In de discussies over stadslogistiek gaat het steevast over de last-mile: zero-emissiezones, drukke woonwijken en binnensteden die schreeuwen om schoner, veiliger en slimmer verkeer. Natuurlijk blijven bundeling door transporteurs en samenwerking met groothandels en stadshubs essentieel om die laatste kilometers betaalbaar en leefbaar te maken. Maar wie goed kijkt, ziet dat er vervolgens problemen stroomopwaarts ontstaan. 

De last-mile wordt de komende jaren professioneel geregeld door gespecialiseerde logistiek dienstverleners die zich richten op de lokale markt. Regionale ontkoppeling van first- en last-mile is logisch: lange-afstandsvervoerders hebben straks simpelweg niets meer in de stad te zoeken. Ruimte is schaars, het is lastig plannen, met veel onzekerheden, de eis van emissievrij transport vraagt om de expertise van logistieke professionals en de stedelijke leefbaarheid staat op één. Dat vergt vakmanschap.

De first-mile als busdienst

Vervolgens komt de cruciale vraag: hoe organiseren we de first-mile voor alle tijdkritische kleine zendingen richting professionele stadshubs voor bouw, retail, horeca, kantoren en e-commerce? In de horeca en food praten we over duizenden leveranciers die vers, snel en volledig moeten leveren. De duizenden partners van Bol Plaza en Amazon zitten met dezelfde uitdaging: hoe bundel je talloze kleine zendingen die in dezelfde tijdsvensters de stad in moeten? De planning van die collectieroutes bepaalt straks het succes van stadshubs en groothandels; betrouwbaar en betaalbaar leveren aan de klanten. Dat vraagt om duidelijke afspraken, IT-systemen die aansluiten en zicht op OTIFNENC-prestaties.

Slimme logistiek dienstverleners spelen daar al op in. Denk aan modellen zoals in de sierteelt (Floriway kent taxi-achtige flexdiensten) naast een vaste busdienst met vaste routes en vaste tijden. Met realtime aan- en afmeldingen, papierloze processen en samenwerking binnen de sector ontstaat een robuust en schaalbaar systeem. 

Kans: een nieuw first-mile ecosysteem

Veranderend bestelgedrag bij zakelijke klanten en consument leidt tot meer fijnmazigheid en dynamiek. Wat we nodig hebben zijn grootschalige, duurzame collectiesystemen voor de first-mile die net zo flexibel te boeken zijn als een taxi, maar met de betrouwbaarheid van lijnvervoer; betrouwbaar en betaalbaar. Data zijn het hart van het systeem: dynamisch plannen, capaciteit delen en slimme koppelingen met stadshubs. De hele keten moet kloppen; van first-mile tot last-mile. En het ontwerp van die ketens vraagt om oplossingen voor specifieke sectoren.

Dit is geen business-as-usual. Het vraagt innovatie in technologie, samenwerking en organisatie in “stuff én fluff”. De logistieke ondernemers die dit begrijpen, worden de winnaars van de nieuwe stadslogistiek.

Walther Ploos van Amstel.

Lees ook: Benut de kracht van de logistieke sector: tijd voor meer samenwerking in stadslogistiek