AI verandert in hoog tempo van een hulpmiddel naar iets dat steeds meer lijkt op een digitale collega. Nieuwe AI-systemen (vaak AI-agents genoemd) kunnen zelfstandig plannen maken, acties uitvoeren en leren van wat ze doen. Een leerzaam rapport van MIT Sloan met BCG biedt inzichten in de 'state of art'.

Voor supply chain managers betekent dit dat AI niet langer alleen analyses ondersteunt of rapportages versnelt, maar steeds vaker actief meedraait in dagelijkse processen zoals forecasting, voorraadbeheer, transportplanning en klantenservice.

Veel organisaties voeren deze technologie al in, vaak sneller dan ze hun strategie, processen en governance hebben aangepast. Daar zit precies de uitdaging. Supply chains bestaan uit sterk gekoppelde processen. Zodra AI op meerdere plekken tegelijk wordt ingezet, verandert de manier waarop de hele keten functioneert. Het gaat dus niet alleen om nieuwe technologie, maar om een andere manier van organiseren en samenwerken.

Een belangrijke verandering is dat AI tegelijk efficiënt én flexibel kan zijn. Traditionele software blinkt uit in standaardwerk, terwijl mensen goed zijn in uitzonderingen en improvisatie. AI-agents combineren deze eigenschappen. Ze kunnen bijvoorbeeld automatisch transportplannen maken, afwijkingen signaleren en alternatieve oplossingen voorstellen bij verstoringen. De echte winst zit daarom niet in kleine verbeteringen, maar in het opnieuw ontwerpen van processen rondom deze mogelijkheden.

Ook de manier van investeren verandert. Waar software normaal gesproken wordt aangeschaft en vervolgens wordt afgeschreven, worden AI-agents juist waardevoller naarmate ze meer ervaring opdoen. Ze leren van data, worden nauwkeuriger en krijgen nieuwe toepassingen. Investeren in AI lijkt daardoor steeds meer op investeren in mensen en vaardigheden: het vraagt om voortdurende ontwikkeling in plaats van een eenmalige aanschaf.

Tegelijkertijd ontstaat een nieuwe balans tussen autonomie en controle. AI kan zelfstandig werken, maar moet wel begeleid worden. In de praktijk betekent dit dat bedrijven een combinatie zullen gebruiken van menselijke controle bij belangrijke beslissingen en autonome AI voor routinetaken. Governance en toezicht worden daarmee een kerncompetentie binnen operations.

De grootste strategische keuze voor organisaties is of ze AI gebruiken om bestaande processen te verbeteren, of om processen volledig opnieuw te ontwerpen. Kleine optimalisaties leveren snelle resultaten op, maar de grootste waarde ontstaat wanneer hele ketens opnieuw worden ingericht. Denk aan volledig geautomatiseerde planning, dynamische voorraadstrategieën en realtime ketensturing.

Deze ontwikkelingen veranderen ook de organisatie zelf. Rollen verschuiven van uitvoerend werk naar regie en coördinatie. Er ontstaat minder behoefte aan managementlagen en meer vraag naar professionals die processen overzien en samenwerking tussen mens en AI organiseren. Supply chain professionals worden daarmee steeds meer regisseurs van hybride teams.

De belangrijkste conclusie is dat AI-agents geen IT-project zijn, maar een organisatieverandering. De supply chains die succesvol willen blijven, moeten processen herontwerpen, governance vernieuwen en investeren in vaardigheden om met AI samen te werken. De echte winnaars gebruiken AI niet alleen om efficiënter te worden, maar om hun hele keten slimmer en flexibeler te maken.

Lees het hele rapport van MIT Sloan hier.

Lees ook: Welke kansen biedt AI voor supply chain management?