Met het openen van een nieuwe ronde van de AanZET-subsidie krijgt de elektrificatie van vrachtwagens opnieuw een duwtje in de rug. Dat is nodig, omdat transportbedrijven staan voor een fundamentele verandering die in tempo en impact wordt onderschat. Verduurzamen vraagt om lastige keuzes: investeren, samenwerken of uitbesteden? Transportbedrijven die nu nog geen strategie hebben, lopen het risico in de komende vier jaar uit de markt gedrukt te worden. 

Bij een bezoek van de Topsector Logistiek aan DAF Trucks bleek hoe groot de opgave is. DAF moet in 2035 tot 30% elektrische trucks verkopen om te voldoen aan Europese CO₂-regels. Inmiddels zit Nederland in 2025 op 7% zit. Tegelijkertijd kiest de Nederlandse overheid voor volledig klimaatneutraal goederenvervoer in 2050. Zero-emissiezones, aanbestedingseisen, ETS2 (vanaf 2027) en de kilometerheffing (2026) maken diesel structureel duurder. Voor veel bedrijven kan dit zomaar 6 tot 11% extra kosten betekenen in een sector met marges van 1 tot 2%.

Verladers zullen kritischer worden: waarom zijn de kosten van de ene vervoerder gestegen terwijl er al jaren subsidies en terugsluisregelingen bestaan? Koplopers laten zien hoe het wel kan. Transportbedrijf Simon Loos gebruikt de AanZET-subsidie al vanaf dag één. Wagenparkbeheerder Wim Roks zegt tegen NOS: “Je bent een dief van je eigen portemonnee als je niet meedoet.” Inmiddels is 10% van hun vloot elektrisch. Zijn waarschuwing is helder: “Als je dit nu niet doet, ben je over een paar jaar niet meer relevant.”

De overstap is geen kwestie van ‘diesel eruit, batterij erin’. Elektrificatie raakt aan laadcapaciteit, energie, netcongestie, ruimtelijke indeling van depots, de chauffeurs, nieuwe planningsmethoden en hogere inzet van voertuigen. Kleinere bedrijven kunnen die complexiteit minder makkelijk aan, terwijl grote vervoerders via schaal en kilometrage sneller rendement halen. Er is geen gelijk speelveld meer. De sector beweegt richting consolidatie: partijen die investeren blijven over, de rest valt af.

Kortom: 2026–2030 wordt een kantelperiode. Niet alleen schoner, maar slimmer en strategischer. De AanZET-subsidie is niet gratis geld, maar een reality check: wie niet instapt, verliest straks de aansluiting. Veel bedrijven denken nog steeds dat elektrische voertuigen onbetaalbaar, onbetrouwbaar of niet beschikbaar zijn. Dat leidt tot uitstelgedrag, terwijl beleid, klantverwachtingen en kosten snel veranderen.

Uit onderzoek blijkt juist dat bedrijven die wel overstappen dit goed en betaalbaar kunnen organiseren, als de verduurzaming breed wordt aangepakt: niet alleen voertuigen bestellen, maar ook de planning, energievoorziening, trainen chauffeurs, laadinfrastructuur en werkwijzen herontwerpen. Een inspirerend voorbeeld is AH Thuisbezorging. Door slim na te denken wordt in onder meer de regio Amsterdam elektrisch bezorgd.

Het handelingsperspectief is verrassend eenvoudig: begin met een rittenanalyse. Reken uit welke energie per dag echt nodig is, wanneer die nodig is en hoe je die kunt reduceren of slimmer laden. En, de beste energie is de energie die je niet hoeft te gebruiken. Kan het ook met minder mensen en voertuigen?

Walther Ploos van Amstel.

Lees: De AanZET subsidie is open: kopen we in 2030 30% nieuwe elektrische vrachtwagens?