Maandagochtend, Lage Weide, Utrecht. Ik loop van de bushalte naar het bedrijf waar ik een afspraak heb en kijk om me heen: brede rijstroken, geen voetpad, geen oversteekplaats, amper verlichting. Een bestelbus scheurt langs met zeventig kilometer per uur. Niemand houdt zich aan de snelheid. Handhaving? Onzichtbaar.

Dit is geen uitzondering. In heel Nederland zijn bedrijventerreinen decennialang ontworpen als doorvoergebied voor vrachtwagens en bestelwagens; niet als aantrekkelijke werkplekken voor mensen. Toch werken er honderdduizenden Nederlanders. En die komen zeker niet allemaal met de auto.

Denk aan de jongere zonder rijbewijs. De magazijnmedewerker die zijn leaseauto niet kan betalen. De parttimer die avonddiensten draait en in het donker naar huis moet fietsen over een weg zonder fietspad. Voor hen is het bedrijventerrein geen abstract planningsvraagstuk. Het is een dagelijks obstakel.

Transformatie

Het Utrechtse bedrijventerrein Lage Weide staat voor een transformatieopgave van €200 miljoen. Met 900 bedrijven en 19.000 werknemers is Lage Weide het grootste bedrijventerrein van Utrecht en een van de grootste van Nederland. Niet voor niets geldt Lage Weide als de machinekamer van Utrecht, midden in Nederland. Het gebied vervult een sleutelrol in de stedelijke economie, maar kampt structureel met ruimtegebrek.

Op Lage Weide, een van de grootste bedrijventerreinen van Nederland, is de situatie inmiddels zo nijpend dat 900 bedrijven gezamenlijk alarm slaan bij de gemeente Utrecht. Fietspaden ontbreken of zijn levensgevaarlijk, bushaltes liggen te ver weg, en de dienstregelingen sluiten niet aan op werktijden. Ondernemers die juist zitten te springen om personeel zien hoe hun terrein steeds minder aantrekkelijk wordt als werkbestemming.

Verbeteren verkeersveiligheid

Het cynische is dat de plannen om de verkeersveiligheid te verbeteren al 5 jaar op de plank liggen. Geld is er niet. De gemeente Utrecht noemt een investering van 193 miljoen euro noodzakelijk, maar een besluit is nog altijd niet genomen. Er zijn grote ambities, maar de portemonnee van de gemeente is leeg, terwijl werknemers dagelijks hun veiligheid op het spel zetten.

De oorzaak is structureel. Bedrijventerreinen zijn van oudsher ontworpen vanuit logistieke logica met brede wegen voor zwaar verkeer, maximale bereikbaarheid per auto en minimale aandacht voor de menselijke maat. Groen, verlichting, openbaar vervoer, bewegwijzering voor fietsers en voetgangers waren luxe bijzaken. Die mentaliteit heeft zich tientallen jaren vastgezet in bestemmingsplannen, budgetten en gewoontes.

Aantrekkelijke werklandschappen

Maar die logica klopt niet meer. Duurzame werkgelegenheid vraagt om bereikbaarheid voor iedereen. Veilige mobiliteit bepaalt of mensen op tijd en gezond op het werk verschijnen en of ze er überhaupt willen werken.

Parkmanagers, gemeenten en bedrijven moeten nu samen de schouders eronder zetten. Veilige fietsroutes, goede verlichting, deelmobiliteit, busverbindingen die aansluiten op ploegendiensten: dit zijn geen luxeoplossingen maar basisvoorzieningen. Een bedrijventerrein is een werkplek, geen snelweg. Het wordt tijd dat we het ook zo inrichten... als aantrekkelijke werklandschappen.

Walther Ploos van Amstel.

Lees ook: Mobiliteit heeft sleutelrol bij ontwikkeling van bedrijventerreinen