PostNL opende 2026 met een opvallende verschuiving in zijn e-commerceactiviteiten: het totale pakketvolume daalde met 7,1% tegenover hetzelfde kwartaal van vorig jaar. Toch koos het bedrijf bewust voor deze koers. Hoe zit dat precies?

Minder pakketten, maar wel meer waard

De omzet van het e-commercesegment bedroeg € 451 miljoen, tegenover € 473 miljoen in Q1 2025. Ondanks die volumedaling steeg de gemiddelde prijs per pakket met 4,1%. Dat is geen toeval: PostNL voert een zogenoemde volume-naar-waardestrategie, waarbij niet het aantal pakketten centraal staat, maar de winstgevendheid per pakket. Scherpe klantsegmentatie en gedifferentieerde proposities moeten ervoor zorgen dat een lager volume toch betere marges oplevert, stelt Pim Berendsen, CEO van PostNL.

De exacte gemiddelde opbrengst per pakket publiceert PostNL zelf niet als los cijfer, maar op basis van de omzet en volumes ligt dit voor zakelijke klanten in de range van €5 tot €7 per pakket.

Twee oorzaken voor de volumedaling

De daling van 7,1% is het gevolg van twee ontwikkelingen.

1. Zwakkere binnenlandse markt De binnenlandse pakketvolumes daalden met 5,5%. Een belangrijk deel daarvan is toe te schrijven aan lagere consumentenbestedingen in Nederland. Nederlanders kopen simpelweg minder online dan een jaar geleden, mede door de bredere economische onzekerheid en geopolitieke spanningen die het consumentenvertrouwen onder druk zetten. Daar bovenop verloor PostNL opnieuw een beperkt deel van zijn marktaandeel, iets wat het bedrijf zelf als verwacht en aanvaardbaar beschouwt binnen de huidige strategische transitie, stelt PostNL.

2. Minder volume van Aziatische webshops Internationaal daalden de volumes zelfs met 13,2%, voornamelijk door teruglopende pakketstromen van Aziatische webshops zoals die uit China. Ook hier spelen twee factoren: de marktgroei zwakte af, maar PostNL voerde ook bewust scherpe contractonderhandelingen. Aziatische aanbieders die gewend waren om grote volumes te verschepen tegen lage tarieven, worden nu geconfronteerd met een PostNL dat meer waarde per zending wil realiseren. Die aanpak kost op korte termijn volume, maar past volledig binnen de strategische keuze van het bedrijf, stelt PostNL.

Waar het e-commercesegment daalde, liet het platformsegment juist groei zien. Via merken als Spring en MyParcel steeg de omzet naar € 185 miljoen (+2,6%), gedreven door 9,6% volumegroei in Europa. Europese e-commerce trekt dus aan, al compenseert dat de terugval in Aziatische volumes slechts gedeeltelijk.

Bewuste keuze, maar externe druk blijft

CEO Pim Berendsen benadrukt dat de volumedaling grotendeels het gevolg is van een bewuste koerswending, en dat dit geen verrassing is. Toch erkent hij dat de externe omgeving uitdagender is dan gehoopt: hogere brandstofprijzen, zwakker consumentenvertrouwen en geopolitieke onrust maken de transitie er niet makkelijker op.

Vanaf 12 juli 2026 bezorgt PostNL de post standaard binnen 2 dagen; snellere bezorging blijft mogelijk tegen een hoger tarief. De operationele voorbereidingen liggen op schema. Voor de lange termijn zijn de bezorging van post binnen drie werkdagen en de compensatie van de nettokosten echter onmisbaar. PostNL dringt aan op een snelle aanpassing van de Postwet en heeft juridische procedures gestart voor de kostenvergoeding en de intrekking van de huidige aanwijzing.

PostNL bevestigt zijn outlook voor heel 2026 en rekent op een genormaliseerde EBIT tussen € 40 en € 70 miljoen. Het bedrijf ziet 2026 als een overgangsjaar op weg naar zijn Breakthrough 2028-ambities; minder pakketten vandaag, voor meer waarde morgen. PostNL gaf in de handelsupdate geen details over de winstcijfers en de ontwikkeling van de kosten.

De aandeelhouders zijn opnieuw teleurgesteld: het aandeel PostNL verliest bijna 5% bij beursopening. Het is natuurlijk geen goed nieuws als je in een markt die gericht is op operational excellence meer dan 7% van het volume kwijtraakt.

Nog een domper... De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legt PostNL een boete op van € 7 mln vanwege het niet halen van de kwaliteitsnorm voor tijdige postbezorging in 2023. In dat jaar had PostNL 89,48% procent van de brievenbuspost met een vijfdaagse bezorgplicht op tijd bezorgd, en dat is onder de wettelijke eis van minimaal 95 procent. PostNL vindt deze boete niet doelmatig en disproportioneel. De boete brengt de continuïteit van de postdienstverlening alleen maar verder in gevaar. PostNL gaat daarom in bezwaar. 

Race-to-the-bottom

Ik denk dat de pakketmarkt structureel kapot is door een race-to-the-bottom. Webwinkels en platforms kiezen massaal voor de goedkoopste bezorgoptie (begrijpelijk vanuit kostenperspectief, maar funest voor kwaliteit, duurzaamheid en arbeidsomstandigheden).

De kern van het probleem is moordende concurrentie in een verzadigde markt: te veel capaciteit, te weinig marge en een voortdurende prijzenslag, waarbij service, kwaliteit en arbeidsvoorwaarden de eerste slachtoffers zijn. Ook specifiek voor PostNL is het nog steeds een race to the bottom, waarbij de consument al lang niet meer centraal staat.

Nederlandse e-commercebedrijven en logistieke dienstverleners verkennen samen een verschuiving van altijd-zo-snel-mogelijk naar bezorging op het moment dat het best past. Dat concludeerde de Coalition of Change, een bijeenkomst van directeuren uit de e-commerce, georganiseerd door Thuiswinkel.org. Slechts 20-25% van de bestellingen heeft echt haast. Meer regie voor de consument over dag en tijdvak leidt tot gelijkmatigere ketenstromen, betere planning en lagere kosten.

De webwinkels hebben de sleutel in handen: laat de consument leidend zijn, stop met het inkopen van de goedkoopste bezorging en kies voor de beste bezorger. Want wie nu kiest voor kwaliteit, speelt straks in de Europese Champions League. 

Walther Ploos van Amstel.

Lees ook: De pakketmarkt is kapot...

Lees ook: PostNL behoudt monopolie op de post

Lees ook: Coalition of Change: samen naar een sterke consumentgerichte bezorgmarkt