Alle Lidl-filialen in Nederland worden vanaf 2027 bevoorraad met elektrische vrachtwagens, heeft de supermarktketen donderdagmiddag bekendgemaakt. Lidl Nederland zegt de eerste retailer ter wereld te zijn die op deze schaal volledig overstapt op elektrische winkelbevoorrading. De supermarktketen sprak in 2023 uit dat ze in 2030 alle vrachtwagens elektrisch wil hebben. Die deadline wordt nu dus vervroegd naar 2027. 

‘We halen die deadline zeker, anders zouden we hem niet aankondigen’, zegt Albrecht de Glee, hoofd logistiek van Lidl, in ND. ‘In 2027 rijden we met 180 elektrische vrachtwagens. Het zijn er nu ongeveer negentig. De andere vrachtwagens rijden nu nog op biodiesel.’ Lidl Nederland ontwijkt netcongestie doordat de stroomverzwaring van alle zes distributiecentra tijdig is aangevraagd. De distributiecentra hebben zonnepanelen en twaalf laadpalen per locatie; ruim voldoende capaciteit. In de daluren verhuren ze de overtollige laadcapaciteit aan derden, waaronder bouwverkeer en concurrenten.

Albert Heijn heeft onlangs op het Landelijk Distributiecentrum (LDC) in Geldermalsen een nieuw laadplein voor elektrische vrachtwagens in gebruik genomen. Met tien snellaadpunten met een laadsnelheid tot 560 kW zet de supermarktketen een belangrijke stap in de verdere verduurzaming van haar logistieke netwerk in Nederland. De supermarktsector is in Nederland koploper met de elektrificatie van de bevoorrading,

Supermarkten in Nederland

Met meer dan 6.000 winkels en een zevende deel van het totale winkeloppervlak in Nederland hebben supermarkten een groot aandeel in de retailsector en de stadslogistiek die daaruit voortvloeit. Binnen dit segment bedienen slechts vijf spelers 80% van de markt. Dagelijks ontvangen supermarkten minimaal 3 tot 4 leveringen, waarbij ze 4 verschillende productcategorieën kunnen onderscheiden: droge kruidenierswaren, vers, diepvries en brood. Er rijden dagelijks zo'n 3.000 vrachtwagens naar de winkels.

Wie in Nederland een elektrische vrachtwagen op de snelweg ziet, rijdt vrijwel zeker voor een supermarkt. Albert Heijn, Lidl, Jumbo, SPAR en Hoogvliet lopen (samen met hun vervoerders) aantoonbaar voor op andere sectoren bij de elektrificering van zware vrachtwagens. Dat is geen toeval. De structuur van de supermarktlogistiek maakt elektrificatie technisch en financieel gezien eerder haalbaar dan in andere branches.

Voorspelbare routes en vaste depots

Supermarktvrachtwagens rijden elke dag dezelfde routes. Vanuit een distributiecentrum naar een vaste reeks winkels en 's avonds terug. De regelmaat maakt het goed inplannen van de actieradius van elektrische trucks mogelijk. De befaamde "range-anxiety" is in deze sector nauwelijks relevant. Bovendien staan de voertuigen dagelijks terug op het eigen depot, waar ze 's nachts kunnen worden opgeladen (naast overdag bijladen).

Supermarktketens investeren daarvoor in eigen laadpleinen bij hun distributiecentra, waarmee ze zich onafhankelijk maken van het nog beperkte publieke laadnetwerk voor zware vrachtwagens en de greep op de energiekosten behouden.

Schaalgrootte en lange contracten

Supermarktketens zijn grote, kapitaalkrachtige organisaties. Ze schrijven meerjarige transportcontracten uit en geven hun vervoerders daarmee de financiële zekerheid die nodig is om te investeren in elektrische trucks: voertuigen die twee tot drie keer zo duur zijn als een vergelijkbare dieseltruck. Kleine verladers of vervoerders missen die hefboom. De vervoerders rijden van 140.000 tot meer dan 200.000 kilometer per jaar. Dan loont elektrificatie sneller.

Consumentendruk en merkimago

De levensmiddelensector is bijzonder gevoelig voor de publieke opinie. Consumenten doen dagelijks boodschappen en zijn zich bewust van de duurzaamheidsprestaties van hun supermarkt. Onderzoek laat zien dat klanten in deze sector actief aandringen op verduurzaming en bereid zijn daarvoor iets meer te betalen. Een elektrische vrachtwagen voor de winkel is een rijdend communicatiemiddel.

Stedelijke zero-emissiezones als duwtje in de rug

Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag hebben al uitgebreide ZE-zones waar alleen emissievrije voertuigen mogen rijden. Supermarkten konden simpelweg niet afwachten: wie na 2030 nog met een dieseltruck een Amsterdamse supermarkt binnen de ring wil bevoorraden, staat buiten de deur. Die regeldruk heeft de transitie versneld.

Transport als klimaatmaatregel

Grote supermarktketens produceren zelf weinig directe emissies (naar schatting valt 93% van hun CO₂-uitstoot buiten hun eigen bedrijfsvoering in scope 3). Transport is goed voor ongeveer 19% van de emissies van de sector. Juist omdat er weinig andere knoppen zijn om aan te draaien, is transport een van de weinige plekken waar een supermarkt zelf snel en zichtbaar meters kan maken richting de klimaatdoelen.

Wie loopt voorop? Een vergelijking van Nederlandse supermarktketens

Albert Heijn: operationele koploper

Albert Heijn is de meest gevorderde speler. Met circa 180 elektrische vrachtwagens, meer dan 250 elektrische bezorgbussen en een netwerk van meer dan 270 laadpunten, verdeeld over tien laadpleinen, noemt de keten zichzelf de grootste elektrische vervoerder onder Nederlandse retailers, en dat lijkt terecht.

Bijzonder is dat Albert Heijn niet alleen vrachtwagens inzet, maar ook zwaar investeert in energie-infrastructuur. In Pijnacker staan 21 snelladers van 350 kW. In Geldermalsen opende in mei 2026 een nieuw laadplein met tien snellaadpunten tot 560 kW, deels voorbereid op Megawatt Charging (tot 1,2 MW) waarmee elektrisch laden voor zwaar transport steeds dichter bij de efficiëntie van tanken komt. In Zaandam experimenteert Albert Heijn met cable pooling om netcongestie te omzeilen.

Operationeel is zo'n 25% van alle ritten inmiddels elektrisch. Dagelijks worden bijna 400 winkels elektrisch bevoorraad. In Amsterdam rijden al zo'n 50 elektrische trucks van partner Simon Loos, goed voor circa 2.000 elektrische winkelbeleveringen per week.

Een strategisch opvallende keuze: Albert Heijn concentreert het transport in de toekomst bij vier vaste vervoerders, teruggebracht van meer dan 25. Elektrificering vereist intensieve samenwerking over routes, laadplanning en investeringen. Dat doe je niet met 20 wisselende partijen.

De doelstelling voor volledig emissievrij transport in de eigen keten is 2033, met als tussendoel alle winkels in Nederland en België emissievrij te maken in 2030.

Lidl Nederland: ambitieus en snel opschalend

Lidl communiceert scherp over zijn ambities en heeft logistiek een interessant voordeel: de gemiddelde afstand tussen distributiecentrum en winkel ligt vaak onder de 50 kilometer. Elektrische trucks met een actieradius van 400 tot 500 kilometer kunnen daardoor meerdere ritten per dag uitvoeren zonder operationele beperkingen.

Sinds 1 maart 2024 rijdt al het niet-elektrische transport op bio-LNG of HVO100 als tussenstap. Dat is een bewuste keuze om emissies al te reduceren voordat de volledige elektrificering is afgerond. Via logistiek partner Simon Loos rijden inmiddels de eerste Mercedes-Benz eActros 600-trekkers voor Lidl in Nederland. Simon Loos heeft in totaal 75 van deze trucks besteld. En nu dus door naar 2027: álle winkels in Nederland volledig elektrisch bevoorraad.

Lidl opent bovendien laadpleinen bij distributiecentra voor externe vervoerders, waarmee het de bredere ketentransitie probeert te versnellen. De ambitie is om vóór 2030 volledig emissievrije winkelbevoorrading te realiseren. Lidl behoort daarmee tot de Europese koplopers, maar is operationeel nog minder ver dan Albert Heijn wat van het aandeel elektrische ritten en het aantal bediende winkels.

Jumbo: van pilot naar opschaling

Jumbo was vroeg met experimenten: in 2018 al een eerste volledig elektrische distributietruck, en in 2022 elektrische Scania's voor stedelijke distributie in Arnhem, Nijmegen en Den Bosch. Maar de omschakeling naar massale inzet verloopt langzamer dan bij Albert Heijn en Lidl.

De meest recente stap is de levering van 14 nieuwe elektrische Scania-vrachtwagens (10 trekkers, 4 bakwagens) vanuit het distributiecentrum in Woerden, met laadvermogens tot 375 kW en elektrische koeling via e-PTO-systemen. Laadpleinen zijn inmiddels gerealiseerd in Veghel (2024) en Woerden (2026).

Jumbo heeft circa 700 vrachtwagens in de distributievloot en communiceert minder expliciet over het percentage elektrische ritten. Er zijn geen publieke cijfers beschikbaar die vergelijkbaar zijn met de rapportage van Albert Heijn. De conclusie is dat Jumbo de pilotfase achter zich heeft gelaten, maar nog midden in de opschalingsfase zit.

SPAR: elektrificatie via Simon Loos

SPAR heeft geen eigen grote distributievloot, maar profiteert sterk van de elektrificatiestrategie van haar logistiek partner Simon Loos. De meest opvallende ontwikkeling is de inzet van een volledig elektrische eActros 600 bakwagen met middenasaanhanger voor SPAR-winkels vanuit Waalwijk.

De constructie is slim ontworpen voor stedelijke distributie: de aanhanger wordt buiten de stad afgekoppeld, waarna de bakwagen zelfstandig de binnenstad inrijdt voor meerdere stops. SPAR communiceert zelf weinig over aantallen, maar de aanpak is technisch gezien al vergevorderd.

Hoogvliet: eigen vloot, gecontroleerde opschaling

Hoogvliet heeft een andere aanpak gekozen: een eigen kleine vloot, stap voor stap verduurzaamd. Met circa 37 eigen vrachtwagens en 3 Volvo FM Electric 6x2-bakwagens vanuit Bleiswijk is de schaal bescheidener, maar de uitvoering is pragmatisch. Volgens het eigen transportmanagement rijden de elektrische trucks vanaf dag één volledig operationeel mee, zonder aanpassingsperiode.

Hoogvliet beschikt bovendien over een distributiesysteem met wissellaadbakken, dat goed aansluit bij elektrisch rijden: voertuigen keren meerdere keren per dag terug naar het depot en kunnen tussendoor laden. Voor 2026 staat opnieuw een uitbreiding van de elektrische vloot gepland, met als leidend principe dat verduurzaming financieel haalbaar moet blijven.

Bron: data retailers (2025 en 2026)

De echte uitdaging: van pionieren naar massaschaal

De technologie is er. De voertuigen zijn er. De routes zijn er. De komende twee tot drie jaar draait het om een vraag: kan de sector de stap zetten van enkele honderden elektrische ritten per dag naar een vrijwel volledig emissievrij landelijk distributienetwerk?

De voornaamste obstakels zijn niet langer de trucks zelf, maar de randvoorwaarden:

Netcongestie is een urgent probleem in sommige gebieden. Distributiecentra bevinden zich dikwijls in gebieden waar het stroomnet al zwaar belast is. Albert Heijn experimenteert in Zaandam met cable pooling en energiemanagementsystemen die honderden apparaten tegelijk kunnen aansturen. Dat zijn noodzakelijke innovaties, geen luxe.

De rol van verladers wordt onderschat. Een elektrische truck kost 2 tot 3 keer zoveel als een diesel truck. Transporteurs dragen die investering; verladers dicteren de tarieven. Zolang de laagste prijs per kilometer de doorslag geeft, heeft een vervoerder geen businesscase voor elektrificatie. Supermarkten die meerjarige contracten sluiten en laadinfrastructuur meefinancieren (zoals Albert Heijn al doet) veranderen die rekening fundamenteel. Als inkopers van transport kijken de supermarktketens niet weg; ze doen het samen met partners zoals Simon Loos, Euser en Cornelissen.

De vrachtwagenheffing, die Nederland vanaf 2026 invoert voor voertuigen zwaarder dan 3,5 ton, introduceert voor het eerst een directe financiële prikkel: schonere voertuigen betalen een lager tarief. De opbrengsten worden via een terugsluisregeling geïnvesteerd in zero-emissierijden en laadinfrastructuur. Wie wacht, betaalt meer en mist de subsidie.

De levensmiddelensector heeft bewezen dat grootschalig rijden met elektrische vrachtwagens werkt; beschikbaar, betrouwbaar en betaalbaar. Overigens ook met vallen en opstaan. De uitdaging voor de komende jaren is niet technologisch maar systemisch: energie, tarieven, netcapaciteit en samenwerking in de keten moeten samen optrekken. Supermarkten staan daarin voor een deel al voorop in de Nederlandse transitie naar emissievrij transport.

Walther Ploos van Amstel.

Lees ook: Foodsector naar ‘net zero’: staat alles straks stil?

Lees ook: De verlader zit aan het stuur bij elektrische vrachtwagens