Staatssecretaris Aartsen (IenW) blijft achter de zero-emissie zones staan. In het commissiedebat Duurzaam Vervoer op 14 januari uitten sommige kamerleden hun zorgen over de invoering en uitvoering van de zero-emissiezones (ZE-zones) in binnensteden, vooral vanwege de gevolgen voor ondernemers. De staatssecretaris blijft optimistisch en verwijst naar de gemeenten die uiteindelijk de keuzes maken over de invoering

"Milieugevangenis"

Kamerlid Heutink (PVV) schetste ZE-zones als “milieugevangenissen” en stelde dat ondernemers “gepest” worden. Hij benadrukte dat het rijden met een goed functionerende brandstofbestelbus in veel binnensteden inmiddels per definitie illegaal is geworden en dat dit in de praktijk neerkomt op boetes incasseren. Daarbij noemde hij aantallen boetes in verschillende steden (waaronder Den Haag, Tilburg, Maastricht en met name Rotterdam met tienduizenden boetes sinds 1 juli) als bewijs dat het beleid hard uitpakt. Zijn kernbezwaar is dat ondernemers vooral worden geconfronteerd met handhaving, terwijl de overstap naar elektrische voertuigen duur is en niet voor iedereen tijdig haalbaar.

Heutink betwistte ook de stelling dat “ondernemers er klaar voor zijn”. Volgens hem laten het oplopende aantal ontheffingen en de duizenden dagontheffingen per maand juist zien dat veel bedrijven de transitie nog niet kunnen maken. Hij vroeg bovendien om inzicht in de economische schade: hoeveel bedrijven failliet zijn gegaan, betalingsproblemen hebben gekregen of hun werkzaamheden in binnensteden hebben gestaakt door de kosten van vervanging van voertuigen of door beperkingen in toegang.

Uitvoerbaarheid

Enkele kamerleden hebben zorgen over de uitvoerbaarheid en eerlijkheid van het zero-emissie beleid. Zo werd aandacht gevraagd voor het beter meenemen van signalen van koepelorganisaties. Ook kwam de vraag op of ZE-zones leidt tot marktverschuivingen (bijvoorbeeld verplaatsing van activiteiten naar randen van steden of gemeenten zonder zones). Ten slotte werd het thema “rechtvaardig beboeten” expliciet genoemd. Kamerleden wilden dat handhaving proportioneel is en rekening houdt met omstandigheden, in plaats van automatisch te leiden tot hoge boetelasten.

Een concreet dossierpunt betrof de gevolgen voor bestelauto’s zwaarder dan 3.500 kg (signaal van kamerlid Goudzwaard), wat wijst op zorgen over deze grote en veelgebruikte voertuigcategorie in de stadslogistiek.

Toezeggingen tijdens het debat

Staatssecretaris Aartsen (IenW) deed meerdere toezeggingen. Specifiek over ZE-zones: hij stuurt tijdens of voor de begrotingsbehandeling een reactie op het signaal over bestelauto’s boven 3.500 kg. In toekomstige voortgangsrapportages ZE-zones worden bovendien structureel de signalen van koepelorganisaties meegenomen, inclusief aandacht voor marktverschuivingen en de mogelijkheid van “rechtvaardig beboeten”. 

Daarnaast beloofde hij de Kamer voor de Voorjaarsnota ook te informeren over maatregelen voor de tweedehandsmarkt van elektrische auto’s, in april over landelijke modeldefinities voor deelmobiliteit, in de volgende RED III-brief over de massabalanssystematiek (met link naar luchtvaartbrandstoffen), in juni over prijstransparantie bij laden (na contact met de ACM) en vóór de zomer een routekaart bidirectioneel laden waarin ook dubbele energiebelasting wordt geadresseerd.

Bron: Ministerie IenW

Lees ook: Zero-emissiezones werken: hoge naleving, meer ontheffingen en groeiende rust in de markt