Vanaf 29 april 2026 wordt Boon's Dagmarkt in hartje Utrecht bevoorraad met een elektrische boot. Geen vrachtwagen meer door de binnenstad, geen uitstoot, geen trillingen onder de historische welfkelders. Gewoon goederen via het water, zoals Utrecht dat eeuwenlang deed, maar nu emissieloos.

Het klinkt bijna vanzelfsprekend. Toch is dit een primeur die laat zien wat er mogelijk is als ondernemers, logistieke partners en de gemeente samenwerken.

Hoe werkt het?

De goederen worden vroeg in de ochtend gelost bij Kade Zuid, aan de rand van de stad. Daar gaan ze aan boord van een elektrische boot die ze via de grachten naar het centrum brengt. Bij aankomst worden rolcontainers met een kraan op de kade geplaatst. Via een tunnel onder de straat bereiken de producten vervolgens rechtstreeks de kelderdeur van de winkel. Efficiënt, stil en emissieloos.

Met rolkarren brachten drie mensen elke ochtend de voorraad naar de kelder. "De straatklinkers staken allemaal uit waardoor containers omvielen en we veel breuken en schade hadden", vertelt supermarkteigenaar Nawin Harpal tegen RTV Utrecht. Daarnaast is het zwaar werk voor zijn personeel.

De horeca aan de grachten in Utrecht wordt al jaren over het water bevoorraad, maar voor een supermarkt is dat niet zo makkelijk. Er gelden strikte regels voor de temperaturen waaronder boodschappen worden vervoerd, dus is er een speciale koelruimte op de boot gebouwd.

Boon Food Group is daarmee de eerste grote klant van HUB Utrecht Oost. Dat is een nieuw stedelijk distributiepunt aan de rand van de stad, van waaruit de binnenstad schoon en slim kan worden bevoorraad.

Waarom dit ertoe doet

Utrecht wil de binnenstad emissieloos maken en zware vrachtwagens weren uit het centrum. Dat is niet alleen goed voor de luchtkwaliteit en de leefbaarheid. Het beschermt ook de kwetsbare historische infrastructuur onder de straten. Elke zware truck die niet rijdt is winst voor de stad, stelt de gemeente Utrecht

Maar dit project laat iets belangrijkers zien: dat het kan. Dat een grote supermarktketen bereid is te investeren in een nieuwe bevoorradingslogistiek. Dat een logistiek hub aan de stadsrand als schakel kan fungeren tussen de regio en de binnenstad. En dat publieke en private partijen samen concrete resultaten kunnen boeken, zonder jaren aan tafel te hoeven zitten.

Extra kosten?

Het is een leerzaam initiatief. Maar laten we eerlijk zijn: bevoorrading via het water is duur. Een elektrische boot, een kraan, een stadshub en de laatste meters naar de winkel toe. De logistieke kosten per levering liggen waarschijnlijk aanzienlijk hoger dan die van een gewone vrachtwagen. Zolang die meerkosten niet structureel worden gedekt, blijft dit een showcase voor een supermarkt in plaats van een schaalbaar model voor de hele binnenstad.

Binnensteden zijn het nieuwe strijdtoneel in de foodsector. Groeiende steden, diverse consumenten en de opkomst van gemaksformules bieden retailers kansen, maar ook logistieke hoofdbrekens. Leveringskosten bij stadswinkels lopen op tot 10-15% van de omzet, tegenover 1-2% bij klassieke supermarkten. Zonder efficiënte, emissieloze bevoorrading via hubs en slimme samenwerking wordt de hogere marge snel een verliespost.

Voor stadslogistieke professionals is Boon's Dagmarkt een referentieproject om in de gaten te houden. De combinatie van waterbevoorrading, stadshub en ondergrondse levering is schaalbaar. Andere binnensteden, andere ondernemers, andere grachten: de blauwdruk ligt er. Utrecht laat zien hoe het moet. Nu de rest nog.

Walther Ploos van Amstel.

Foto: Boon Dagmarkt

Lees ook: Wat is de waarde van stadslogistiek over water?

Lees ook: Boot brengt Utrechtse supermarkt voortaan de voorraad: 'Scheelt ellende'