Channels

Waarschijnlijk bestaat er geen groter zelfhulpcliché dan het advies om ‘jezelf te blijven’. Jezelf blijven is vaak een excuus om maar gewoon te blijven doen wat je altijd al deed. Columnist Richard Engelfriet vindt het een idioot advies en legt u graag uit waarom u vooral niet uzelf moet blijven.

Of u nu deelneemt aan een training projectmanagement, een seminar bezoekt over succesvol ondernemen of met een coach uw levensdoelen doorneemt, overal krijgt u de boodschap te horen dat u uzelf moet blijven. Ik heb dat altijd een raar advies gevonden: u komt ergens om aan uzelf te werken, om vervolgens te horen dat u gewoon uzelf moet blijven.

‘Jezelf blijven’ is dankzij al die gekke trainers, goeroes en coaches tegenwoordig een legitiem antwoord geworden op de vraag waarom iets niet is gelukt. Vals gezongen tijdens de halve finale van het Songfestival? De Nederlandse kandidaat Joan Franka vertelde na afloop in een interview dat ze weliswaar vals had gezongen, maar ‘gelukkig wel zichzelf was gebleven’. De lieve schat keek er nog trots bij ook. Ze stond overigens nog geen half uur ervoor met een enorme indianentooi op haar hoofd op het podium. Als iemand mij kan uitleggen wat dat te maken heeft met ‘jezelf blijven’ hou ik mij warm aanbevolen.

Bovenal vond ik het verbazingwekkend waarom je na een vals gezongen liedje niet gewoon tegen een interviewer zegt: ‘Ik heb vals gezongen en ga nu zangles nemen’ of ‘Ik heb vals gezongen vanwege de zenuwen. Ik ga op zoek naar een goede psycholoog en ga werken aan mijn zenuwen’. Dát vind ik geschiktere antwoorden dan trots zeggen dat je zo lekker jezelf bent gebleven.

Lees ook:

Authenticiteit

Het slechtste advies aller tijden

‘Blijf vooral jezelf’ is het slechtste advies aller tijden. Het impliceert dat het allemaal prima is wat je doet, en het geeft mensen een soort ‘verlaat de gevangenis zonder te betalen’-excuus als er iets misgaat. Denk aan een manager die aan zijn medewerker vraagt of hij eens een tandje bij wil zetten: ‘ja, maar ik wil wel mezelf blijven hoor’. Ik hoop niet dat de gevangenisdirecteur dit advies gaf toen hij een exitgesprek voerde met Willem Holleeder vlak voor deze uit de gevangenis werd vrijgelaten: ‘Mijnheer Holleeder, mijn belangrijkste advies voor u is dat u vooral uzelf blijft’.

Nu bent u natuurlijk geen zware crimineel. En ik begrijp best dat u zoiets als ‘authenticiteit’ leuk vindt. Zeker bij succesvolle mensen is het charmant als ze ogenschijnlijk zichzelf zijn gebleven. Denk aan van die types als Richard Branson, de CEO van Virgin. De man heeft nog altijd een woeste haarbos, draagt cowboylaarzen en spijkerbroeken. U zult hem zelden in een pak met stropdas aantreffen.

ArrayMaar wat vindt u dan van iemand die jaren op de markt heeft gewerkt in Amsterdam en daar altijd met zijn collega’s foute grappen aan het maken was? Mag die ook zichzelf blijven? En vond u het dus acceptabel dat Gordon, want daar heb ik het hier over, als jurylid in Holland’s Got Talent aan een Chinese meneer vroeg of hij ‘nummertje 39 met rijst’ ging zingen? Reken maar dat Gordon volstrekt zichzelf was. Die man maakt de hele dag dat soort grappen.

Volgens mij was de kritiek op Gordon volslagen terecht. Hij moet zich eens gaan ontwikkelen en leren dat bepaalde grappen gewoon te ver gaan. Zeker op nationale televisie. Hij moet, met andere woorden, dus niet ‘gewoon zichzelf blijven’.

Voor bedrijven geldt hetzelfde advies. Kent u De Gruyter nog? De ooit zo succesvolle kruideniersketen met het ‘snoepje van de week’ bleef ook jarenlang lekker authentiek vasthouden aan een formule die ooit succesvol was. Concurrent Albert Heijn zag dat consumentenwensen veranderden, en veranderde mee. De Gruyter is failliet en Albert Heijn springlevend.

Jezelf blijven’ is vaak een excuus om maar gewoon te blijven doen wat je altijd al deed.

Als u verder wilt komen in het leven, moet u aan uzelf werken en dus veranderen. U hoeft niet ziek te zijn om beter te worden. En daarom adviseer ik u te stoppen met dat inhoudsloze geklets over ‘dichtbij jezelf blijven’. Het maakt de zaken alleen maar nodeloos ingewikkeld en vaag. Stel uzelf liever een paar doelen waarmee u aan de slag gaat. Ik hoor liever iemand zeggen: ‘Ik wil graag een betere vader worden en meer tijd doorbrengen met mijn kinderen’ dan dat iemand zegt ‘Ik wil als vader vooral mezelf blijven’.

Kennisbank onderwerpen:

U heeft een gratis lidmaatschap

Upgrade naar een PRO-abonnement voor € 4 per maand of € 30 per jaar en ontvang:

  • onbeperkt toegang tot alle artikelen.
  • geen commerciële emails en geen reclame op de site.
  • de keuze of u wel of geen nieuwsbrief wilt ontvangen
  • het E-book: Negotiating as emotion management t.w.v. €8.00
UPGRADE NAAR PRO-ABONNEMENT >>

Kennisbank onderwerpen:

 

Reageer

Na het plaatsen kunt u uw reactie nog 30 minuten aanpassen.

Reacties

Beste Richard,

“Vooral lekker authentiek jezelf blijven” Het slechtste advies aller tijden!” Ik vind dat je het begrip “authentiek” nogal geweld aan doet. Authenticiteit mag nooit als excuus worden gebruikt om stil te blijven staan, niets te leren of je niet te ontwikkelen. Tot zover ga ik helemaal met je mee. Authentiek staat echter ook voor oorspronkelijk, echt, geloofwaardig. En wie wil dat nu niet zijn? Werken aan authenticiteit kan dus wel degelijk een prima advies zijn.

Dag Rijk,

dank voor je authentieke reactie ;-) Als ik je goed begrijp, is authenticiteit dus geen excuus, maar een advies waar iedereen het bij voorbaat mee eens is. Dat vind ik geen prima advies, maar een joekel van een open deur. Een advies is iets waar je wat aan hebt, een open deur kan iedereen zelf ook wel verzinnen.

Met authentieke groet, en blijf vooral jezelf, geloofwaardig, echt en oorspronkelijk,
Richard Engelfriet

Nou, Engelfried, ik ben trainer en coach, maar ik ben het helemaal met je eens hoor. Mijn beroepsomgeving is doordrenkt met dit soort clichés. Volg je hart is er ook zo een. En dat doen mensen dan. Ze beginnen een B&B in het buitenland, en slechts 15% redt het. 85% heeft zijn hart gevolgd en is bedrogen uitgekomen.
Ook blijkt telkens weer dat organisaties behoefte hebben aan coaches en trainers die mensen helpen om zich gedrag eigen te maken, dat ze vanuit ‘zichzelf’ niet vertonen, Kan dat? Jawel, je kunt na een goede coaching een heel eind komen. Maar laten we eerlijk wezen: niet als een coach alleen maar tegen iemand zegt dat ie zijn hart moet volgen, of zichzelf moet zijn. Heere Heeresma noemde dit het ‘Ontdek je plekje’-fenomeen. Hij werd daar in de 70’s al niet goed van.
Tenslotte: wat is het verschil tussen narcisme en ‘jezelf zoeken’?

Beste Richard, je zet je nogal af tegen het advies “blijf gewoon lekker jezelf” en dat je dat vooral juist niet moet doen. In het geval van die zangeres begrijp ik het helemaal wel, want in zo’n gekkenhuis als een songfestival krijg je als eenvoudige en nog niet zo ervaren zangeres geweldig veel mensen om je heen die tegen je aanpraten, over je kleding, je houding, je stem, je gebaren, hoe je niet nerveus hoeft te worden, hoe je moet omgaan met de pers, of je je wel of niet vooraf in al je concurrenten moet verdiepen etc. etc. Dat is een enorme golf van externe prikkels en invloeden die zo’n arm meisje over zich heen krijgt. Dan moet je vooral proberen terug te grijpen op de vaste waarden die je hebt, vooral als je het ook nog in de ogen van velen verprutst hebt. Dat wordt dan samengeperst in het nogal flauwe zinnetje “blijf vooral jezelf”. In andere gevallen kan ik je helemaal volgen, want er zit iets tautologisch in: blijf jezelf. Je bent gewoon jezelf, iemand anders kan je niet zijn. Ook als je je verkleedt blijf je toch die en die persoon. Die trainers die dat tegen je roepen bedoelen ook iets anders, die bedoelen: spoor je kern op en tracht die te behouden, wat ook niet zo’n domme raad is. Maar het staat wel in tegenstellingen met de activiteiten van veel goeroe-achtige trainers die je juist helemaal willen afbreken en weer opnieuw opbouwen (wat gewoon niet kan). Wel leuk stukje, om de aandacht te vestigen op de enorme gemeenplaats “blijf jezelf”

Mijn bijdrage aan een semantische discussie over het woord “authentiek”: het boek Uit het harnas! van Paulien Assink (19-5-2010) plaatst het begrip in een geheel andere, meer oorspronkelijke betekenis. De afgelopen jaren is het woord “authentiek” vooral samengevoegd met “leiderschap” door de markt doodgeknuppeld, waardoor het aan originele waarde sterk heeft ingeboet.
Met de strekking van de column, nl. het aan de kaak stellen van pure luiheid onder het mom van authenticiteit i.c.m. het inmiddels zeer gangbare adagium “ik ben ik, en daar moet de rest van de wereld maar rekening mee houden”, ben ik het helemaal eens!

Authenticiteit kan alleen maar functioneren in samenhang met respect voor anderen en je eigen integriteit en vormt een soort drie-eenheid. Als je door je authentiek handelen dus anderen beledigd (Gordon voorbeeld) of bewust beschadigd, dan kan authentiek gedrag dus hier niet door de beugel.

Authenticiteit staat ook soms op gespannen voet met het vermogen om zich te ontwikkelen. Zolang echter je eigen integriteit en respect niet in het gedrang komen bij het aanleren van nieuw gedrag/afleren van oud gedrag dan is het wel degelijk mogelijk om je authenticiteit aan te passen. Het is zelfs een sterk punt als je de flexibiliteit hebt om je te ontwikkelen zonder je eigen integriteit en het respect naar anderen te verliezen.

Kortom als je authentieke gedrag je respect, integriteit of je ontwikkeling in de weg staat dan werkt deze belemmerend en moet je jezelf afvragen of je hier niet wat aan moet doen.

Beslissingen zoals het ‘spontaan beginnen van een B&B in het buitenland’ worden vaak onder het mom van het volgen van de eigen authenticiteit gedaan. Dit is echter een drogredenering; dit soort beslissingen neem je als het financieel verstandig is, als je het (samen) een verbetering van je leefomstandigheden vindt of omdat je denkt iets nieuws te leren. Alleen als er minstens 2 van de drie voorwaarden gelden dan is het zinnig om zo’n beslissing te nemen. Anders wordt het al snel jezelf voor de gek houden.

Uit het artikel begrijp ik dat de auteur stelt:
1-iedereen die ervoor pleit om jezelf te zijn is gek
2-de auteur is degene die dit verder zonder deugdelijke onderbouwing kan bepalen, zoals hij ook degene is die bepaalt wat je moet zeggen als je vals zingt
3-de lezer van dit stuk is te vergelijken met Holleeder (waarom wordt dit voorbeeld anders gebruikt?), onduidelijk is waarom
4-dat jezelf zijn kan botsen met fatsoensnormen (Gordon) en zakelijk succes (De Gruyter) betekent dat je er maar nooit aan moet beginnen.

Ik denk dat je anders voordoen dan je bent ook in strijd kan zijn met fatsoen en ook met zakelijk succes. Het eerste zien we bij FIFA (miljoenenschade) en het laatste bij VW (miljardenschade).

Ik ben een beetje ironisch in mijn reactie, ik probeer niet sarcastisch te zijn want in iedere opvatting kan een les zitten en die wil ik niet missen. Daarom hoop ik dat we de discussie over dit stuk met zo min mogelijk sarcasme kunnen voeren.

Beste Richard,

twee jaar geleden schreef ik dit stukje over authenticiteit; om andere redenen dan jij geef ik aan dat authenticiteit zich ook nog tegen je kan keren. http://www.1minutemanager.nl/bestuur-strategie/authenticiteit-leren-onzin/

NB ik moet altijd aan de positivo’s (Koot en Bie) denken, ‘ Zoek jezelf, broeder’ als weer eens iemand begint over authenticiteit of ‘ ik ben een mensenmens’.

hartelijke groet, Gyuri

[…] om hun bewijs hier te overleggen. Leg me dan trouwens ook direct even uit hoe ik dat combineer met mezelf blijven. Want ook dat is me nog altijd een […]

Toon alle 9 reacties
x
x