Opleiding: Ontwikkelingspsychologie en Opvoeding

Hoe ontwikkelt een kind zich van baby tot jongvolwassene? Wat is de invloed van opvoeding en omgeving op gedrag, emoties en ontwikkeling? In de brede module Ontwikkelingspsychologie en Opvoeding maak je kennis met de belangrijkste theorieën over ontwikkeling en opvoeding. Je leert kijken vanuit verschillende invalshoeken: erfelijkheid vs. omgeving, hechting, morele en cognitieve ontwikkeling en actuele modellen van opvoedingsondersteuning.

Deze module Ontwikkelingspsychologie en Opvoeding is bedoeld voor iedereen die werkt met kinderen of geïnteresseerd is in menselijk gedrag: van bijvoorbeeld pedagogisch medewerkers, sociaal werkers, leerkrachten en coaches, tot verpleegkundigen en ouders.

Goed om te weten: je volgt de module Ontwikkelingspsychologie en Opvoeding in een bestaande groep deelnemers van de Associate degree-opleiding Sociaal Werk van Hogeschool Inholland. Dit maakt de module ook zeer geschikt als verkenning om te onderzoeken of je een volledige Associate degree- of bacheloropleiding wilt gaan volgen.
 

In de module Ontwikkelingspsychologie en Opvoeding volg je 10 bijeenkomsten van 1,5 uur waarin je kennismaakt met de belangrijkste theorieën over ontwikkeling en opvoeding. Je leert hoe kinderen zich ontwikkelen, welke invloeden daarbij een rol spelen en hoe je opvoeders kunt ondersteunen bij opvoedingsvragen.

De bijeenkomsten combineren theorie met reflectie en praktijkgerichte voorbeelden en bieden ruimte om met elkaar in gesprek te gaan over actuele opvoedingsvraagstukken. Door de brede insteek is de module waardevol voor iedereen die met kinderen en gezinnen werkt of wil gaan werken. Na de 10 bijeenkomsten sluit je de module Ontwikkelingspsychologie en Opvoeding af met het maken van een kennistoets.

Bijeenkomst 1: Inleiding en perspectieven
Kennismaking met de module en de verschillende theoretische perspectieven op kindontwikkeling en opvoeding.

Bijeenkomst 2: Nature vs. nurture
Verdieping in de rol van erfelijkheid en omgeving: wat bepaalt gedrag? Met o.a. aandacht voor intelligentie en leerbaarheid.

Bijeenkomst 3: Hechting en de vroege ontwikkeling
De basis van sociaal-emotionele ontwikkeling: het hechtingsproces in de eerste levensjaren en de invloed van opvoeders.

Bijeenkomst 4: Opvoeding
Wat verstaan we precies onder opvoeden? Verkenning van pedagogiek, opvoedstijlen en opvattingen over ‘goed opvoeden’.

Bijeenkomst 5: Cognitieve ontwikkeling
Je leert de fasen van cognitieve ontwikkeling volgens Piaget kennen en toepassen op opvoedingssituaties.

Bijeenkomst 6: Sociaal-emotionele ontwikkeling
Je krijgt inzicht in de sociaal-emotionele ontwikkeling en persoonlijkheidsontwikkeling in de peuter- en kleutertijd en de identiteitsvorming in de adolescentie.

Bijeenkomst 7: Morele ontwikkeling
We behandelen het model van Kohlberg over morele ontwikkeling en de invloed van opvoeding op waarden en normen.

Bijeenkomst 8: Modellen van opvoedingsondersteuning
Introductie en toepassing van drie modellen: het balansmodel, het model van Kousemaker en het transactioneel model.

Bijeenkomst 9: Opvoedondersteuning: methoden en interventies
We gaan in op verschillende mogelijkheden van opvoedondersteuning: informele steun zoals Home Start, Triple P, videohometraining.

Bijeenkomst 10: Responsiecollege
Een afsluitende bijeenkomst waarin we terugblikken, reflecteren en met elkaar in gesprek gaan over de toepassing van de leerstof.
 

Na afloop van de module Ontwikkelingspsychologie en Opvoeding ben je in staat om opvoedsituaties professioneel te analyseren op basis van ontwikkel- en opvoedtaken en vanuit risico en beschermende factoren.Je maakt hierbij gebruik van kennis van de brede ontwikkeling van het kind. Vanuit de analyse bied je opvoeders methodische begeleiding bij enkelvoudige opvoedvragen of verwijs je door naar passende hulp.

Onze leeruitkomsten beschrijven het eindniveau dat jij moet weten, begrijpen en/of toepassen om de module Ontwikkelingspsychologie en Opvoeding succesvol af te ronden.

• Je kunt in opvoedsituaties kenmerken onderscheiden van ontwikkelingsstadia, stadia van identiteitsvorming, socialisatieprocessen en maatschappelijke factoren die van invloed zijn op het opvoeden.
• Je kunt vanuit ontwikkelingsopgaven en de hechtingstheorie uitleggen welke opvoedingsvaardigheden van belang zijn om een kind te ondersteunen in zijn ontwikkeling en welke rol het sociaal werk hierbij kan vervullen.
• Je kunt het onderscheid tussen opvoedvragen en problematische opvoedingssituaties toelichten aan de hand van de transactione ontwikkelingstheorie, het balansmodel en de driehoeken van Kousemaker.
• Je kunt opvoedvragen en-problemen beschrijven en illustreren vanuit de ontwikkelings- en opvoedingsopgaven van kinderen.
• Je kunt het juiste aanbod aan opvoedingsondersteuning (methodieken) koppelen aan de opvoedvragen-en problemen van ouder(s)/verzorgers.

Waardepapier
Bij succesvolle afronding ontvang je een certificaat van Inholland Academy. Met dit certificaat kun je vrijstelling aanvragen bij doorstroom naar de Associate degree Sociaal Werk van Hogeschool Inholland. Ook ontvang je een waardevol Microcredential, deze vraag je aan via Edubadges (SURF), het platform voor digitale certificaten voor het Nederlands onderwijs. Hier worden aan deelnemers een bewijs van opgedane kennis en vaardigheden verstrekt.

Doorstroommogelijkheden
De module Ontwikkelingspsychologie en Opvoeding is een ideale opstap voor wie wil verkennen of een vervolg in het hbo iets voor hem/haar is. Bij doorstroom naar de Associate degree Sociaal Werk kun je – afhankelijk van beoordeling – vrijstelling krijgen voor dit onderdeel.
 

De module Ontwikkelingspsychologie en Opvoeding is bedoeld voor (aankomend) professionals en geïnteresseerden in de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Denk hierbij aan sociaal werkers, pedagogisch medewerkers, leerkrachten, coaches, verpleegkundigen, ouders etc. 

Je dient te beschikken over een diploma havo, vwo of mbo4.