Het nieuwe PBL-rapport Klimaat- en Energieverkenning 2026 presenteert mooi nieuws voor de mobiliteitssector, maar dat verdient wat nuance.

Ook het bericht van het CBS over de dalende CO2-uitstoot in de mobiliteit. In het 2e kwartaal van 2026 daalde de broeikasgasuitstoot van de mobiliteitssector ruim 10% ten opzichte van een jaar eerder, vooral door lagere dieselverkopen. Een Duitse accijnskorting maakte het tanken over de grens aantrekkelijker. De uitstoot telt volgens de IPCC-regels mee voor Duitsland... Tja!

Het kabinet wil in 2035 50% minder NOx-uitstoot uit mobiliteit dan van 2019. PBL verwacht in het basispad al een reductie van 52%, vooral dankzij elektrificatie en schonere motoren als gevolg van Europese emissienormen. Anders dan bij de landbouw is er dus geen nieuw zwaar beleidspakket nodig om het sectordoel te halen.

Het kabinet reserveert nog €125 miljoen extra voor onder meer binnenvaart, havenmaterieel en Schoon en Emissieloos Bouwen, maar PBL kwalificeert dit vooral als een verzekering tegen tegenvallers, niet als een noodzakelijke aanvulling.

Wegvervoer en stadslogistiek

Voor wegvervoer en stadslogistiek is vooral interessant wat er niet in het rapport staat: geen nieuwe opgave voor bestel- en vrachtverkeer, geen aanscherping van zero-emissiezones, geen aanvullende maatregelen specifiek voor stadslogistiek. Dat betekent dat de stikstofargumentatie voor verdere aanscherping van de zero-emissiezones dit jaar zwak is. De nationale NOx-doelstelling wordt al gehaald.

Wie stadslogistiek verder wil verduurzamen, zal dat moeten onderbouwen op basis van CO₂, luchtkwaliteit, geluid en leefbaarheid, en niet op basis van stikstof.

Belangrijker dan dít rapport is echter de bredere les die onderzoekers in ESB eraan verbinden: voorspelbaarheid van beleid is een economische randvoorwaarde, geen bijzaak. Het voorbeeld dat zij aanhalen ligt akelig dicht bij huis.

Zero-emissie zones

De zero-emissiezones die in het Klimaatakkoord van 2019 werden afgesproken, gaven een helder signaal: wie op tijd elektrificeert, staat er straks goed voor. Maar in de aanloop naar 1 januari 2025 werd dat beleid afgezwakt met extra uitzonderingen. Het resultaat: bedrijven die al hadden geïnvesteerd zagen hun voorsprong verdampen, terwijl de verkoop van elektrische bestelauto's en vrachtwagens inmiddels stagneert mede door wegvallende subsidies en aanhoudende netcongestie.

Economisch is dat verklaarbaar. Als bedrijven vermoeden dat het beleid alsnog wordt versoepeld, wordt wachten rationeel. Vroege investeerders maken kosten voordat het speelveld verandert, terwijl laatkomers profiteren van uitstel en dalende technologieprijzen. Zo beloont wispelturig beleid precies het verkeerde gedrag: niet de koploper, maar de gokker op politieke coulance.

Wat betekent dit voor de logistieke sector?

De logistieke sector kan met het PBL-rapport in de hand nu niet achterover leunen. Ten eerste: bouw uw investeringsstrategie niet op de veronderstelling dat milieunormen vanzelf strenger worden. De PBL-cijfers laten zien dat de stikstofuitstoot dit jaar juist afneemt.

Ten tweede: reken er wél op dat CO₂, luchtkwaliteit en leefbaarheid de komende jaren de dominante argumenten worden voor verdere verduurzaming van de (stads)logistiek, ook zonder stikstofdwang. De hoge dieselprijzen, de vrachtwagenheffing en de duurzaamheidsopgave duwen steeds meer vervoerders richting elektrisch rijden. 

Ten derde, en dat is de kern: pleit als sector actief voor voorspelbaar beleid met een lange horizon, óók als dat op korte termijn ongemakkelijk voelt. Niet omdat het aardig is, maar omdat onzekerheid bedrijven meer kost dan strengheid.

Bedrijven die investeren in schone technologie verdienen zekerheid dat die investering loont. Een beleid dat bij tegenwind terugdeinst ondermijnt uiteindelijk iedereen die wel op tijd de stap zette.

Walther Ploos van Amstel.

Lees ook: De truckmarkt: elektrificatie en de vrachtwagenheffing veranderen alles