Het nieuwste State of AI-rapport van McKinsey laat zien dat kunstmatige intelligentie (AI) inmiddels volwassen wordt. Meer dan driekwart van de bedrijven zet AI in binnen minstens een bedrijfsfunctie. Ook in logistiek en supply chains wordt AI steeds vaker toegepast; van voorraadbeheer en routeoptimalisatie tot klantenservice en planning. Zij het nog beperkt in vergelijking met andere sectoren.

De kernboodschap van het rapport: waarde ontstaat niet door losse tools te implementeren, maar door processen fundamenteel te herontwerpen. Bedrijven die hun werkprocessen opnieuw inrichten rond AI zien de grootste winst in productiviteit en winstgevendheid.

In logistiek en transport betekent dat:

• geen losse pilots meer, maar integratie van AI in de kernprocessen van de keten;

• real-time besluitvorming op basis van data en voorspellingen;

• dynamische planning en route-aanpassing om schaarste en emissies te beperken.

Leiderschap speelt hierbij een sleutelrol. Bedrijven waar de CEO of het senior management verantwoordelijk is voor AI-governance, boeken aantoonbaar betere resultaten volgens McKinsey. Logistieke bedrijven moeten dus zorgen voor een duidelijke aansturing, KPI’s en governance-structuren rondom AI.

Tegelijkertijd nemen risico’s toe: foutieve output, datalekken, en onduidelijkheden rond privacy en intellectueel eigendom komen vaker voor. Wie AI inzet voor voorraad- of distributiebeslissingen zonder kwaliteitscontrole, kan snel tegen verstoringen aanlopen. Goed risicomanagement en menselijke controle blijven daarom onmisbaar.

Ook verandert het werk zelf. Nieuwe functies ontstaan (van AI-specialisten tot ethiek-adviseurs) terwijl bestaande logistieke functies verschuiven naar datagedreven besluitvorming. Investeren in bijscholing en kennisontwikkeling is cruciaal.

De adoptie van generatieve AI groeit snel: zo’n 70 procent van de bedrijven gebruikt het al in minstens één proces. Dat maakt nu het moment om te investeren in AI binnen de logistieke keten, voordat de concurrentie dat doet.

Checklist voor logistieke professionals

1. Integreer AI strategisch: niet als experiment, maar als onderdeel van kernprocessen.

2. Herontwerp workflows en processen: benut data en automatisering voor real-time planning en beslissingen.

3. Zorg voor AI-governance: stel duidelijke verantwoordelijkheden en meetbare doelen vast.

4. Beheer risico’s actief: bouw kwaliteits- en ethische controles in bij AI-besluitvorming.

5. Investeer in mensen: train planners, managers en chauffeurs in data- en AI-vaardigheden.

AI verandert logistiek van reactief naar voorspellend. De bedrijven die nu durven te herschikken, worden de winnaars van de volgende generatie supply chains, stelt McKinsey.

Walther Ploos van Amstel.

Checklist vaardigheden planners die gaan werken met AI

Voor logistieke planners die met AI-toepassingen gaan werken, verschuift het vak van operationeel plannen naar regie, interpretatie en besluitvorming. De vijf belangrijkste competenties zijn:

1. Data- en AI-geletterdheid
   Begrijpen hoe AI-modellen werken, welke data ze gebruiken, wat de aannames zijn en waar de beperkingen liggen. Niet programmeren, maar wel kunnen beoordelen of uitkomsten logisch, robuust en toepasbaar zijn.

2. Analytisch en kritisch denkvermogen
   AI levert scenario’s en aanbevelingen; de planner moet deze kunnen interpreteren, doorrekenen en toetsen aan de praktijk. Dit vraagt het vermogen om afwijkingen, bias en schijnzekerheid te herkennen.

3. Besluitvorming onder onzekerheid
   AI vergroot de hoeveelheid informatie, maar neemt onzekerheid niet weg. Planners moeten keuzes durven maken op basis van probabilistische uitkomsten, scenario’s en trade-offs tussen kosten, service, duurzaamheid en risico.

4. Proces- en ketenregie
   AI werkt het best over afdelingen en organisaties heen. De planner moet processen kunnen overzien, ketenpartners verbinden en AI-inzichten vertalen naar gezamenlijke afspraken en acties in de supply chain.

5. Communicatie en verandervermogen
   Uitleggen wat AI adviseert en waarom, draagvlak creëren bij collega’s en partners, en omgaan met weerstand. De planner wordt steeds meer een brug tussen technologie, operatie en management.

Kortom: de logistieke planner van de toekomst wordt minder uitvoerder en meer regisseur, die AI gebruikt als beslisondersteuning, niet als vervanging van professioneel oordeel.

Lees ook: Welke kansen biedt AI voor supply chain management?

Bron grafiek: McKinsey