Bevlogen werknemers verzuimen 78% minder, zijn tot wel 25% productiever en zorgen voor 23% meer winst. Kortom: bevlogenheid is geen soft HR-thema, maar een strategisch voordeel voor bedrijven.

Wanneer is er sprake van bevlogenheid?

Je bent bevlogen als je energie haalt uit het werk dat je doet (het ‘I love my job’ effect). Hiervoor is het noodzakelijk dat je werkzaamheden uitvoert die passen bij jouw talenten en waarden. Dit leidt tot maximale motivatie. Je bevlogenheid neemt verder toe als je jezelf bij de organisatie vindt passen en achter de doelstellingen staan (het ‘I love my company’ effect). Hiervoor is het noodzakelijk dat je je verbonden voelt met de organisatie en op de juiste plek zit. Dit leidt tot maximale contributie. Zie figuur 1.1.

De meeste mensen beginnen heel bevlogen aan een nieuwe rol. Daar word je immers op geselecteerd. Maar na een jaar of vijf – soms drie, soms zes – volgt er een flinke dip. Waarom? De uitdaging is afgenomen. Je hebt alles al een paar keer voorbij zien komen en daardoor wordt het werk eentoniger.

Figuur 1.1 Hoe vind ik balans?

Hoe kom je uit deze dip?

Om te beginnen kun je nagaan in hoeverre je op dit moment floreert. Het onderstaande schema kan hierbij helpen (Blessing White, 2012). Hierin zie je wat er gebeurt als de verbondenheid met jezelf en de organisatie afneemt of juist toeneemt. In welk kwadrant breng jij het grootste deel van je werkweek door? Zie figuur 1.2.

Figuur 1.2 Verbinding met jezelf versus verbinding met de organisatie

• “Dead wood”: lage verbondenheid met jezelf en de organisatie. Effect: je overleeft, verdort en haakt uiteindelijk af.
• “Loose canon”: hoge verbondenheid met jezelf, maar lage verbondenheid met de organisatie. Effect: je stelt tevredenheid boven het leveren van een bijdrage en wordt uiteindelijk ontslagen.
• “Loyal soldier”: lage verbondenheid met jezelf, maar hoge verbondenheid met de organisatie. Effect: je verwart waardering voor jouw bijdrage met voldoening en raakt uiteindelijk uitgeblust.
• “Sweet spotter”: hoge verbondenheid met jezelf en de organisatie. Effect: jouw talent dient zowel het persoonlijk als het gemeenschappelijke doel. Je overtreft jezelf.

Vervolgens kun je aanpassingen doen in de taken die je uitvoert en met wie je hoe vaak samenwerkt. Job crafting heet dit met een mooi woord.

Een serveerster uit mijn netwerk werd diepongelukkig van haar werk. Ze beleefde er geen plezier meer aan om tafels in te dekken, bestellingen op te nemen en drankjes en gerechten uit te serveren. Erg lastig, want dat zijn wel je primaire taken als je in de bediening werkt. Tijdens een workshop ontdekte ze dat haar sterkste punt sociale intelligentie was. Vervolgens richtte deze serveerster haar werk zo in dat ze van elke ontmoeting iets speciaals probeerde te maken voor haar gasten. Na een paar weken ging ze niet meer met tegenzin naar haar werk, maar vloog de tijd voorbij

Hoe pak je dit aan?

Maak een overzicht van al je taken en activiteiten van twee verschillende werkweken. Bijvoorbeeld met post-its op een muur of op een groot vel papier. Maak visueel of deze taken energie geven of juist energie kosten. Bijvoorbeeld door er een + of een - bij te zetten. Geef aan waarom dit het geval is. Bedenk een aantal experimenten om meer energie uit je werk te halen. Horen de taken die nu veel energie kosten bij je primaire verantwoordelijkheden? Dan kun je proberen om ze met een andere houding te doen. Net als de serveerster in het bovenstaande voorbeeld.

Het geheim zit niet in minder hard werken, wél in vaker opladen. Er zijn verschillende energiebronnen die je kunt aanboren om bevlogenheid te bevorderen. Die kun je onderbrengen in de categorieën:
- Autonomie (ruimte voor inspraak),
- Bnding of sociale steun (een goede sfeer),
- Competentie (mogelijkheden voor groei).  

Het klantenserviceteam van een onlineaanbieder van opleidingen kreeg honderden vragen per dag binnen. Er werd geklaagd over de hoge werkdruk. Op een gegeven moment ontdekte het team dat ze twee soorten vragen ontvingen: eenvoudige technische vragen (zoals: hoe kan ik inloggen in jullie systeem?) en ingewikkelde persoonlijke vragen (bijvoorbeeld: ik heb examenvrees, kunnen jullie me helpen?). Om de eenvoudige technische vragen makkelijker te beantwoorden, werd er een nieuw systeem geïntroduceerd met standaardtemplates. Dit scheelde enorm veel doublures en onderlinge afstemming. Vervolgens vroeg de leidinggevende aan de medewerkers: van wat voor soort vragen krijg jij energie? Op basis van deze persoonlijke keuze werden er nieuwe teams ingedeeld. Hierdoor konden er veel meer vragen in minder tijd worden beantwoord en ontstond er ruimte voor nieuwe interessante projecten. 

Laad vaker op!

De bovenstaande voorbeelden laten mooi zien dat het aanboren van energiebronnen kan leiden tot meer bevlogenheid én tot minder stress. De serveerster zette dagelijks haar talent in en wist daarmee de klantbeleving en haar eigen welzijn enorm te vergroten. De medewerkers van het klantenserviceteam kregen meer autonomie. Hierdoor nam de werkdruk af, terwijl de bevlogenheid en productiviteit toenamen.