FD schreef over de ode aan de vuilnisman: "Een academicus met een vuilnishart schreef een boek over zijn leven als vuilnisman, vol smakelijke verhalen". En het is ook te lezen als een managementboek.

Boeken over afval worden meestal geschreven door beleidsmakers, consultants of journalisten. Trash! is geschreven door een man die in twintig jaar bijna zeventigduizend ton afval door de straten van Montreal sjouwde. Waarom zou je dat boek moeten lezen?

Simon Paré-Poupart schrijft vanaf de onderste sport van de arbeidsmarkt. "Lager kun je niet vallen," merkt hij op, en vindt daar zelfs iets geruststellends in. Juist daarom houdt dit boek managers in logistiek, afvalbeheer en publieke dienstverlening een spiegel voor. 

De kern is een ongemakkelijke waarheid: de mensen die de samenleving het minst waardeert, kan zij het minst missen. Paré-Poupart haalt Rutger Bregman aan: toen de New Yorkse vuilnismannen in 1968 staakten, riep de stad binnen tien dagen de noodtoestand uit. Een gelijktijdige bankenstaking in Ierland duurde zes maanden zonder merkbare economische schade.

Elke organisatie heeft zulke vuilnismannen: medewerkers wier afwezigheid binnen enkele uren voelbaar is en van wie de aanwezigheid nooit wordt opgemerkt. Weerspiegelen beloning, planning en respect hun werkelijke belang of alleen hun status?

De meest overdraagbare managementles zit in een zin over inzamelbakken die "duidelijk zijn ontworpen door mensen die nooit achterop een vuilniswagen hebben gestaan." Wie mislukte magazijninrichtingen, onbruikbare planningssoftware of stadslogistieke regels van achter een bureau kent, herkent het patroon meteen. Processen zonder inbreng van de werkvloer veroorzaken frictie, verzuim en stille sabotage; kosten die nooit in de spreadsheets staan.

Scherp is ook zijn beschrijving van arbeidsbrokers: helpers raken in de schuld bij hun tussenpersoon, "een geraffineerde vorm van slavernij." De parallel met platformwerk en maaltijdbezorgers dringt zich op: lagen tussenpersonen die marge afromen, met het fysieke risico onderaan. En de governancevraag, via Harold Crooks: Montreal verzorgt nog geen vijf procent van de inzameling zelf, terwijl recycling volgens de auteur een "goocheltruc" is; slechts tien procent van het plastic wordt werkelijk gerecycled.

Trash! is rauw, soms geromantiseerd en pretendeert geen beleidsmatige balans. Juist daarin schuilt de waarde: dit is het zicht vanaf de treeplank, om vijf uur 's ochtends. Concrete aanbeveling: elke operationele manager draait één dienst per jaar het vuile werk in de eigen keten mee. "Do you love it?" vraagt Paré-Poupart aan nieuwe collega's. Managers moeten die vraag ook kunnen beantwoorden en dat kan niet vanachter een bureau.

Walther Ploos van Amstel.

Paré-Poupart, S. (2026). Trash! A garbageman's story (P. Strauss, vert.). Melville House.

Lees ook: Afval inzamelen in steden: kan het beter?