Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat presenteert een nieuwe Beleidsagenda Goederenvervoer 2026–2030, waarin de overheid voor het eerst nadrukkelijk leveringszekerheid positioneert als primair beleidsdoel voor het goederenvervoer in Nederland. De agenda vloeit voort uit het kabinetsprogramma en de eerdere mobiliteitsvisie.

Van mobiliteit naar bereikbaarheid

De kern van de agenda is een strategische verschuiving: niet de verplaatsing van goederen staat centraal, maar de functionele bereikbaarheid van bedrijven, ketens en essentiële voorzieningen. Leveringszekerheid wordt daarbij gezien als randvoorwaarde voor economische stabiliteit en maatschappelijk welzijn; van consumentenproducten tot medicijnen en grondstoffen.

De beleidslijn speelt nadrukkelijk in op drie structurele transities:

1. Energietransitie: toename van het vervoer van waterstof en biofuels ten koste van fossiele stromen.

2. Circulaire economie: meer retour- en recyclinglogistiek, substitutie van afval door herwonnen grondstoffen.

3. Verduurzaming van modaliteiten: elektrificatie, digitalisering en verplaatsing naar spoor, binnenvaart en pijpleidingen.

Vier prioriteiten

De agenda kent vier inhoudelijke prioriteiten:

1. Multimodaal
Met modal shift-subsidies, investeringen in multimodale knooppunten en focus op de corridors Oost, Zuidoost en Zuid, wil het ministerie meer volumes naar spoor en binnenvaart trekken. Het TEN-T-netwerk fungeert hierbij als anker.

2. Veerkracht
Veerkracht betreft robuuste ketens met contingency-planning voor verstoringen; gepland (onderhoud) en ongepland (overstromingen, geopolitiek). Militaire mobiliteit wordt expliciet meegenomen.

3. Digitaal
Data-uitwisseling wordt ingericht volgens principes van een Basis Data Infrastructuur. Borging van resultaten uit het Groeifonds-programma Digitale Infrastructuur Logistiek is voorzien na 2026.

4. Duurzaam en leefbaar
Elektrificatie van systemen, veiligheid en beperking van hinder langs infrastructuur krijgen prioriteit.

De agenda koppelt deze prioriteiten aan drie transversale actiepunten: ketensamenwerking (vooral rond havenbereikbaarheid en containerstromen), wegnemen van belemmeringen in wet- en regelgeving, gebiedsgerichte corridorontwikkeling met realisatiepacten rond knooppunten.

Voor 2026–2028 wordt €79 miljoen gereserveerd, waarvan €30 miljoen voor emplacement Kijfhoek. Verder worden middelen ingezet voor modal shift, digitalisering en corridorpacten. Daarnaast komt €43 miljoen beschikbaar voor truckparkings.

Duurzaam en leefbaar

Goederenvervoer veroorzaakt geluid, trillingen, luchtverontreiniging, CO₂-emissies en veiligheidsrisico’s, vooral nabij havens, terminals en corridors. Deze effecten moeten worden teruggebracht om het systeem in balans te brengen met brede welvaart. Tegelijkertijd zal de vraag naar goederenvervoer groeien door bevolkingsgroei, energie- en circulaire transities, waardoor de opgave complexer wordt.

De agenda volgt bestaande Europese kaders (o.a. Greening Freight Package) en zet beleidsmatig in op drie sporen: minder vervoer, modal shift naar schonere modaliteiten en verduurzaming van modaliteiten. Elektrificatie wordt gezien als voorkeursroute vanwege energie-efficiëntie; waterstof geldt als alternatief waar batterijtechniek tekortschiet, biobrandstoffen als transitieoplossing.

Concrete instrumenten zijn onder meer de vrachtwagenheffing (vanaf medio 2026), zero emissie-zones voor stadslogistiek, uitbreiding van laadinfrastructuur en stimulering van modal shift via spoor en binnenvaart. Daarnaast richt beleid zich op het verankeren van goederenvervoer in ruimtelijke ordening (zoals Nota Ruimte) en internationale afspraken (IMO/ICAO) om negatieve impact te beperken en veiligheid te borgen. Verduurzaming wordt een systeemopgave waarin emissiereductie, leefkwaliteit, ruimtelijke keuzes en modaliteitskeuzes integraal benaderd moeten worden binnen een groeiende goederenstroom.

Impact voor de sector

Voor logistiek betekent dit een beleidskader waarin:

• multimodaliteit geen wens maar strategie wordt

• digitalisering systeemkritisch wordt

• corridors en knooppunten ruimtelijk-economisch benaderd worden

• leveringszekerheid maatgevend wordt voor investeringen en governance

Voor professionals in weg-, spoor-, zee- en binnenvaartlogistiek is de boodschap helder: de modal shift en digitalisering worden structureel en systeemgedreven en Nederland kiest voor een functionele logistiek waarin bereikbaarheid en veerkracht leidend zijn.

Bron: Ministerie IenW