De Aanschafsubsidieregeling Zero-Emissie Trucks (AanZET) werkt, zo blijkt uit de eindevaluatie van Decisio die het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat liet uitvoeren. De nieuwe ronde start op 29 september 2026 om 9.00 uur en duurt tot 16 oktober 2026 om 12.00 uur bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Sinds de start in 2022 zijn 3.844 voertuigen definitief toegekend, waarvan 1.538 inmiddels op kenteken staan. Het tussendoel van duizend emissievrije vrachtwagens in 2025 is ruimschoots gehaald: er reden er 2.193, waarvan 59 procent met AanZET-steun. Circa 60 procent van alle emissievrije trucks in Nederland is met deze subsidie aangeschaft.

Wat ging goed

De additionaliteit is overtuigend aangetoond. Meer dan 90 procent van de eindgebruikers geeft aan dat de subsidie belangrijk of doorslaggevend was, en in verdiepende interviews zeggen meerdere ondernemers dat ze zonder AanZET ongeveer de helft van hun emissievrije trucks zouden hebben aangeschaft.

Ook de uitvoering scoort goed: RVO krijgt een 8,4 voor dienstverlening, het aanvraagproces wordt als laagdrempelig ervaren en de uitvoeringskosten liggen met 0,93 procent van het budget fors onder die van vergelijkbare regelingen, zoals de SSEB (6 procent). De wijzigingen van 2024 (maximaal één aanvraag per werkdag per ondernemingsgroep) zorgden voor een eerlijkere verdeling: het aandeel van grote bedrijven in de toekenningen daalde van 51 naar 27 procent, terwijl kleinere ondernemingen meer kans kregen.

Wat kan beter

Er zitten wel lekken in het systeem. Tussen de 8 en 20 procent van het toegekende budget wordt uiteindelijk niet benut, doordat bedrijven na toekenning afzien van de aanschaf of failliet gaan. In 2024 werd zelfs één op de vijf toegekende subsidies teruggestort. Stakeholders wijzen op het voorschot van 70 procent als mogelijke aanjager van dit gedrag: sommige bedrijven lijken de regeling als verkapte financiering te gebruiken. Daarnaast waren de kwantitatieve doelen bij de start van de regeling niet altijd consistent vastgelegd, wat sturing en evaluatie bemoeilijkt.

De grootste beperking ligt echter buiten de regeling zelf: netcongestie. Vrijwel elke gesproken partij noemt dit dé bottleneck voor verdere opschaling. Laden is nu vaak nog geen probleem, maar wordt dat wel zodra het wagenpark groeit — en juist de netaansluiting, niet de laadpaal zelf, is het knelpunt.

Wat betekent dit voor transportbedrijven

Voor wie nog geen emissievrije truck heeft aangeschaft: de subsidie blijft voorlopig bestaan en de aanbeveling is om na 2027 door te gaan. Reken echter niet alleen op de aanschafprijs, maar vooral op de Total Cost of Ownership. Die in steeds meer segmenten al gunstig uitpakt voor batterij-elektrisch, mede dankzij de vrachtwagenheffing en de terugsluisregeling. Vraag tijdig subsidie aan; de budgetten zijn structureel overtekend en loting is gebruikelijk.

Belangrijker nog: regel de laadinfrastructuur op tijd. Netcongestie is niet iets wat op korte termijn wordt opgelost, dus wie wacht met het aanvragen van een zwaardere aansluiting, loopt het risico dat de truck er wel is maar niet kan laden. Onderzoek ook alternatieven zoals batterijopslag, energy hubs of slim laden buiten piekuren; kostbaar, maar vaak de enige weg vooruit zolang het net vol blijft.

U vraagt de subsidie voor emissievrije vrachtwagens (AanZET) aan van 29 september 2026, 9.00 uur tot 16 oktober 2026, 12.00 uur bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Walther Ploos van Amstel.

Lees ook: Europa's overstap naar zero-emissie vrachtwagens: vastgelopen onder de 5%