De overheid wil de Universele Postdienst (UPD) voorlopig niet openstellen voor meerdere uitvoerende partijen. Dat schrijft de minister van Economische Zaken als antwoord op Kamervragen naar aanleiding van de interesse van een consortium van postvervoerders om de wettelijke bezorgtaak van PostNL over te nemen. Het ministerie acht de voorgestelde marktordening op dit moment niet haalbaar en beleidsmatig onwenselijk.

De minister waardeert overigens het initiatief van Business Post en Spotta om de wettelijke bezorgtaak van PostNL over te nemen, maar vindt de timing ongeschikt zolang de Kamer nog moet besluiten over de toekomst van de Universele Postdienst en de Postwet. Volgens de minister kan het consortium op korte termijn niet landelijk alle UPD-diensten leveren en is opsplitsing of regionale aanbesteding beleidsmatig onwenselijk vanwege complexiteit, handhaving en aansprakelijkheid. De minister wil de UPD bij één partij houden voor eenvoud en duidelijkheid, maar ziet wel ruimte voor verbeterde samenwerking tussen regionale vervoerders en PostNL via onderaanneming, binnen de bestaande regels.

Volgens het kabinet is opsplitsing van de UPD in regionale aanbestedingen of parallelle netwerken niet realistisch in een markt waarin het briefvolume structureel terugloopt. Een tweede landelijk dekkend netwerk zou leiden tot hogere maatschappelijke kosten, meer complexiteit in toezicht en onzekerheid over dekking, tarieven en klachtenafhandeling. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) kwam in een eerdere analyse tot dezelfde conclusie: in een krimpende markt ontbreekt de schaal om meerdere netwerken efficiënt te exploiteren.

Het ministerie vreest daarnaast dat opsplitsing tot logistieke fricties kan leiden, onder meer rond aansprakelijkheid, kwaliteitsnormen, tariefstructuur en ketenregie. De voorgestelde ‘neutrale regierol’ in het consortium laat volgens de minister teveel vragen open over verantwoordelijkheidsverdeling en handhaving. Consumenten en zakelijke gebruikers hebben volgens het kabinet baat bij één aanspreekpunt en een uniform kwaliteitskader.

Het kabinet kiest voor een alternatief spoor: een transitie van “postmarkt” naar “brede bezorgmarkt”, waarin poststromen worden geïntegreerd met pakketten- en foldernetwerken. Dat moet concurrentie en innovatie mogelijk houden, terwijl de uitvoeringsrisico’s van de UPD worden beperkt. Ook de arbeidsmarkt weegt mee. Extra sectorspecifieke regulering acht het ministerie niet nodig; bestaande cao-structuren en arbeidswetgeving worden voldoende geacht om werkgelegenheid en arbeidsvoorwaarden te borgen.

De discussie raakt aan bredere vragen over de houdbaarheid van publieke dienstverlening in markten die onder druk staan door digitalisering. De Kamer debatteert later dit jaar over aanpassingen in de Postwet 2009 en het Postbesluit. Daarmee moet het UPD-stelsel worden herijkt, met als doel landelijke dekking en betaalbaarheid te garanderen tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten.

Bron: Ministerie EZ

Lees ook: De postmarkt verdient toekomstgericht beleid dat verder kijkt dan het bestaande monopolie

Lees ook: Afscheid van de 24-uurs economie in de brievenbus?