Ik heb een essentiële tremor. Al mijn hele leven. Geen ramp, wel een dagelijkse uitdaging. Met trillende handen een vol kopje koffie van de bar naar de tafel brengen is topsport. Meestal haal ik de eindstreep niet zonder morsen. Een kwaal die ik deel met 500.000 anders Nederlanders.

Deze week moest ik een nieuw ID-bewijs halen bij de gemeentebalie. Nieuwe vingerafdrukken nodig. Dat bleek een klein avontuur. Mijn vingers deden niet wat de scanner verwachtte. Gelukkig hielp de baliemedewerker geduldig mee. Uiteindelijk lukte het. Of de mensen in de rij achter mij het ook zo gezellig vonden, betwijfel ik.

Het echte probleem begint daarna. In de digitale wereld

Probeer maar eens klant te blijven bij een bank met trillende handen. Aanmelden bij Triodos bleek een hindernisbaan. Eindeloze stappen, talloze foto’s van mijn identiteitsbewijs, en dan de finale: selfies. Links, rechts, midden. Nog een keer. Nog een keer. Niet scherp. Niet in het frame. Te bewogen. Terug naar start. U ontvangt geen geld. Waarom moet het zo moeilijk? Waarom moet ik steeds opnieuw bewijzen dat ik besta voor organisaties die mij al dertig jaar kennen? Het is mijn geld. En toch kan ik er niet bij.

Is dit vooruitgang?

Steeds meer basisvoorzieningen zoals bankzaken, belastingen, overheid verdwijnen achter een muur van apps, verificaties en digitale acrobatiek. Wie geen vaste hand heeft, geen nieuwste smartphone, of simpelweg geen digitale topsporter is, valt buiten de boot. Jong, oud, handig of minder handig: het maakt niet uit. De drempel wordt steeds hoger voor iedereen die niet perfect in het digitale plaatje past.

Het wrange is dat deze systemen worden verkocht als veilig en efficiënt. Maar veiligheid zonder toegankelijkheid is uitsluiting. Efficiëntie zonder menselijke maat is bureaucratie in een hip jasje.

Technologie zou mensen moeten helpen. Niet testen

Waarom bestaat er geen eenvoudige alternatieve route? Een balie. Een telefoonnummer. Een medewerker die zegt: “We regelen het samen.” Waarom ontwerpen we systemen voor perfecte handen en perfecte smartphones, terwijl we weten dat de wereld vol imperfecte mensen zit?

Digitale inclusie is geen luxe. Het is een basisvoorwaarde voor meedoen in de samenleving. De vraag is simpel: bouwen we een samenleving voor mensen, of voor apps?

Walther Ploos van Amstel