Jules Verne droomde in 1865 van een reis naar de maan door in een projectiel afgeschoten te worden door een kanon. Elon Musk bouwt die droom gewoon. Beiden combineren een obsessief geloof in technologie met een grenzeloos voorstellingsvermogen. Het verschil: Verne schreef fictie, Musk lanceert raketten. SpaceX bewijst dat de gekste vergezichten van gisteren de logistieke infrastructuur van morgen kunnen worden.

Wie SpaceX nog vooral als raketbouwer ziet, mist het grotere plaatje. Het bedrijf ontwikkelt zich in hoog tempo tot een wereldwijde infrastructuurspeler die raakt aan vrijwel alles wat logistiek bezighoudt: connectiviteit, capaciteit, kosten en ketenregie. Maar is het daarmee ook een goede investering voor een logistieke portefeuille naast DHL, XPO en FedEx?

Meer dan raketten

SpaceX omschrijft zichzelf als "the most ambitious, vertically integrated innovation engine on and off Earth." Dat klinkt als marketingtaal, maar de operationele realiteit onderbouwt die claim. Het bedrijf ontwerpt, produceert en exploiteert zijn eigen transportmiddelen en infrastructuur. Daarmee dalen de kosten structureel en neemt de controle over de keten toe. Dat is precies de dynamiek die ook de beste logistieke bedrijven ter wereld kenmerkt.

Starlink is daarbij de meest directe verbinding met de logistieke wereld. Het satellietnetwerk levert wereldwijde connectiviteit voor vrachtwagens, schepen, vliegtuigen, magazijnen en afgelegen locaties. Voor supply chain managers die werken met tracking, realtime zichtbaarheid en IoT-toepassingen is Starlink allang geen sciencefiction meer. Het is operationele infrastructuur. In die zin doet SpaceX iets wat containerisatie in de vorige eeuw ook deed: het verlaagt de drempel voor wereldwijde handel door infrastructuurkosten drastisch te verlagen.

Daarnaast werkt SpaceX met Starship aan een toekomst waarin goederen mogelijk binnen enkele uren tussen continenten kunnen worden vervoerd. Of dat realiteit wordt, is onzeker. Maar de richting is helder: SpaceX bouwt aan een combinatie van fysieke transportcapaciteit, digitale netwerken en data-infrastructuur die op termijn de logistieke sector fundamenteel kan veranderen.

Operationeel een topper, financieel een raadsel

Operationeel vertoont SpaceX alle kenmerken van een toonaangevende logistieke organisatie: vergaande verticale integratie, geavanceerde productie, strakke ketenregie en een indrukwekkende innovatiesnelheid. Het bedrijf lanceert inmiddels meer dan honderd keer per jaar, met omlooptijden van slechts enkele dagen per raket. Dat is geen ruimtevaartprogramma meer; dat is een transportoperatie.

De financiële transparantie laat echter te wensen over. Pre-IPO-documenten wijzen op een nettoverlies van circa 4,9 miljard dollar in 2025, terwijl andere bronnen juist een winst van ongeveer 8 miljard dollar op een omzet van 15 tot 16 miljard dollar noemen. Die discrepantie maakt een klassieke waarderingsanalyse vrijwel onmogelijk. Bij een verwachte IPO-waardering van 1,75 biljoen dollar en een winst van 8 miljard dollar komt de koers-winstverhouding uit op ongeveer 219x (ver boven die van Amazon, Nvidia of Tesla).

SpaceX moet niet worden gewaardeerd als een logistiek bedrijf, maar als een platform. Beleggers betalen niet voor de huidige lanceringsinkomsten, maar ook voor de toekomst van Starlink als wereldwijde telecomspeler, voor militaire en overheidscontracten, voor Starship en voor mogelijke AI- en data-activiteiten.

De impliciete verwachting is een jaarwinst van 40 tot 70 miljard dollar op termijn, wat de vooruitkijkende koers-winstverhouding terugbrengt naar een realistischer niveau van 25 tot 40x. Dat is de echte gok die beleggers vandaag maken.

Thuisbasis in de portefeuille: ja, maar met nuance

Met een jaarlijkse omzet van 11 biljoen dollar is de logistieke sector een grote bedrijfstak ter wereld en vertegenwoordigt ongeveer 8 tot 10% van het mondiale bbp. De sector omvat een breed scala aan activiteiten, waaronder wegtransport, zeevaart, luchtvracht, spoorvervoer, warehousing, pakketbezorging, expeditie, contractlogistiek en supply-chain dienstverlening.

Logistiek vormt de ruggengraat van de wereldhandel, die jaarlijks meer dan 35 biljoen dollar bedraagt. Groei wordt gedreven door e-commerce, digitalisering, automatisering, verduurzaming en de behoefte aan veerkrachtigere toeleveringsketens. Daarmee is logistiek een essentiële voorwaarde voor het functioneren van de moderne economie.

Een investering in SpaceX kan goed passen in een logistieke beleggingsportefeuille, mits logistiek breed wordt opgevat als het verplaatsen van goederen, data en infrastructuur. Het is geen traditionele transportbelegging. De inkomsten komen vooralsnog vooral uit de ruimtevaart, satellietcommunicatie en overheidscontracten. Wie een dividendrendement verwacht zoals bij een gevestigde logistieke dienstverlener, komt mogelijk bedrogen uit.

Maar wie logistieke infrastructuur beschouwt als de ruggengraat van de wereldeconomie, en die blik is voor elke serieuze sectorinvesteerder verdedigbaar, ziet in SpaceX een positie die structureel waarde kan toevoegen naast transport-, vastgoed- en technologiebedrijven.

De vijf structurele verschuivingen die McKinsey beschrijft in A Century of Plenty laten zien dat de logistieke sector voor een transformatie staat. SpaceX is geen antwoord op al die uitdagingen. Maar het is wel een van de bedrijven die aan meerdere van die verschuivingen tegelijk werken. Leerzaam en inspirerend.

Dat maakt het geen veilige belegging. Wel een interessante.

Walther Ploos van Amstel