Een praktische aanpak bij onderlinge confrontaties

Wanneer mensen in teams met elkaar botsen, is het belangrijk dat ze niet meteen in een discussie terechtkomen. Vaak wil iedereen zijn eigen verhaal vertellen, waardoor de ander niet wordt gehoord, ook harder gaat roepen en dus niet luisteren. Mensen reageren op elkaar, verdedigen zichzelf of proberen de ander te overtuigen. Daardoor luisteren ze steeds minder goed.

Er is een eenvoudige manier om dat te voorkomen, maar dan moeten de partijen wel hun best doen om zich te houden aan spelregel 1: probeer de ander te begrijpen en daarna samen te kijken hoe je tegemoet kan komen aan elkaars belangen en behoeftes . Het uitgangspunt is dat beide mensen eerst de ruimte krijgen om hun verhaal te vertellen. Daarna kijken ze naar elkaars behoeften en belangen. Pas dan zoeken ze samen naar een oplossing. Deze vijf stappen kunnen helpen. 

Stap 1 – Eerst luisteren, zonder elkaar te onderbreken

Beide collega's vertellen om de beurt hun verhaal. Degene die luistert, onderbreekt de ander niet. Hij of zij maakt aantekeningen en stelt alleen vragen om iets beter te begrijpen. Als de eerste persoon klaar is, vat de luisteraar het verhaal samen. De ander mag aangeven of die samenvatting klopt. Ook kan hij of zij nog iets aanvullen. Daarna worden de rollen omgedraaid. Het is belangrijk dat beide mensen zich gehoord voelen voordat ze verdergaan.

Stap 2 – Onderzoeken wat iedereen nodig heeft

Nu gaat de aandacht gaat naar de behoeften en belangen van beide collega's. Daarbij staan twee vragen centraal:

  • Wat is je behoefte in dit speciale geval? Wat heb je nodig om prettig en goed samen te werken?
  • Welk belang dient je reactie? Wat vind je belangrijk om te bereiken of te beschermen?

Beide collega's stellen deze vragen aan elkaar, de procedure is als bij stap 1: eerst de een, dan de ander. Ze luisteren naar de antwoorden en proberen die te begrijpen. Het is niet de bedoeling om meteen een oordeel te geven. Eerst moet duidelijk worden wat voor de ander belangrijk is.

Stap 3 – Samen naar een oplossing zoeken

Als beide verhalen duidelijk zijn, kunnen collega's kijken of ze echt begrijpen wat de ander heeft bewogen. Ze hoeven het niet eens te zijn, maar het is wel van belang dat ze elkaars standpunt, belang en/of behoefte kunnen samenvatten. Dan kunnen ze kijken of hun behoeftes en belangen iets gemeenschappelijk hebben. Kunnen ze daar een compromis vinden? Welke behoeften kunnen naast elkaar bestaan? En wat hebben ze van elkaar nodig om de discussie een volgende keer wat rustiger te laten verlopen (dit stappenplan natuurlijk (-; 

Vervolgens zoeken ze samen naar een oplossing. Dat kan een nieuwe afspraak zijn. Maar het kan ook betekenen dat ze hun gedrag naar elkaar veranderen. Het belangrijkste is dat de oplossing rekening houdt met de behoeften en belangen van beiden.

Stap 4 – Het team erbij betrekken als dat nodig is

Soms komen twee collega's er samen niet uit. Dan kunnen ze het team vragen om mee te denken. Het team hoeft niet te bepalen wie gelijk heeft. Het gaat er juist om dat iedereen helpt zoeken naar een goede oplossing. Het is erg belangrijk dat het team de beide teamleden laat weten, dat er geen keuze wordt gemaakt omdat ze de een leuker vinden dan de ander, maar dat ze willen helpen een zo goed mogelijke oplossing te vinden. Ook hier geldt dus : eerst luisteren, dan begrijpen en pas daarna oplossingen bedenken. Zo wordt het team onderdeel van de oplossing, zonder dat mensen partij hoeven te kiezen.

Stap 5 – De leidinggevende inschakelen

Als ook het team er niet uitkomt, kan de leidinggevende helpen. Die kan duidelijkheid geven over verantwoordelijkheden. Ook kan de leidinggevende afspraken maken of een knoop doorhakken. Het uitgangspunt blijft wel dat collega's zo veel mogelijk zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun samenwerking. 

Tot slot

Deze manier van werken vraagt misschien wat oefening. Vooral als emoties oplopen, is het moeilijk om rustig te blijven luisteren. Mensen willen dan vaak meteen reageren. Ze willen uitleggen waarom ze iets hebben gedaan of waarom ze het ergens niet mee eens zijn.

Toch is het belangrijk om de volgorde vast te houden: (1) Eerst luisteren. (2) Daarna behoeften en belangen bespreken. (3) Dan begrijpen (4) En pas vervolgens naar oplossingen zoeken. Zo kan het team leren dat confrontaties niet gevaarlijk hoeven te zijn. Verschillen horen bij samenwerken. Soms zijn ze zelfs nodig om verder te komen.

Het doel is niet dat iedereen het altijd met elkaar eens wordt. Het doel is dat mensen hun verschillen kunnen bespreken, zonder elkaar kwijt te raken. En dat ze begrijpen dat iedereen er met de beste intenties zit. 

 

Deel uw  ervaringen op ManagementSite

Wij zijn altijd op zoek naar ervaringen uit de praktijk, wat werkt wel, wat niet.

SCHRIJF MEE

Als u 3 of meer artikelen per jaar schrijft, ontvangt u een gratis pro-abonnement twv €200,--