Stel je voor: een vrachtwagen die tijdens het rijden zijn eigen stroom opwekt. Geen sciencefiction, maar technologie die in de praktijk al werkt en voor de logistieke sector een aantrekkelijke businesscase biedt.

Het Europese onderzoeksproject SolarMoves onderzocht drie jaar lang de mogelijkheden van Vehicle Integrated Photovoltaics (VIPV): zonnepanelen die direct in het voertuig zijn geïntegreerd, op het dak, de motorkap en de zijwanden.

Wat leveren zonnepanelen op een vrachtwagen op?

Voor zware voertuigen zijn de conclusies opvallend concreet. Een oplegger biedt een enorm dakoppervlak: bij 30 m² en 20% paneel-efficiëntie kan dat dagelijks tot 55 kWh bruikbare zonne-energie opleveren. In de zomermaanden loopt dat bij gebruik van zowel de dak- als zijwanden op tot 90-110 kWh per dag. Voor een elektrische truck-trailercombinatie betekent dit een reikwijdte-uitbreiding van circa 50 kilometer — zonder opladen.

Voor de dagelijkse distributiepraktijk is dat significant. Bij elektrische rigide trucks bleek in de modellen een range-extensie van tot 15% mogelijk, equivalent aan 25-30% van het energieverbruik excl. aandrijving. Minder laadstops betekenen minder stilstand en een hogere benutting van het voertuig.

De businesscase voor dieseltrucks: al rendabel

Nog interessanter is de conclusie voor bestaande dieselvloten. Zonnepanelen op een dieseloplegger hoeven de aandrijving niet te ondersteunen — ze voeden de boordstroom. Denk aan koelinstallaties, laadkleppen, verlichting en boordcomputers. Nu draaien dieselmotoren regelmatig stationair om deze systemen te voeden. VIPV elimineert die noodzaak grotendeels.

De terugverdientijd voor dit type toepassing op dieseltrucks bedraagt slechts 1 tot 2 jaar. Voor elektrische trucks is dat maximaal vijf jaar, gedreven door besparingen op laadkosten en door de uitbreiding van de reikwijdte. In een sector waar marges onder druk staan en energiekosten een steeds groter deel van de kostprijs vormen, zijn dat aantrekkelijke getallen.

Minder netcongestie, meer operationele autonomie

VIPV lost ook een ander probleem op: netcongestie. De massale elektrificatie van het transport dreigt lokale transformatoren te overbelasten. Wanneer voertuigen een deel van hun energie zelf opwekken, daalt de piekbelasting op het net. Gecombineerd met slim laden kan VIPV de benodigde investeringen in netverzwaring met 20-25% verminderen: een voordeel dat ver buiten de individuele transporteur reikt.

Wat staat de opschaling in de weg?

Het onderzoek signaleert een regelgevingskloof: vrachtwagenfabrikanten worden afgerekend op uitstoot, maar de financiële baten van VIPV vallen ten laste van de fleetoperator. Dat remt investeringen. Gerichte beleidsmaatregelen, zoals subsidies, fiscale prikkels, aanpassing van emissieregelgeving, zijn nodig om de technologie sneller te verspreiden.

Voor de logistieke sector is VIPV geen gadget, maar een serieuze efficiëntiemaatregel. De technologie werkt, de businesscase klopt zeker voor zware voertuigen. Nu de opschaling nog.

Bron: TNO

Lees ook: Transporteur Euser kiest voor emissievrije koelketen: doorbraak in duurzame stadslogistiek