Sinds begin maart 2026 is de Straat van Hormuz gesloten als gevolg van het conflict tussen de VS, Israël en Iran. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) heeft de huidige situatie al bestempeld als de ergste energiecrisis ooit. In Azië leidt dit tot maatschappelijke en economische ontwrichting door acute brandstoftekorten. Maar hoe groot is het risico voor Nederland en Europa? En wat betekent dit concreet voor logistieke managers?

RaboResearch publiceerde vandaag een analyse op basis van een model van de internationale olieketen. De conclusies zijn genuanceerd, maar bieden wel degelijk stof tot nadenken voor iedereen die verantwoordelijk is voor brandstofafhankelijke operaties.

Geen fysieke tekorten op korte termijn, maar hogere kosten wel

Het goede nieuws voor de Nederlandse logistieke sector: acute fysieke brandstoftekorten zijn tot eind mei onwaarschijnlijk. Nederland beschikt over substantiële voorraden diesel, nafta en kerosine, opgebouwd sinds 2022. Die voorraaddekking beslaat inmiddels meerdere maanden, voldoende om een tijdelijke verstoring op te vangen. De haven van Rotterdam speelt hierin een cruciale rol als distributieknooppunt voor heel Europa.

Het slechte nieuws is dat de crisis zich direct vertaalt in hogere brandstofprijzen. Voor logistiek managers betekent dit direct hogere operationele kosten, met name voor wegtransport en luchtvracht. Rabobank verwacht dat de impact op Nederland vooral zichtbaar wordt via ruilvoetverlies, hogere inflatie en lagere reële inkomens; niet via lege pompen, maar zeker via dikkere facturen.

Kerosine is de grootste zorg

Van alle brandstoffen staat kerosine het meest onder druk. De voorraden vliegtuigbrandstof in het ARA-gebied (Amsterdam–Rotterdam–Antwerpen) zijn al relatief sterk gedaald sinds het uitbreken van het conflict. Dit raakt niet alleen luchtvaartmaatschappijen, maar ook logistieke dienstverleners die afhankelijk zijn van luchtvracht — denk aan express- en koeriersdiensten, farmaceutische supply chains en de export van hoogwaardige agrarische producten.

Bij een langdurige sluiting van de Straat van Hormuz (het scenario waarbij de blokkade een jaar aanhoudt) raken ook Europese buffers uitgeput. Dan wordt substantiële vraagreductie bij kerosine onvermijdelijk.

Dat hoeft niet te betekenen dat kritieke transportstromen als medicijnen, halfgeleiders en voedsel stilvallen (die een hoge waarde hebben ten opzichte van het volume en andere vormen van vraag relatief gemakkelijk kunnen overbieden), maar het zal wel leiden tot verdere prijsstijgingen en operationele keuzes die nu al kunnen worden voorbereid.

Indirecte effecten via Aziatische markten

Een aspect dat logistiek managers niet mogen onderschatten, zijn de indirecte effecten via Azië. Landen als Japan, Zuid-Korea en Singapore zijn hard getroffen door de afname van de export uit de Midden-Oosten. Zij trekken nu olie en olieproducten aan uit andere regio's, waardoor Europa een deel van zijn alternatieve toevoer kan verliezen. Bovendien hebben China en Zuid-Korea al exportbeperkingen ingesteld, waardoor de vrij verhandelbare spotmarkt voor kerosine verder krimpt.

Dit betekent dat ook al heeft Europa goede voorraden, de aanvoerlijnen voor aanvulling langer en duurder worden. Logistieke ketens die sterk leunen op Aziatische productie of doorvoer verdienen in de komende maanden extra aandacht.

Wat kunnen logistiek managers nu doen?

De huidige situatie vraagt om actief risicomanagement in de brandstofketen. Een aantal concrete aandachtspunten:

• Zorg voor inzicht in de brandstofafhankelijkheid van uw keten, niet alleen voor uw eigen voertuigen, maar ook voor onderaannemers en partners. Bespreek met uw brandstoftoeleveranciers welke contractuele afspraken er zijn bij schaarste en prijspieken.
• Overweeg waar mogelijk vooruitkopen of het vastleggen van prijsafspraken voor de komende maanden. Breng in kaart welke onderdelen van uw logistieke netwerk het meest kwetsbaar zijn bij verdere stijgingen van de kerosineprijs, met name in het luchtvrachtsegment.
• Monitor de geopolitieke ontwikkelingen rond een mogelijk VS-Iran akkoord nauwlettend. Een snelle heropening van de Straat zou verlichting brengen, maar zelfs dan duurt het maanden voordat de markt normaliseert door mijnenruiming, herstel van de infrastructuur en terughoudendheid bij rederijen.

Rotterdam als buffer, maar geen garantie

Nederland staat er beter voor dan veel andere landen dankzij zijn strategische positie als Europees energieknooppunt. Maar die positie biedt bescherming, geen immuniteit. De crisis bevestigt eens te meer hoe kwetsbaar mondiale supply chains zijn voor geopolitieke verstoringen en hoe belangrijk het is om brandstofzekerheid structureel te integreren in het risicomanagement van logistieke operaties.

Bron: RaboResearch, "Oliemarkten onder druk: waar en wanneer ontstaan knelpunten in de toeleveringsketen?", 13 mei 2026.

Lees ook: How the World Ran Out of Everything

Lees ook: Nederland heeft een Landelijk Crisisplan Olie: wat betekent dit voor de transportsector?