is de verkeerde reactie. Niet omdat zij misschien ongelijk heeft over de markt, maar omdat het de illusie wekt dat dit een tijdelijk ongemak is. Het is een structureel signaal dat de bereikbaarheid van essentiële diensten systematisch ondergesneeuwd raakt door de generieke autoluwe doelen. Maak keuzes over wie straks nog welkom is in de binnenstad!

Autoluw en bereikbaar. Dat zijn geen tegenpolen. Maar het vereist beleid dat verder kijkt dan alleen naar de fietsstraten. Wie kiest voor een leefbare, betaalbare en vitale binnenstad, kiest ook voor de monteur die er gewoon bij kan komen. Anders wordt het een mooie stad. Maar wel eentje met een kapotte verwarmingsketel die voorlopig niet van het gas af gaat.

Walther Ploos van Amstel.

Lees ook: Gemeenteraadsverkiezingen 2026: zonder slimme logistiek valt de binnenstad stil

Lees ook: Installatiebranche zet in op emissievrij en efficiënt werken

Lees ook: Er is niks mis met de proef met een Park + Switch hub in Amsterdam