Vorige week meldde het Nibud dat de financiële situatie van Nederlanders verslechtert. Bijna vier op de tien huishoudens hebben moeite om rond te komen en één op de drie Nederlanders heeft vrijwel continu stress over zijn of haar financiële situatie. De kwetsbaarste groepen zijn volgens het Nibud de jongvolwassenen en de huishoudens met een laag of wisselend inkomen. Deze groepen hadden het twee jaar geleden al moeilijk en hun financiële situatie is sindsdien nog nijpender geworden. 

De overheid zal zeggen dat macrocijfers aantonen dat lonen harder zijn gestegen dan prijzen en dat niemand financiële stress hoeft te hebben, omdat een laag inkomen wordt aangevuld met tal van toeslagen en regelingen waardoor zij toch op een goed inkomen uitkomen. 

Studenten laten zorgtoeslag liggen

Ik geef een voorbeeld: een op de drie mbo-studenten vraagt na hun achttiende verjaardag géén zorgtoeslag aan terwijl hij of zij daar wel recht op heeft. Ze weten niet van het bestaan, vinden het te ingewikkeld of durven het niet aan te vragen omdat zij bang zijn om iets fout te doen. Deze groep laat dus meer dan 1500 euro per jaar liggen.

Er wordt in ons land op tal van plekken hulp in natura geboden: gemeenten geven gratis laptops en tablets aan schoolgaande kinderen, de Voedselbank deelt op meer dan 500 locaties gratis eten uit en bij het Rode Kruis kun je terecht voor gratis tampons en maandverband.

Allemaal leuke extraatjes voor mensen die volop de tijd hebben om alles aan te vragen, formulieren in te vullen, na te bellen en op te halen. Maar als je een zware baan hebt of je scharrelt je schamele inkomen bij elkaar door vier of vijf kleine baantjes te combineren, dan heb je niet de ruimte in je hoofd om dit te doen.   

En juist daar zit de crux:
dit land is een paradijs voor hen die wel kunnen, maar niet wíllen werken. Deze groep weet moeiteloos álle toeslagen en financiële regelingen te vinden en heeft meer dan voldoende tijd om maximaal gebruik te maken van alle voordeeltjes. 

Maar aan de andere kant laten wij als samenleving de groep mensen die wél werkt en met een laag of wisselend inkomen moet rondkomen, maar door alle financiële stress en onwetendheid de weg niet weet, bungelen. 

Het is ook vreemd dat onze overheid met enkele regelingen jongeren zelfs stimuleert om vooral níet te gaan werken of te proberen te wennen aan een betaalde baan. Wist je bijvoorbeeld dat een jongere die medische klachten heeft zoals ADD, een milde vorm van dyslexie of vage mentale klachten en studeert aan het mbo, hbo of universiteit, een studietoeslag bij de gemeente kan aanvragen ter compensatie van het feit dat hij geen bijbaan kan nemen? 

Compensatie

16-jarigen krijgen al 115 euro tot 300 euro per maand als compensatie voor het niet hebben van een bijbaantje naast de studie, en studenten van 21 jaar of ouder krijgen al bijna 400 euro per maand. Gratis geld, iedere maand opnieuw, mits je natuurlijk géén bijbaantje naast je studie neemt. Als je dat wel doet, dan word je gekort op je toeslag en dat is natuurlijk niet handig. 

Laat het eens bezinken: je staat aan het begin van je leven, je studeert fulltime en kunt zelfs stage lopen, maar wordt door de overheid ontmoedigd om een bijbaantje naast je studie te nemen. Wat is dit voor land? We willen toch juist dat alle studenten naast de studie werken om bij te verdienen en ook alvast te wennen aan een werkzaam leven later? 

Ook de studenten die een kleine medische uitdaging hebben, helpen we niet door hen te pamperen met gratis geld. Met dit soort regelingen laten we studenten er alvast aan wennen dat het prima is om ervoor te kiezen om níet te werken en financieel gecompenseerd te worden.  

Vermogensbelasting in box 3 

Ik vind het onbegrijpelijk. De overheid weet dat in ons belastingstelsel werken of méér werken niet loont en dat de oplossing vrij simpel is, namelijk het opheffen van het toeslagencircus en het drastisch verlagen van de inkomstenbelasting zodat we netto meer overhouden aan werk. 

Maar ondertussen bakkeleit diezelfde overheid al jarenlang over de vermogensbelasting in box 3 en hoeveel het de schatkist ’kost’ als we de vermogensaanwasbelasting niet doorzetten. Terwijl de échte discussie zou moeten gaan over hoeveel het de schatkist oplevert als meer Nederlanders meer gaan werken. 

_{BRON: Annemarie van Gaal:  De telegraaf, 28 juni 2026}