Al jaren praten we over veiligheid, grenzen en verantwoordelijkheid. En al jaren weten we dat veel meiden en vrouwen zich ’s avonds niet veilig voelen op straat. Dat gesprek is gevoerd en zeker, dat moeten we blijven voeren. Anders verdwijnt het weer onder een of andere shabby vloerkleed van quasi-fatsoen. De analyses zijn niettemin gemaakt. Wat verder nodig is, zijn ideeën die richting actie gaan. 

Daarbij hoort ook een ongemakkelijke waarheid: de zwaarste vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes — zoals femicide en verkrachting — vinden vaak plaats in de eerste lijn: het eigen gezin, de directe omgeving. Juist dát maakt het zo moeilijk zichtbaar en zo lastig aan te pakken. Maar moeilijk betekent niet onmogelijk.

Hieronder zes voorstellen om het denken te openen. Niet af, niet perfect;  maar bedoeld om beweging te creëren. (Je vindt dat op deze blog, omdat ik wil dat het duidelijk is wat het standpunt van ons is) 

1. Juridische herziening: pepperspray alleen voor meiden

Een bewust prikkelend idee. Meiden en vrouwen zijn aantoonbaar vaker doelwit van straatintimidatie en geweld. Toch mogen zij zich juridisch nauwelijks beschermen. Dat wringt. Een heroverweging van het bezit van pepperspray (specifiek gericht op zelfbescherming van meiden) kan onderdeel zijn van een bredere veiligheidsaanpak. Mijn idee zou zijn om vrouwen wel en mannen geen pepper spray toe te staan. 

2. Nachtelijke BOA's of buurtwachten op kwetsbare plekken

Aanwezigheid is preventie. Op plekken en tijden waar risico’s groter zijn (stations, uitgaansgebieden, vaste looproutes) kan zichtbare, getrainde aanwezigheid het verschil maken.

• BOA's of buurt- of nachtwachten
• getraind in signaleren en de-escalatie
• eventueel met vergoeding of maatschappelijke erkenning

De politie is steeds minder vaak op straat te zien. Dat is een gevolg van technologie en beleid, en het idee dat camera's 'blauw op straat' kunnen ondervangen. 

3. Verdedigingsvaardigheden voor alle kinderen

Een investering in weerbaarheid. Vanaf jonge leeftijd kunnen meiden én jongens leren:

• hun lichaam te beheersen
• grenzen te herkennen en te respecteren
• zichzelf fysiek en mentaal te verdedigen

Vechtsport en weerbaarheidstraining gaan over zelfvertrouwen, zelfbeheersing en respect; niet over agressie. Dit zijn veilige omgevingen om te leren terugslaan als het nodig is. Vechtsporten werken ook aan beheersing en discipline. 

4. Jongens en mannen: bewustzijn vergroten, taal en verantwoordelijkheid nemen.

Veiligheid vergroten betekent ook: opvoeden, normeren en aanspreken. Dat vraagt om eerlijke gesprekken met jongens:

• over seksualiteit en porno
• over het verschil tussen fantasie en werkelijkheid
• over consent, macht en verantwoordelijkheid
• over de dagelijkse realiteit van hun moeders, zussen, vrouwen en vriendinnen om de empathie te verdiepen. 

En het vraagt om duidelijkheid:

• dit gedrag is niet “stoer”
• dit raakt echte mensen
• dit raakt moeders, zussen, vriendinnen, dochters 

Voorlichting mag steviger. Normen richting die jongens explicieter. En waar grenzen worden overschreden, moeten consequenties zichtbaar en voelbaar zijn. Misbruik mag zwaarder bestraft worden., 

5. Veilige meldpunten voor kinderen en jongeren

Misschien wel de moeilijkste (en belangrijkste) stap.

Een groot deel van ernstig geweld speelt zich af in de privésfeer. Daar waar afhankelijkheid, loyaliteit en angst door elkaar lopen. Juist daarom zijn laagdrempelige, veilige meldpunten essentieel.

Niet alleen meldpunten op papier, maar plekken:

• waar kinderen en jongeren zonder direct gevaar terechtkunnen
• waar zij serieus worden genomen
• waar zorgvuldig, deskundig en veilig wordt gehandeld

Veel voorzieningen bestaan al, maar ze zijn vaak:

• onbekend
• versnipperd
• of voor kinderen niet veilig genoeg om daadwerkelijk te gebruiken

De vraag is dus niet alleen of meldpunten bestaan, maar:

hoe zichtbaar, toegankelijk en betrouwbaar ze zijn voor wie ze het hardst nodig heeft.

6. Zorg voor goede verlichting, juist op unheimliche plekken.

Dit zijn maar 6 ideeën. Vul de lijst hieronder aan. Feedback op de ideeën mag ook, maar er moet vaart in want het duurt allemaal al veel te lang.