De Weesperstraat moet weer een straat worden waar mensen willen zijn, niet alleen een corridor waar verkeer doorheen jaagt. Met het programma Weesperstraat Leeft zet de gemeente Amsterdam een volgende stap in de langlopende zoektocht naar balans tussen bereikbaarheid en leefbaarheid. In een brief aan de gemeenteraad schetst wethouder Melanie van der Horst hoe die balans er uit moet zien: minder rijstroken, lagere snelheid en meer ruimte voor groen en verblijf.
De ingreep is op papier eenvoudig. Twee rijbanen worden er een, de maximumsnelheid wordt 30 kilometer per uur en tussen het Mr. Visserplein en het Weesperplein komt een zogenoemde groene golf, zodat verkeer bij die snelheid zo veel mogelijk kan doorrijden. De vrijgekomen ruimte kan vervolgens worden gebruikt voor bredere stoepen, groenstroken en laad- en losplekken. De ambitie is helder: een straat die veiliger, stiller en prettiger wordt voor bewoners, voetgangers en fietsers, zonder dat de stad volledig dichtslibt.
De uitvoering gebeurt niet in een keer. In 2026 start een tijdelijke fase met verplaatsbare afzettingen. Dat is bewust zo gekozen. De gemeente wil eerst meten wat de effecten zijn op verkeer, veiligheid en luchtkwaliteit, en bewoners laten meepraten over de inrichting. Pas in 2027 volgt een definitieve herinrichting. Het is een aanpak die past bij een stad die steeds vaker experimenteert: eerst proberen, dan besluiten.
Toch blijft de Weesperstraat een zenuw in het Amsterdamse verkeersnet. Het is een belangrijke oost-westverbinding en bovendien een calamiteitenroute voor hulpdiensten. Brandweer, ambulance en politie moeten er altijd door kunnen. Er is met betrokken partijen intensief overleg gevoerd en is er steun voor de proef, mits de bereikbaarheid gewaarborgd blijft en er continu wordt gemonitord. Ook zorgverleners, taxi’s en ondernemers zijn betrokken, al klinkt daar begrijpelijkerwijs ook zorg: wat betekent dit voor aanrijtijden, voor leveringen, voor klanten?
Uit verkeersmodellen blijkt, volgens de wethouder, dat de straat het verkeer ook met een rijstrook per richting aankan. Alleen bij grote incidenten of samenloop van werkzaamheden kan het vastlopen. Maar Amsterdam zit al jaren in een permanente staat van omleiding: bruggen in onderhoud, straten opengebroken, nieuwe wijken in aanbouw. De vraag is dus niet of er hinder komt, maar hoeveel en hoe tijdelijk die is.
De discussie over de Weesperstraat raakt aan een bredere vraag: van wie is de stad? Lange tijd was de openbare ruimte vooral ingericht voor doorstroming. Nu verschuift het accent naar verblijf. Minder asfalt, meer stoep. Minder snelheid, meer veiligheid. Het college noemt de openbare ruimte niet voor niets “de huiskamer van de stad”.
Voor logistiek en bereikbaarheid betekent dit uiteindelijk geen knip, maar een andere inrichting van de staat. Laden en lossen blijft mogelijk, verkeer blijft mogelijk, maar is niet langer vanzelfsprekend op de eerste plaats. De Weesperstraat wordt daarmee een symbool van een stad die niet stopt met bewegen, maar wel opnieuw bepaalt hoe en voor wie ze beweegt, aldus de wethouder.
MKB-Metropool Amsterdam heeft in 2023 intensief campagne gevoerd tegen de Knip Weesperstraat die de gemeente en het bedrijfsleven uiteindelijk zo'n 12 miljoen euro heeft gekost en de bereikbaarheid van de stad ernstig in gevaar brachten. De huidige voorstellen komen overeen met wat het MKB toen aan het gemeentebestuur adviseerde. Vicevoorzitter Guido Frankfurther is dan ook positief: “Een herinrichting met minder asfalt en meer groen en laad- losplekken, een beetje zoals de huidige Valkenburgerstraat, zal voor een beter verblijfsklimaat zorgen, zonder dat de bereikbaarheid eronder hoeft te leiden."
Hoeft geen onverstandig plan te zijn als de wethouder concrete doelstellingen heeft die we kunnen monitoren. Wat is het probleem dat je wilt oplossen (en voor wie) en hoe kunnen je dat volgen? Dat ontbreekt helaas in de brief.
Bron: gemeente Amsterdam
Lees ook: Wat heeft de pilot op de Amsterdamse Weesperstraat geleerd?
Lees ook: Wat gaat er toch steevast fout met gemeentelijke verkeersplannen?
Deel uw ervaringen op ManagementSite
Wij zijn altijd op zoek naar ervaringen uit de praktijk, wat werkt wel, wat niet.
SCHRIJF MEE >>
Als u 3 of meer artikelen per jaar schrijft, ontvangt u een gratis pro-abonnement twv €200,--